ਲਙ੍ਕਾ ਚ ਭਗ੍ਨਾ ਸਗਣਂ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਹਤਂ ਹਿ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪਰਿਸੇਵਨੇਨ ਯਾਂ ਗੌਤਮੋ ਦੇਵਵਰਂ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸਜਟਾਮ੍ ਅਵਾਪ
ਲੰਕਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਗੌਤਮ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸੇਯਂ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਸਕਲੇਪ੍ਸਿਤਾਨਾਮ੍ ਅਮਙ੍ਗਲਾਨਾਮ੍ ਅਪਿ ਸਂਨਿਹਨ੍ਤ੍ਰੀ ਜਗਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣੈਕਦਕ੍ਸ਼ਾ ਦृष੍ਟਾਦ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸਰਿਤਾਂ ਸਵਿਤ੍ਰੀ
ਇਹੀ ਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਚਾਹਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਸੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਸਰੋਤ, ਪ੍ਰਗਟ ਸਾਵਿਤਰੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚੋ ਨृਪਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਲਵਨ੍ ਹਰਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਪੂਜਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਤੇ ਪृਥਕ੍ ਚ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਅਨੇਕੈਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਪਹਾਰੈਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਡੁੱਬਕੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ਼ਰ੍ਵਂ ਨृਪਤਿਰ੍ ਯਥਾਵਤ੍ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੋਪਯੁਕ੍ਤੈਃ ਤੇ ਵਾਨਰਾ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਨृਤ੍ਯਂ ਚ ਗੀਤਂ ਚ ਤਥੈਵ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਰਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸੁਖੋषਿਤਸ੍ ਤਾਂ ਰਜਨੀਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਿਯਾਨੁਯੁਕ੍ਤਃ ਸਂਵृਤਃ ਪ੍ਰੇਮਵਦ੍ਭਿਃ ਦੁਃਖਂ ਜਹੌ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਮਿਤ੍ਰਸਂਭਵਂ ਕਿਂ ਨਾਪ੍ਯਤੇ ਗੌਤਮੀਸੇਵਨੇਨ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰਾਤ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਲਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ—ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਭृਤ੍ਯਵਰ੍ਗਂ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਸ੍ਤੌਤਿ ਚ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਸਂਮਾਨਯਨ੍ ਭृਤ੍ਯਗਣਂ ਸਮਗ੍ਰਮ੍ ਅਵਾਪ ਰਾਮਃ ਕਮਪਿ ਪ੍ਰਮੋਦਮ੍
ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਅਦੁੱਤੀਅ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਨਾਦ੍ਯਾਪਿ ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ ਤੁ ਭਵਾਮ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕਂਚਿਚ੍ ਚ ਕਾਲਂ ਨਿਵਸਾਮ ਚਾਤ੍ਰ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ ਚਾਤ੍ਰੈਵ ਪਰਾਸ਼੍ ਚਤਸ੍ਰੋ ਰਾਤ੍ਰੀਰ੍ ਅਥੋ ਯਾਮ ਵृਤਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯੋਧ੍ਯਾਮ੍
ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ, ਆਓ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਰਹੀਏ; ਚਾਰ ਹੋਰ ਰਾਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰੀਏ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਤਸ੍ਯਾਥ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰਯੋ ऽਨੁਮੇਨਿਰੇ ਤਥੈਵ ਰਾਤ੍ਰੀਰ੍ ਅਪਰਾਸ਼੍ ਚਤਸ੍ਰਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦੇਵਂ ਸਕਲੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਭ੍ਰਾਤृਪ੍ਰਿਯਂ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਅਥੋ ਜਗਾਮ
ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਰਾਤਾਂ ਤਕ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਾਮ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਬਲੋ ਦਸ਼ਾਸ੍ਯਃ ਏਵਂ ਤੁ ਪਞ੍ਚਾਹਮ੍ ਅਥੋषਿਰੇ ਤੇ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪਿਤਲਿਙ੍ਗਮ੍ ਅਰ੍ਚ੍ਯ
ਉਥੇ ਵਿਖਿਆਤ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੰਜ ਦਿਨ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਪੂਜਿਆ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰੋਤਿ ਵਾਯੋਃ ਸੁਤੋ ऽਨੁਗਾਮੀ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਨृਪਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਨृਪੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਨੁਮਨ੍ਤਮ੍ ਆਹ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਸਰ੍ਜਯਸ੍ਵ
ਉਥੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਚਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਸਾਰੇ ਲਿੰਗ ਹਟਾ ਦੇ।'
ਮਤ੍ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਭਿਸ੍ ਤਥੇਤਰੈਃ ਸ਼ਂਕਰਕਿਂਕਰੈਸ਼੍ ਚ ਨੋਦ੍ਵਾਸ੍ਯ ਪੂਜਾਂ ਪਰਸ਼ਂਕਰੇਣ ਬਾਹ੍ਯਂ ਸਮਾਯੋਜ੍ਯਮ੍ ਅਹੋ ਭਵਸ੍ਯ
ਜੋ ਲਿੰਗ ਮੇਰੇ, ਉੱਤਮ ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਟਾਉਣੇ ਨਹੀਂ। ਪਰਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਭਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਰੀਤਾਂ ਮਿਲਾਉਣੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸੁਸ੍ਥਾਸ੍ ਤਦਨਾਦਰੇਣ ਤੇ ਖਡ੍ਗਪਤ੍ਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਸਂਭਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ऽਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਃ ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਪੂਜਾਂ ਵਿਧਾਯ ਕृਤ੍ਯਂ ਨ ਸਮਾਚਰਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਠੀਕ ਦਿਖਦੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਉਹ ਖੜਗ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਯਥੋਚਿਤਂ ਤੇ ਯਮਕਿਂਕਰੈਰ੍ ਹਿ ਪਚ੍ਯਨ੍ਤ ਏਵਾਖਿਲਦੁਰ੍ਗਤੀषੁ ਰਾਮਾਜ੍ਞਯਾ ਵਾਯੁਸੁਤੋ ਜਗਾਮ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਨ ਚੋਤ੍ਪਾਟਯਿਤੁਂ ਸ਼ਸ਼ਾਕ
ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੋਕ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਪੁਚ੍ਛੇਨ ਗ੍ਰਹੀਤੁਕਾਮਃ ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਂ ਤੁ ਵਿਸृष੍ਟਕਾਮਃ ਨੈਵਾਸ਼ਕਤ੍ ਤਨ੍ ਮਹਦ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਨृਪਤੇਸ੍ ਤਥੈਵ
ਫਿਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਅਸਫਲ ਰਹਿਆ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਘਟਨਾ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਹੋਈ।
ਕਸ਼੍ ਚਾਲਯੇਲ੍ ਲਬ੍ਧਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਮਹੇਸ਼ਲਿਙ੍ਗਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਨਸ੍ਵੀ ਤਨ੍ ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਨृਪਪ੍ਰਵੀਰਃ ਸਹਸਾ ਜਗਾਮ
ਮਹੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ, ਕੌਣ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹਿਲਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਲ ਪਿਆ।
ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਅਥਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਵਿਧਾਯ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਚ ਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਹृਦਾਖਿਲੈਸ੍ ਤੈਰ੍ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨਨਾਮ ਰਾਮਃ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਵਾਸਿਪ੍ਰਵਰੈਰ੍ ਅਸ਼ੇषੈਃ ਸਂਸੇਵਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਅਤੋ ਬਭੂਵ ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਲਵਾਦ੍ ਏਵ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋ ऽਤ੍ਰ
ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਦੇ ਸਭ ਵਧੀਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸੇਵਿਆ। ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪੁਨਸ਼੍ ਚ ਗਙ੍ਗਾਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮਾਤਰ੍ ਮਮ ਗੌਤਮੀਤਿ ਜਲ੍ਪਨ੍ ਮੁਹੁਰ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਵਿਲੋਕਯਨ੍ ਪ੍ਰਣਮਨ੍ ਗੌਤਮੀਂ ਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਗੌਤਮੀ।' ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਅਤੀਵ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਬੁਧਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪਠੇਤ੍ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ ਵਾਪਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਪਾਪਹਂ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਕਿਸਕਿੰਧਾ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤੇ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ।
ਵ੍ਯਾਸਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਮ੍ ਅਤਃ ਪਰਮ੍ ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਪਾਵਨਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਅਗਲਾ ਤੀਰਥ 'ਵਿਆਸ-ਤੀਰਥ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਦਸ਼ ਮੇ ਮਾਨਸਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸ੍ਰष੍ਟਾਰੋ ਜਗਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਅਨ੍ਤਂ ਜਿਜ੍ਞਾਸਵਸ੍ ਤੇ ਵੈ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਓਜਸਾ
ਮੇਰੇ ਦਸ ਮਨ-ਜਨਮ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਅੰਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪੁਨਃ ਸृष੍ਟਾਃ ਪੁਨਸ੍ ਤੇ ऽਪਿ ਯਾਤਾਸ੍ ਤਾਨ੍ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ਨੈਵ ਤੇ ऽਪਿ ਸਮਾਯਾਤਾ ਯੇ ਗਤਾਸ੍ ਤੇ ਗਤਾ ਗਤਾਃ
ਉਹ ਮੁੜ ਰਚੇ ਗਏ, ਤੇ ਮੁੜ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ—ਜੋ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਦੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਆਙ੍ਗਿਰਸੋ ਮੁਨੇ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ, ਜਨਮ ਲਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਤੇ ऽਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸਾ ਗੁਰੁਂ ਨਤ੍ਵਾ ਤਪੋਧਨਾਃ ਤਪਸੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨੈਵ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਮਾਤਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਤਪਸੀ, ਅੰਗਿਰਸ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਧਿਕਾ ਮਾਤਾ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਗੌਰਵੇਣ ਹਿ ਤਦਾ ਨਾਰਦ ਕੋਪੇਨ ਸਾ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਦਾਤ੍ਮਜਾਨ੍
ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੋਂ ਵਧ ਕਰਮਤਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ। ਤਦ ਨਾਰਦ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਮ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਸ਼੍ ਚਰਿਤੁਂ ਤਪਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰਕਾਰੈਸ੍ ਤਨ੍ ਨ ਤੇषਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ
"ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤਪ ਦੀ ਸਿਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।"
ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ ਚ ਚਿਨ੍ਵਾਨਾਸ੍ ਤਪਃਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਘ੍ਨਮ੍ ਅਨ੍ਵੇਤਿ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਇਤਸ਼੍ ਚੇਤਸ਼੍ ਚ ਧਾਵਤਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਤਪ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਤਪ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਜਿੱਥੇ-ਤਿੱਥੇ ਗਏ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਈਆਂ।
ਕ੍ਵਾਪਿ ਤਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ ਵਿਘ੍ਨਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਤਨ੍ ਮਾਨੁषੈਰ੍ ਅਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਮਦਾਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ ਚਾਪਿ ਕ੍ਵਾਪਿ ਤਦ੍ਦੇਹਦੋषਤਃ
ਕਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ, ਕਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ, ਕਦੇ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ, ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਕਰਕੇ।
ਏਵਂ ਤੁ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾਸ੍ ਤੇ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਪੋਨਿਧਿਮ੍ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਂ ਤਪਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਿਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਗਸਤਿਆ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਤਪਸੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯ੍ ਆਙ੍ਗਿਰਸਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ਾਪਤਿਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਵਿਨੀਤਾਃ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਾਃ
ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤੋਂ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਵਿਨੀਤ ਅਗਸਤਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।