ਸ ਪ੍ਰਾਹ ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵੋ ऽਪਿ ਸੋਵਾਚ ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕਾਮਰੂਪਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਤੀ ਸ਼ਪਥੈਰ੍ ਅਨੇਕੈਸ੍ ਤਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਨਿਰਾਜਪੁਤ੍ਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਸਮਾਂ ਖਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕਾਲਿਨੀ ਨਾਮ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ऽਪਿ ਤਾਮ੍ ਆਹ ਨਿਵੇਦਿਤਂ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਏਵ ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋ ऽਤ੍ਰ ਯਤ੍ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਂ ਵਚ੍ਮਿ ਕਰੋਮਿ ਚੈਵ
‘ਕੰਕਾਲਿਨੀ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਹਾਂਗਾ ਤੇ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਤਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ਵृਦ੍ਧਾ ਤਥਾਪਿ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗੀ ਦਿਵ੍ਯਾਲਂਕਾਰਭੂषਣਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੋਹਣਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾਈ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਜਮ੍ ਆਦਾਯ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮਤ੍ਸੁਤੋ ऽਯਂ ਗੁਣਾਕਰਃ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੀ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯਾਤਿ ਵਕ੍ਤਿ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੀ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦੀ, ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ।
ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਰੂਪਸੌਭਾਗ੍ਯਵਯੋਵਿਦ੍ਯਾਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ਤਾਂ ਚ ਵृਦ੍ਧਾਂ ਗੁਣੋਪੇਤਾਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਮਾਤੇਤਿ ਮੇਨਿਰੇ
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੂਪ, ਭਾਗ, ਨੌਜਵਾਨੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਪਰ ਗੁਣਵਾਨ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਜਵਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਵਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਭੂषਣਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਤਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤੀ।
ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਤਂ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ੍ਮੀਤ੍ਯ੍ ਅਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ऽਪਿ ਗੁਣੈਰ੍ ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪਤ੍ਨੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਸੋਚੀ, 'ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।' ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਮ੍ ਇਯਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ ਏਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਪਾਪਰੂਪਿਣੀ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਸ੍ਯੈਤਤ੍ ਕਥਯਾਮਿ ਵਾ
'ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਮੰਦ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂ?'
ਮਹਤ੍ ਸਂਕਟਮ੍ ਆਪਨ੍ਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਕੋ ऽਤ੍ਰ ਮਾਮ੍ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਮੇਯਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਗੁਣਰੂਪਵਯੋਯੁਤਾ ਏਨਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੁਭਾਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ
'ਇਸ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਬਚਾਵੇਗਾ? ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਗੀ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਮੰਦ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨੀ ਵृਦ੍ਧਾਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਦੁਰਾਧਰ੍षਾ ਸਾ ਗਤਾ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ ਤਦਾ
ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਪਤਨੀ, ਭਾਵੇਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸੀ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਵਨਤਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਾਲਾ ਚਾਪਿ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਰਹਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਪਤੀ-ਵਰਤਾ ਪਤਨੀ, ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਇਕੱਲੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੇ ਦੁਃਖਮ੍ ਆਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
'ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਸਵਾਮੀ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।'
ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯਥਾਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ ਕਿਮ੍ ਅਕਥ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਮਿਤ੍ਰੇ ਕੁਲੀਨਾਯਾਂ ਚ ਯੋषਿਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ: 'ਪਿਆਰੇ ਮਿਤਰ ਜਾਂ ਉੱਚ ਜਾਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ?'
ਭਰ੍ਤृਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਦਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਵਰਾ
ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਾਤ੍ਮਨਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਪਿ ਭਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਗृਹੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਕੁਤੋ ਭਯਂ ਹ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਵਤਾਂ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ ਗੌਤਮੀਤਟੇ
'ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—even ਘਰ ਵਿਚ। ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿੱਥੇ ਡਰ? ਫਿਰ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ?'
ਵਸਤਾਂ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਰਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਵੇਕਿਨਾਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਹਿ ਦੇਵਮ੍ ਅਨਾਮਯਮ੍
'ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ, ਵੈਰਾਗੀ ਤੇ ਵਿਵੇਕਵਾਨ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰ।'
ਏਤਦ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਕਲ੍ਮषਃ ਤੁष੍ਟਾਵ ਗੌਤਮੀਤੀਰੇ ਦ੍ਵਿਜੋ ਨਾਰਾਯਣਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਜਗਤੋ ऽਸ੍ਯ ਨਾਥ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਯ ਮੁਕੁਨ੍ਦ ਹਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਪਾਲਕਃ ਪਾਲਯਸੇ ਨ ਦੀਨਮ੍ ਅਨਾਥਬਨ੍ਧੋ ਨਰਸਿਂਹ ਕਸ੍ਮਾਤ੍
ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮੁਕੁੰਦ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਨਾਥਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈਂ, ਨਰਸਿੰਘ, ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਂ ਤਸ੍ਯ ਜਗਚ੍ਛੋਕਨਿਵਾਰਣਃ ਨਾਰਾਯਣੋ ऽਪਿ ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨਿਜਘਾਨ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਚਕ੍ਰੇਣ ਸਹਸ੍ਰਾਰੇਣ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ ਵਰਾਨ੍ ਇष੍ਟਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪਯਚ੍ ਚ ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਵਰ ਦਿਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਵਿਦੁਃ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨੇਨ ਪੂਜਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਯਤ੍ਰ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਨੁਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਥਾ ਐਨ੍ਦ੍ਰਂ ਯਾਮ੍ਯਂ ਤਥਾਗ੍ਨੇਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਭਾਨੁ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤਵਾਸ਼ਤ੍ਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਯਮ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਭਿष੍ਟੁਤ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਰਾਜਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ਹਯਮੇਧੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਯष੍ਟੁਮ੍ ਆਰਬ੍ਧਵਾਨ੍ ਸੁਰਾਨ੍
ਅਭਿਸ਼ਤੁਤ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ षੋਡਸ਼ ਸ੍ਯੁਰ੍ ਵਸਿष੍ਠਾਤ੍ਰਿਪੁਰੋਗਮਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇ ਯਜਮਾਨੇ ਤੁ ਯਜ੍ਞਭੂਮਿਃ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਥੇ ਸੋਲਾਂ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਅਤ੍ਰਿ ਆਦਿ ਮੁਖੀ, ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਯਜਮਾਨ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਜਨ ਭੂਮੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਰਾਜਾ ਭੁਵਂ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਯਜ੍ਞਿਯਾਮ੍ ਭੂਪਤੌ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਦਾਤਾ ਕੋ ਭਵੇਤ੍ ਕੋ ਨੁ ਯਾਚਤੇ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਾ ਯਜਨ ਲਈ ਭੂਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ?
ਯਾਚ੍ਞੇਯਮ੍ ਅਖਿਲਾਸ਼ਰ੍ਮਜਨਨੀ ਪਾਪਰੂਪਿਣੀ ਕੇਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਤੋ ਨ ਕਾਰ੍ਯੈਵ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇਣ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਮੰਗਣਾ ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈ ਪਰ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ।
ਏਵਂ ਮੀਮਾਂਸਮਾਨੇषੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇषੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਬੋਲੇ।
ਰਾਜ੍ਞਿ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਮਾਣੇ ਤੁ ਸੂਰ੍ਯੋ ਯਾਚ੍ਯੋ ਭੁਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੇਹਿ ਮੇ ਦੇਵ ਸਵਿਤਰ੍ ਯਜਨਂ ਦੇਵਤੋਚਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਭੂਮੀ ਲਈ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ: 'ਮੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇ।'
ਦੈਵਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮ੍ ਅਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਭੂਤਨਾਥ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਯਾਚਿਤਃ ਸਵਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਯਜਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਹੈਂ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰਾਜਾ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
ਦਦਾਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇਸ਼ਂ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੂਰਜ, ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।