ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਮ੍ ਅਭਵਤ੍ ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਜਾਤਾ ਤਥੇਪ੍ਸਿਤਾ ਇਦਾਨੀਂ ਜੁਹੁਧਿ ਹ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸਮਾਨਿ ਚ
ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਚਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ, ਆਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਚੜ੍ਹਾ।
ਵਿਸਰ੍ਜਯ ਤਥਾ ਯੂਪਂ ਪ੍ਰਣੀਤਾਂ ਚ ਕੁਸ਼ਾਂਸ੍ ਤਥਾ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਰੂਪਂ ਯਜ੍ਞਰੂਪਮ੍ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯਂ ਧ੍ਯੇਯਮ੍ ਏਵ ਚ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੂਪ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਕੁਸ਼, ਰਿਤਵਿਕ ਰੂਪ, ਯਜਨ ਰੂਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਹਟਾ।
ਸ੍ਰੁਵਂ ਚ ਪੁਰੁषਂ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਸਰ੍ਜਯ
ਸਰੂਵਾ, ਪੁਰੁਸ਼, ਪਾਸ਼—ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਹਟਾ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸਮਕਾਲਂ ਤੁ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਯਜ੍ਞਯੋਨਿषੁ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨੌ ਤਥਾ ਚੈਵ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਉਹ ਬਾਣੀ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ—ਗਰਹਪਤਿ, ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਚੈਵਾਗ੍ਨੌ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਜੁਹ੍ਵਤਸ੍ ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਮ੍ ਅਨੁਸਂਧਾਯ ਪੂਰੁषਮ੍
ਪਿਛਲੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਤੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਯਜ੍ਞਦੇਵੋ ਜਗਨ੍ਮਯਃ ਲੋਕਨਾਥੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਤਾ ਕੁਣ੍ਡਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਨਿਧੌ
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਹਵਨ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਰੂਪਧਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਭਵੇਦ੍ ਆਹਵਨੀਯਕੇ ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨੇਃ ਪੀਤੋ ਗृਹਪਤੇਃ ਕਵੇਃ
ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਚਿੱਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਿਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹ ਪੀਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਤੇषੁ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਅਤੋ ਦੇਸ਼ੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਨ ਤੇਨ ਰਹਿਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਨਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਣੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਣਯਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ ਚਾਕਰਵਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਣੀਤੋਦਕਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਣੀਤੇਤਿ ਨਦੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਜਦੋਂ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਣੀਤ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰਣੀਤ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਂ ਪ੍ਰਣੀਤਾਂ ਤਾਂ ਮਾਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ੈਰ੍ ਅਥ ਮਾਰ੍ਜਨੇ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਤੁ ਪ੍ਰਣੀਤੋਦਕਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਣੀਤ ਪਾਣੀ, ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਣੀਤ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਤਿਤਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਗੁਣਵਨ੍ਤਿ ਚ ਸਂਜਾਤਾ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ ਕ੍ਰਤੁਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨੇਕੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯਾਲਂਕृਤਾ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਾ ਸੋਪਾਨਪਙ੍ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਰੋਹਣਾਯ ਸਾ
ਸਦਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਹੋਈ ਉਹ ਤੀਰਥ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਲਈ ਵੈਕੁੰਠ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਸਂਮਾਰ੍ਜਿਤਾਃ ਕੁਸ਼ਾ ਯਤ੍ਰ ਪਤਿਤਾ ਭੂਤਲੇ ਸ਼ੁਭੇ ਕੁਸ਼ਤਰ੍ਪਣਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਨੇਕੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ੈਸ਼੍ ਚ ਤਰ੍ਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਸ਼ਤਰ੍ਪਣਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ ਚ ਸਂਗਤਾ ਤਤ੍ਰ ਗੌਤਮੀ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰਾਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਤਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ ਤਰਪਣ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਫਿਰ, ਗੌਤਮੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਆ ਮਿਲੀ।
ਪ੍ਰਣੀਤਾਯਾਂ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਣੀਤਾਸਂਗਮੋ ऽਭਵਤ੍ ਕੁਸ਼ਤਰ੍ਪਣਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕੁਸ਼ਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਣੀਤ ਪਾਣੀ ਉਥੇ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਣੀਤ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ; ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਤਰਪਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ 'ਕੁਸ਼ਾ ਤਰਪਣ' ਤੀਰਥ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਯੂਪੋ ਮਯਾ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਵਿਸृष੍ਟੋ ਲੋਕਪੂਜ੍ਯੋ ऽਸੌ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਉਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਯੂਪ ਲਾਇਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣਿਆ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ ਚਾਭਵਚ੍ ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯੋ ऽਸੌ ਵਟੋ ऽਭਵਤ੍ ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਕਾਲਰੂਪੋ ऽਸੌ ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ ਕ੍ਰਤੁਪੁਣ੍ਯਦਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਟ ਵਰਖਸ਼ ਅਖੁੱਟ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਦ੍ਦੇਵਯਜਨਂ ਚੇਦਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਤੁ ਕ੍ਰਤੌ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ
ਮੇਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਦੰਡਕਾਰਣਿਆ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਯੋ ਵਿਰਾਡ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਵੇਦੇ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਮੂਰ੍ਤਮ੍ ਅਜਾਯਤ ਯਸ੍ਮਾਚ੍ ਚ ਮਮ ਚੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਯਸ੍ਯੇਦਂ ਵਿਕृਤਂ ਜਗਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਆਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ—
ਤਮ੍ ਅਹਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਮ੍ ਅਭਿਵਨ੍ਦ੍ਯ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਮ੍ ਯੋਜਨਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਨ੍ ਮਦ੍ਦੇਵਯਜਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਚੋਵੀ ਕੌਸ ਲੰਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚ ਤ੍ਰੀਣਿ ਨਾਰਦ ਯਜ੍ਞੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਵਰੂਪਾਣਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਵੈ ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਤਿੰਨ ਕੁੰਡ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਚਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਦ੍ਦੇਵਯਜਨਂ ਚ ਤਤ੍ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਃ ਕृਮਿਕੀਟਾਦਿਃ ਸੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਜਨਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ; ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਜਾਂ ਕੀਟ ਵੀ ਆਖਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਬੀਜਂ ਮੁਕ੍ਤਿਬੀਜਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ ਗੌਤਮੀਸ਼੍ਲਿष੍ਟੋ ਦੇਸ਼ਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮੋ ऽਭਵਤ੍
ਧਰਮ ਦਾ ਬੀਜ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਦੰਡਕਾਰਣ ਦਾ ਜੰਗਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਣੀਤਾਸਂਗਮੇ ਚਾਪਿ ਕੁਸ਼ਤਰ੍ਪਣ ਏਵ ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਜਾਂ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਵਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਣਂ ਪਠਨਂ ਵਾਪਿ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਚਾਪਿ ਭਕ੍ਤਿਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਪੁਂਸਾਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ, ਪਾਠ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਭਯੋਸ੍ ਤੀਰਯੋਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਆਹੁਰ੍ ਮਨੀषਿਣਃ षਡਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇषੁ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਰੋਦਿਤਮ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਪੂਰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾ ਅਪਿ ਮੁਨੇ ਕੁਸ਼ਤਰ੍ਪਣਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਨਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਚਰਾਚਰੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁਸ਼ਾ ਤਰਪਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਐਸਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾਪਾਨਾਂ ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ਅਪਿ ਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਏਤਨ੍ ਮੁਨੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਂ ਮਹੀਤਲੇ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਯੁਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਂ ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ਅਘਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਯੁ ਤੀਰਥ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਮੁਨੇ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਸਂਗਰੋ ऽਭੂਨ੍ ਮਿਥਃ ਪੁਰਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਹੋਈ ਸੀ।