ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਰ੍ਜ੍ਯ ਸੁਤੋ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਰੇ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਬਨ੍ਧਵੇ ਤਂ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦ੍ ਇਤਰੋ ਯੋਨਿਕੀਟਕਃ
'ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣਾ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝੋ; ਹੋਰ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਜਣਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਭਿਲਾषਿਣਃ ਤਥੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯ੍ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਰਤਨ ਲੈ ਲਿਆ।
ਆਤ੍ਮਕੀਯਾਨਿ ਵਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗੌਤਮਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ਧਨੇਨੈਤੇਨ ਦੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ ਚ ਪਰਿਭ੍ਰਮ੍ਯ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਸ ਧਨ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।
ਧਨਾਨ੍ਯ੍ ਆਦਾਯ ਵਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪੁਨਰ੍ ਏष੍ਯਾਮਹੇ ਗृਹਮ੍ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਵਣਿਗ੍ ਵਕ੍ਤਿ ਸ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਰਕਃ
'ਅਸੀਂ ਧਨ ਤੇ ਦੌਲਤ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਘਰ ਆ ਜਾਵਾਂਗੇ।' ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਠੱਗੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਪਾਪਚਿਤ੍ਤਂ ਚ ਨ ਬੁਬੋਧ ਵਣਿਗ੍ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ ਅਜਾਨਤੋਃ
ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵਪਾਰੀ, ਪਾਪੀ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਦੋਵੇਂ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਰਹੇ।
ਦੇਸ਼ਾਦ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਯਾਤੌ ਧਨਾਰ੍ਥਂ ਤੌ ਵਣਿਗ੍ਦ੍ਵਿਜੌ ਵਣਿਗ੍ਘਸ੍ਤਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹਰ੍ਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਿ
ਵਪਾਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੌਲਤ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਚਲੇ ਗਏ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਏ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯ੍ ਉਪਾਯੇਨ ਤਦ੍ ਧਨਂ ਹਿ ਸਮਾਹਰੇ ਅਹੋ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਨਗਰਾਣਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੌਲਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ; ਹੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।
ਇष੍ਟਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰ੍ਯਃ ਕਾਮਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਇਵ ਯੋषਿਤਃ ਮਨੋਹਰਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਯਾ
ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ, ਦੇਵੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਧਨਮ੍ ਆਹृਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਯੋषਿਦ੍ਭ੍ਯੋ ਯਦਿ ਦੀਯਤੇ ਭੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਸ੍ ਤਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਫਲਂ ਜੀਵਿਤਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਜੇ ਦੌਲਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਐਸਾ ਜੀਵਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਗੀਤਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ ਅਲਂਕृਤਃ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕਥਂ ਤੁ ਤਦ੍ ਵਿਤ੍ਤਂ ਵੈਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਮਦ੍ਧਸ੍ਤਮ੍ ਆਗਤਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਚ-ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਪਾਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਅਪਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਆਈ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕਿਵੇਂ ਖਰਚਾਂ?
ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨੋ ऽਸੌ ਗੌਤਮਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ ਆਹੇਦਮ੍ ਅਧਰ੍ਮਾਦ੍ ਏਵ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਗੌਤਮ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਮਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ: 'ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ।'
ਵृਦ੍ਧਿਂ ਸੁਖਮ੍ ਅਭੀष੍ਟਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਲੋਕੇ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨਃ
ਉਹ ਵਾਧਾ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਧਰ੍ਮੇਣ ਕਿਂ ਤੇਨ ਦੁਃਖੈਕਫਲਹੇਤੁਨਾ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਫਲ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੈ?
ਨੇਤ੍ਯ੍ ਉਵਾਚ ਤਤੋ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸੁਖਂ ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਪਾਪੇ ਦੁਃਖਂ ਭਯਂ ਸ਼ੋਕੋ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ ਏਵ ਚ ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ ਤਤੋ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਃ ਕਿਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਨਹੀਂ, ਸੁਖ ਤਾਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ; ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਗਮ, ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੁਕਤੀ ਹੈ; ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਏਵਂ ਵਿਵਦਤੋਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਂਪਰਾਯਸ੍ ਤਯੋਰ੍ ਅਭੂਤ੍ ਯਸ੍ਯ ਪਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵੇਜ੍ ਜ੍ਯਾਯਾਨ੍ ਸ ਪਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਸ ਦਾ ਪੱਖ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਲਵੇ।
ਪृਚ੍ਛਾਵਃ ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਬਲ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਿਣੋ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਧਰ੍ਮਿਣਃ ਵੇਦਾਤ੍ ਤੁ ਲੌਕਿਕਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਲੋਕੇ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ ਸੁਖਂ ਭਵੇਤ੍
ਆਓ ਪੁੱਛੀਏ, ਕਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਦੀ; ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਵੇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਵਦਮਾਨੌ ਤਾਵ੍ ਊਚਤੁਃ ਸਕਲਾਞ੍ ਜਨਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਬਲ੍ਯਮ੍ ਅਨਯੋਰ੍ ਭੁਵਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ: 'ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਰਮ—ਕਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੀਕ ਹੈ?'
ਤਦ੍ ਵਦਨ੍ਤੁ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਮ੍ ਏਵਮ੍ ਊਚਤੁਰ੍ ਓਜਸਾ ਏਵਂ ਤਤ੍ਰੋਚਿਰੇ ਕੇਚਿਦ੍ ਯੇ ਧਰ੍ਮੇਣਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ; ਫਿਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖਦਾਰ ਸਨ, ਉਥੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੈਰ੍ ਦੁਃਖਮ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ ਪਾਪਿष੍ਠਾਃ ਸੁਖਿਨੋ ਜਨਾਃ ਸਂਪਰਾਯੇ ਧਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਦੁੱਖ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹਨ। ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਮਣਿਮਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਵਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਃ ਪੁਨਰ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਤਿ ਮਣਿਮਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਂ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਅਨੁਸ਼ਂਸਸਿ ਤਥੇਤਿ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪੁਨਰ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮਣਿਮਾਨ, ਧਰਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੁੜ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮਣਿਮਾਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?' ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੋ ਹੋਵੇ,' ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।
ਜਿਤਂ ਮਯਾ ਧਨਂ ਵੈਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜਃ ਕਿਂ ਨੁ ਭਾषਸੇ ਮਯੈਵ ਵਿਜਿਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯਥੇष੍ਟਚਰਣਾਤ੍ਮਨਾ
'ਮੈਂ ਦੌਲਤ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹੈ, ਵਪਾਰੀ; ਤੂੰ ਨਿਰਲੱਜ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ? ਮੇਰੇ ਹੀ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।'
ਤਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸਸ੍ਮਿਤ ਊਚਿਵਾਨ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਪਾਰੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਲਾਕਾ ਇਵ ਧਾਨ੍ਯੇषੁ ਪੁਤ੍ਤਿਕਾ ਇਵ ਪਕ੍ਸ਼ਿषੁ ਤਥੈਵ ਤਾਨ੍ ਸਖੇ ਮਨ੍ਯੇ ਯੇषਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਧਾਨ ਵਿੱਚ ਛਿਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤੀਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਮਿਤਰ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਥਮ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਅਰ੍ਥਸ਼੍ ਚ ਕਾਮਸ਼੍ ਚ ਸ ਧਰ੍ਮੋ ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਕਥਂ ਬ੍ਰੂषੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਯਾ ਵਿਜਿਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਦਃ
ਚਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਧਰਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿ ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹਾਂ?
ਦ੍ਵਿਜੋ ਵੈਸ਼੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਜਾਯਤਾਂ ਪਣਃ ਤਥੇਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ ਤੌ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਊਚਤੁਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਚਲੋ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪਣ ਲਗਾ ਲਈਏ।' ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪੂਰ੍ਵਵਲ੍ ਲੌਕਿਕਾਨ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਜਿਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਰੌ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਥਂ ਧਰ੍ਮਂ ਤੁ ਮਨ੍ਯਸੇ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨੈਵਂ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਚਨਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ।' ਹੱਥ ਵੱਢ ਕੇ, ਪੂਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ?' ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਕਣ੍ਠਗਤੈਰ੍ ਅਪਿ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਸੁਹृਦ੍ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ ਧਰ੍ਮ ਏਵ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਦਗੀ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ। ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ — ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਹੀ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਵਦਮਾਨੌ ਤਾਵ੍ ਅਰ੍ਥਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ऽਭਵਤ੍ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਵੈਸ਼੍ਯਕਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਧਨੇਨ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਗਵਾ ਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੌ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਗਙ੍ਗਾਂ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਿਥਸ੍ ਤਾਵ੍ ਊਚਤੁਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਮুনি ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤੁ ਯੋਗੇਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਤਿ ਅਤਿਕੋਪਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵੈਸ਼੍ਯਮ੍ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ ਪੁਨਰ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅੱਗੇ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਡਾਟਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।