ਮਦ੍ਦੇਵਯਜਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਗਿਰਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਯੋਜਨਾਨਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਮੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ 'ਬ੍ਰਹਮਗਿਰੀ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਓ ਮਹਾਂ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਚੌਰਾਸੀ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਦ੍ਦੇਵਯਜਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਗਿਰੇਃ ਤਤ੍ਰ ਮਧ੍ਯੇ ਵੇਦਿਕਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੋ ऽਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਮੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਬ੍ਰਹਮਗਿਰੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਦਿਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਗਾਰਹਪਤਿਆ ਅੱਗ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾਹਵਨੀਯਸ੍ਯ ਏਵਮ੍ ਅਗ੍ਨੀਂਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਕਲ੍ਪਯਮ੍ ਵਿਨਾ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਨ ਸਿਧ੍ਯੇਤ ਯਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ; ਪਤਨੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਮ੍ ਆਤ੍ਮਨੋ ऽਹਂ ਵੈ ਦ੍ਵੇਧਾ ਚਾਕਰਵਂ ਮੁਨੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇਨ ਤਤਃ ਪਤ੍ਨੀ ਮਮਾਭੂਦ੍ ਯਜ੍ਞਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਓ ਮੁਨੀ; ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਯਜਨ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਜਨਮੀ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਅਰ੍ਧੋ ਜਾਯਾ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤੇਃ ਕਾਲਂ ਵਸਨ੍ਤਮ੍ ਉਤ੍ਕृष੍ਟਮ੍ ਆਜ੍ਯਰੂਪੇਣ ਨਾਰਦ
ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪ, ਜਿਵੇਂ ਪਰੰਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ, ਪਤੀ ਬਣਿਆ; ਵਧੀਆ ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਘੀ ਵਾਂਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਓ ਨਾਰਦ।
ਅਕਲ੍ਪਯਂ ਤਥਾ ਚੇਧ੍ਮਂ ਗ੍ਰੀष੍ਮਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਰਦ੍ ਧਵਿਃ ऋਤੁਂ ਚ ਪ੍ਰਾਵृषਂ ਪੁਤ੍ਰ ਤਦਾ ਬਰ੍ਹਿਰ੍ ਅਕਲ੍ਪਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਲਕੜੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ; ਪਾਵਣ ਰੁੱਤ ਨੂੰ, ਓ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਯਜਨ ਦੀ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਸਪ੍ਤ ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਤਦਾ ਪਰਿਧਯੋ ऽਭਵਨ੍ ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषਾ ਹਿ ਸਮਿਤ੍ਪਾਤ੍ਰਕੁਸ਼ਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਥੇ ਸੱਤ ਛੰਦਾਂ ਹੀ ਵਲਕੜਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਕਾਲ, ਕਾਠਾ ਤੇ ਨਿਮੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ, ਪਾਤਰ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ।
ਯੋ ऽਨਾਦਿਸ਼੍ ਚ ਤ੍ਵ੍ ਅਨਨ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਕਾਲੋ ऽਭਵਤ੍ ਤਦਾ ਯੂਪਰੂਪੇਣ ਦੇਵਰ੍षੇ ਯੋਕ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਪਸ਼ੁਬਨ੍ਧਨਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਿਸ ਕਾਲ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਯੂਪ ਬਣ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ਿ, ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬੰਨਣ ਵਾਲੀ ਰੱਸੀ ਵੀ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਰਿਗੁਣਾਃ ਪਾਸ਼ਾ ਨੈਵ ਤਤ੍ਰਾਭਵਤ੍ ਪਸ਼ੁਃ ਤਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਬ੍ਰਵਂ ਵਾਚਂ ਵੈष੍ਣਵੀਮ੍ ਅਸ਼ਰੀਰਿਣੀਮ੍
ਸੱਤ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਵਾਂ ਬੰਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਉਥੇ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਬੋਲੀਆਂ।
ਵਿਨੈਵ ਪਸ਼ੁਨਾ ਨਾਯਂ ਯਜ੍ਞਃ ਪਰਿਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ਤਤੋ ਮਾਮ੍ ਅਵਦਦ੍ ਦੇਵੀ ਸੈਵ ਨਿਤ੍ਯਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਫਿਰ ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪੌਰੁषੇਣਾਥ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤੁਹਿ ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਪਰਮ੍
ਪੁਰੁਸ਼ ਸੁਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰ।
ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੇ ਦੇਵਦੇਵੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ ਮਮ ਚੋਤ੍ਪਾਦਕੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਹਿ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਿਹਾ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੈਂ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੁਕਤ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਚ ਮਾਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਸ਼ੁਂ ਕੁਰੁ ਤਦਾ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪੁਰੁषਂ ਜਨਕਂ ਮਮ ਚਾਵ੍ਯਯਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਦਾ ਜਣਨਹਾਰ ਜਾਣੋ।'
ਕਾਲਯੂਪਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤਂ ਗੁਣਪਾਸ਼ੈਰ੍ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮ੍ ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਅਹਂ ਪ੍ਰੌਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਰੁषਂ ਜਾਤਮ੍ ਅਗ੍ਰਤਃ
ਕਾਲ ਯੂਪ ਦੇ ਪਾਸ, ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਵਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਰਹੀ (ਕੁਸ਼) ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਪੁਰੁਸ਼, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛਿੜਕਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਭੂਦ੍ ਇਦਮ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ ਤੁ ਮੁਖਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ऽਭਵਨ੍ ਬਾਹ੍ਵੋਸ਼੍ ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਮੁਖਾਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਤਥਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ ਚ ਸ਼੍ਵਸਨਃ ਪ੍ਰਾਣਤੋ ऽਭਵਤ੍ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਤ੍ ਤਥਾ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ऽਭਵਤ੍ ਤਦਾ
ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ, ਸਾਹ ਤੋਂ ਹਵਾ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਤੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਸਵਰਗ ਬਣਿਆ।
ਮਨਸਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਜਾਤਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ऽਭੂਚ੍ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ ਤਥਾ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਤਥਾ ਨਾਭੇਰ੍ ਊਰੁਭ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ ਏਵ ਚ
ਮਨ ਤੋਂ ਚੰਦ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਤੇ ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਸਂਜਾਤਸ੍ ਤਥਾ ਭੂਮਿਰ੍ ਅਜਾਯਤ ऋषਯੋ ਰੋਮਕੂਪੇਭ੍ਯ ਓषਧ੍ਯਃ ਕੇਸ਼ਤੋ ऽਭਵਨ੍
ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।
ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਰਣ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਪਸ਼ਵੋ ਨਖੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਭਵਨ੍ ਕृਮਿਕੀਟਪਤਂਗਾਦਿ ਪਾਯੂਪਸ੍ਥਾਦ੍ ਅਜਾਯਤ
ਉਸ ਦੇ ਨਖਾਂ ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂ, ਪਿਛਵाड़ ਤੇ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਕੀੜੇ, ਕੀਟ ਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਙ੍ਗਮਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਚ ਕਿਂਚਨ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਭੂਦ੍ ਦੇਵਾ ਮਤ੍ਤਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਭਵਨ੍ ਪੁਨਃ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸੈਵ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਵਾਗ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ ਚ ਮਾਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਹਿਲਦਾ-ਡੁੱਲਦਾ, ਦਿਸਦਾ-ਨਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ; ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੋਂ ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖੀ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਮ੍ ਅਭਵਤ੍ ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਜਾਤਾ ਤਥੇਪ੍ਸਿਤਾ ਇਦਾਨੀਂ ਜੁਹੁਧਿ ਹ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸਮਾਨਿ ਚ
ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਚਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ, ਆਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਚੜ੍ਹਾ।
ਵਿਸਰ੍ਜਯ ਤਥਾ ਯੂਪਂ ਪ੍ਰਣੀਤਾਂ ਚ ਕੁਸ਼ਾਂਸ੍ ਤਥਾ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਰੂਪਂ ਯਜ੍ਞਰੂਪਮ੍ ਉਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯਂ ਧ੍ਯੇਯਮ੍ ਏਵ ਚ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੂਪ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਕੁਸ਼, ਰਿਤਵਿਕ ਰੂਪ, ਯਜਨ ਰੂਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਹਟਾ।
ਸ੍ਰੁਵਂ ਚ ਪੁਰੁषਂ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਸਰ੍ਜਯ
ਸਰੂਵਾ, ਪੁਰੁਸ਼, ਪਾਸ਼—ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਹਟਾ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸਮਕਾਲਂ ਤੁ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਯਜ੍ਞਯੋਨਿषੁ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨੌ ਤਥਾ ਚੈਵ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਉਹ ਬਾਣੀ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ—ਗਰਹਪਤਿ, ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਚੈਵਾਗ੍ਨੌ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਜੁਹ੍ਵਤਸ੍ ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਮ੍ ਅਨੁਸਂਧਾਯ ਪੂਰੁषਮ੍
ਪਿਛਲੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਤੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਯਜ੍ਞਦੇਵੋ ਜਗਨ੍ਮਯਃ ਲੋਕਨਾਥੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਤਾ ਕੁਣ੍ਡਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਨਿਧੌ
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਹਵਨ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਰੂਪਧਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਭਵੇਦ੍ ਆਹਵਨੀਯਕੇ ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨੇਃ ਪੀਤੋ ਗृਹਪਤੇਃ ਕਵੇਃ
ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਚਿੱਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਿਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹ ਪੀਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਤੇषੁ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਅਤੋ ਦੇਸ਼ੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਨ ਤੇਨ ਰਹਿਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਨਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਣੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਣਯਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ ਚਾਕਰਵਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਣੀਤੋਦਕਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਣੀਤੇਤਿ ਨਦੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਜਦੋਂ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਣੀਤ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰਣੀਤ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਂ ਪ੍ਰਣੀਤਾਂ ਤਾਂ ਮਾਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ੈਰ੍ ਅਥ ਮਾਰ੍ਜਨੇ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਤੁ ਪ੍ਰਣੀਤੋਦਕਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਣੀਤ ਪਾਣੀ, ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਣੀਤ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।