ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦਨੁਜੈਰ੍ ਦੈਤੇਯੈਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਬਲੈਃ ਵਿਬੁਧਾ ਜਾਤਸਂਨਦ੍ਧਾ ਮਨ੍ਯੁਮ੍ ਊਚੁਃ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਮੰਯੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਤਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਾਮਹੇ ਪਰੈਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮਾਕਂ ਯੁਯੁਤ੍ਸਤਾਮ੍
ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੰਯੂ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾ।
ਤਦ੍ ਦੇਵਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਯੁਰ੍ ਆਹ ਸ੍ਮਯਨ੍ਨ੍ ਇਵ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਯੂ ਹੌਲੀ ਹਾਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਨਿਤਾ ਮਮ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਦृਕ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ਯਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਧਾਮਨਾਮ ਮਨਃਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੇਰਾ ਜਣਨਹਾਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਨੈਵ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ ਚ ਤਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਯਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਅਮੂਰ੍ਤਂ ਮੂਰ੍ਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਵੇਤ੍ਤਿ ਕਰ੍ਤਾ ਜਗਨ੍ਮਯਃ
ਉਹਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਪਰੋ ऽਸੌ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਃ ਕਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਯੋ ਵੇਦ ਕਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾ ਜਗਨ੍ਮਯਃ
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਪਰਮ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਆਪ ਜਗਤ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਮੂਲ ਕੌਣ ਜਾਣੇ?
ਏਵਂਵਿਧਾਦ੍ ਅਹਂ ਜਾਤੋ ਮਾਂ ਕਥਂ ਵੇਤ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਥ ਅਥਵਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮਾ ਵੈ ਭਵਨ੍ਤੋ ਮਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤ
ਐਸੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਪਰ ਜੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੋ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਨ੍ਯੂ ਰੂਪਂ ਸ੍ਵਕਂ ਮਹਤ੍ ਤਾਰ੍ਤੀਯਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਦ੍ਭੂਤਂ ਭਵਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੰਯੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਭਵ ਦੇ ਤੀਜੇ ਨੈਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤੇਜਸਾ ਸਂਭृਤਂ ਰੂਪਂ ਯਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪੌਰੁषਂ ਪੁਰੁषੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਅਹਂਕਾਰਸ਼੍ ਚ ਜਨ੍ਤੁषੁ
ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਈ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਯੋ ਭੀਮ ਉਪਸਂਹਾਰਕृਦ੍ ਭਵੇਤ੍ ਤਂ ਸ਼ਂਕਰਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਨਿਜਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣੇਮੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ ਵਿਤ੍ਰੇਸੁਰ੍ ਦੈਤ੍ਯਦਨੁਜਾਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾਃ ਸੁਰਾਃ
ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਝੁਕ ਗਏ। ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਡਰ ਗਏ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਯੁਮ੍ ਅਥੋਚੁਸ੍ ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਸੇਨਾਨੀਃ ਪ੍ਰਭੋ ਭਵ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਨ੍ਯੋ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍
ਫਿਰ, ਮੰਯੂ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਕਰਾਂਗੇ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਜੇਤਾ ਤ੍ਵਂ ਜਯਵਰ੍ਧਨਃ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਰੁਣੋ ਲੋਕਪਾਲਾਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਚ
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਜਿੱਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਇੰਦਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਰੁਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਹੈਂ।
ਅਸ੍ਮਾਸੁ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਤ੍ਵਂ ਜਯਾਯ ਵੈ ਮਨ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਿਨਾ ਮਤ੍ਤੋ ਨ ਕਿਂਚਨ
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੂੰ ਆ ਵੱਸ। ਮੰਯੂ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।'
ਸਰ੍ਵੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਹਂ ਨ ਮਾਂ ਜਾਨਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਨ੍ਯੁਸ੍ ਤਤੋ ਜਾਤਃ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍
ਮੈਂ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੰਯੂ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਨ੍ਯੁਃ ਸ਼ਿਵੋ ऽਭਵਤ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਙ੍ਗਮਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਹਿ ਮਨ੍ਯੁਨਾ
ਉਹੀ ਰੁਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰੁਦਰ ਹੀ ਮੰਯੂ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਾਰਾ ਜੜ ਤੇ ਚੇਤਨ ਜਗਤ ਮੰਯੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਯਮ੍ ਆਪੁਸ਼੍ ਚ ਸਂਗਰੇ ਜਯੋ ਮਨ੍ਯੁਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਈਸ਼ਤੇਜਃਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਜਿੱਤ, ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮੰਯੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਮਨ੍ਯੁਨਾ ਜਯਮ੍ ਆਪ੍ਯਾਥ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਸਂਗਮਮ੍ ਯਥਾਗਤਂ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਨ੍ਯੁਨਾ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਮੰਯੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੰਯੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਮੁੜ ਗਏ।
ਯਤ੍ਰ ਵੈ ਗੌਤਮੀਤੀਰੇ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਆਰਾਧ੍ਯ ਤੇ ਸੁਰਾਃ ਮਨ੍ਯੁਮ੍ ਆਪੁਰ੍ ਜਯਂ ਚੈਵ ਮਨ੍ਯੁਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮਨਯੁਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਚ ਤਥਾ ਮਨ੍ਯੋਰ੍ ਯੋ ਨਰਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ ਵਿਜਯੋ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਨ ਕੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਰਿਭੂਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਉਥੇ ਮਨਯੁ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਨ ਮਨ੍ਯੁਤੀਰ੍ਥਸਦृਸ਼ਂ ਪਾਵਨਂ ਹਿ ਮਹਾਮੁਨੇ ਯਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਮਨ੍ਯੁਰੂਪੀ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਸ੍ਮਰਣਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਨਯੁਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਥਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਸਦਾ ਮਨਯੁ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਸਾਰਸਵਤ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਰੋਗਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ ਤਤ੍ਰੇਮਂ ਸ਼ृਣੁ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਥ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਸਭ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਪੁष੍ਪੋਤ੍ਕਟਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਪਰ੍ਵਤੋ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੋ ਨਾਮ ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਗੌਤਮ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ
ਪੁਸ਼ਪੋਟਕਟ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਲ੍ਯ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਮੁਨਿਃ ਪਰਮਨੈष੍ਠਿਕਃ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਪੁਣ੍ਯਗਿਰੌ ਤਪਸ੍ ਤੇਪੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਾਕਲਯ ਨਾਮ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਿਆਗ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਤਮ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਗੌਤਮੀਤੀਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਭੂਤਗਣਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਮਨ੍ਤਿ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਤਮ੍
ਉਸ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਦੇ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਪਰਂ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਤਤ੍ਪਰਮ੍ ऋषਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸੁਮਨਃਸੇਵਿਤੇ ਤਤ੍ਰ ਪਰ੍ਵਤੇ
ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਿਰੌ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੇ ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਭਯਂਕਰਃ ਯਜ੍ਞਦ੍ਵੇषੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਨ੍ਤਾ ਪਰਸ਼ੁਰ੍ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਸ ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਪਰਸ਼ੂ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਯਜਨ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਹਤਿਆਰਾ ਸੀ।
ਕਾਮਰੂਪੀ ਵਿਚਰਤਿ ਨਾਨਾਰੂਪਧਰੋ ਵਨੇ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪੇਣ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਰੂਪਧृਕ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ; ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ, ਕਦੇ ਬਾਘ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦੇਵਰੂਪੇਣ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪਸ਼ੁਰੂਪਧृਕ੍ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਮਦਾਰੂਪਃ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਮृਗਰੂਪਤਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਕਦੇ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਰੂਪ, ਕਦੇ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਕਦੇ ਹਿਰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ।