ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮੋ ਰਾਵਣਂ ਲੋਕਰਾਵਣਮ੍
ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤੇਰੀਆਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਰਾਵਣ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਵਾਸਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਘਾਨ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ ਸਪੁਤ੍ਰਂ ਸਬਲਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਮ੍ ਆਦਾਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਾ
ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਾਨਰੈਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਬਲੈਃ ਵਿਭੀषਣੇਨ ਬਲਿਨਾ ਦੇਵੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤੋ ਨृਪਃ
ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲੱਖਣ, ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪੁष੍ਪਕੇਣ ਵਿਰਾਜਿਤਃ ਯਦ੍ ਆਸੀਦ੍ ਧਨਰਾਜਸ੍ਯ ਕਾਮਗੇਨਾਸ਼ੁਗਾਮਿਨਾ
ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਰਾਮ ਨੇ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਡਣ ਵਾਲੀ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚਮਕਿਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ ਅਗਮਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਤ ਰਾਮੋ ਵਿਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗੌਤਮੀਂ ਤੁ ਜਗਤ੍ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀਮ੍ ਮਨੋਨਯਨਸਂਤਾਪਨਿਵਾਰਣਪਰਾਯਣਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਮ੍ ਅਥਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਨृਪਤਿਰ੍ ਹਰ੍षਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ ਹਰੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਥਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ ਮੁਨੇ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਧਰਯੋ ਯੋ ऽਸੌ ਮਮ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਤਤੋ ਯਾਤਸ੍ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਇਯਂ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਸਕਲਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਭੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਅਥਾਪਿ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਪਾਨਿ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ ਅਪਿ ਦਾਰੁਣਾਨਿ ਕਾਨ੍ਯਾਨਯਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਨਦੀ ਸਮਾਨਾ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਭੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਹਤਾਨਿ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ ਦੁਰਿਤਾਨਿ ਚੈਵ ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਅਰਯਃ ਸਖਾਯਃ ਵਿਭੀषਣੋ ਮੈਤ੍ਰਮ੍ ਉਪੈਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੀਤਾ ਚ ਲਬ੍ਧਾ ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ ਚ ਬਨ੍ਧੁਃ
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਮਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲੀ, ਸੀਤਾ ਮਿਲ ਗਈ, ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਭਾਈ ਬਣਿਆ।
ਲਙ੍ਕਾ ਚ ਭਗ੍ਨਾ ਸਗਣਂ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਹਤਂ ਹਿ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪਰਿਸੇਵਨੇਨ ਯਾਂ ਗੌਤਮੋ ਦੇਵਵਰਂ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸਜਟਾਮ੍ ਅਵਾਪ
ਲੰਕਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਗੌਤਮ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸੇਯਂ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਸਕਲੇਪ੍ਸਿਤਾਨਾਮ੍ ਅਮਙ੍ਗਲਾਨਾਮ੍ ਅਪਿ ਸਂਨਿਹਨ੍ਤ੍ਰੀ ਜਗਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣੈਕਦਕ੍ਸ਼ਾ ਦृष੍ਟਾਦ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸਰਿਤਾਂ ਸਵਿਤ੍ਰੀ
ਇਹੀ ਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਚਾਹਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਸੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਸਰੋਤ, ਪ੍ਰਗਟ ਸਾਵਿਤਰੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚੋ ਨृਪਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਲਵਨ੍ ਹਰਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਪੂਜਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਤੇ ਪृਥਕ੍ ਚ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਅਨੇਕੈਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਪਹਾਰੈਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਡੁੱਬਕੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ਼ਰ੍ਵਂ ਨृਪਤਿਰ੍ ਯਥਾਵਤ੍ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੋਪਯੁਕ੍ਤੈਃ ਤੇ ਵਾਨਰਾ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਨृਤ੍ਯਂ ਚ ਗੀਤਂ ਚ ਤਥੈਵ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਰਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸੁਖੋषਿਤਸ੍ ਤਾਂ ਰਜਨੀਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਿਯਾਨੁਯੁਕ੍ਤਃ ਸਂਵृਤਃ ਪ੍ਰੇਮਵਦ੍ਭਿਃ ਦੁਃਖਂ ਜਹੌ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਮਿਤ੍ਰਸਂਭਵਂ ਕਿਂ ਨਾਪ੍ਯਤੇ ਗੌਤਮੀਸੇਵਨੇਨ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰਾਤ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਲਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ—ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਭृਤ੍ਯਵਰ੍ਗਂ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਸ੍ਤੌਤਿ ਚ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਸਂਮਾਨਯਨ੍ ਭृਤ੍ਯਗਣਂ ਸਮਗ੍ਰਮ੍ ਅਵਾਪ ਰਾਮਃ ਕਮਪਿ ਪ੍ਰਮੋਦਮ੍
ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਅਦੁੱਤੀਅ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਨਾਦ੍ਯਾਪਿ ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ ਤੁ ਭਵਾਮ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕਂਚਿਚ੍ ਚ ਕਾਲਂ ਨਿਵਸਾਮ ਚਾਤ੍ਰ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ ਚਾਤ੍ਰੈਵ ਪਰਾਸ਼੍ ਚਤਸ੍ਰੋ ਰਾਤ੍ਰੀਰ੍ ਅਥੋ ਯਾਮ ਵृਤਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯੋਧ੍ਯਾਮ੍
ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ, ਆਓ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਰਹੀਏ; ਚਾਰ ਹੋਰ ਰਾਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰੀਏ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਤਸ੍ਯਾਥ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰਯੋ ऽਨੁਮੇਨਿਰੇ ਤਥੈਵ ਰਾਤ੍ਰੀਰ੍ ਅਪਰਾਸ਼੍ ਚਤਸ੍ਰਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦੇਵਂ ਸਕਲੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਭ੍ਰਾਤृਪ੍ਰਿਯਂ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਅਥੋ ਜਗਾਮ
ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਰਾਤਾਂ ਤਕ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਾਮ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਬਲੋ ਦਸ਼ਾਸ੍ਯਃ ਏਵਂ ਤੁ ਪਞ੍ਚਾਹਮ੍ ਅਥੋषਿਰੇ ਤੇ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪਿਤਲਿਙ੍ਗਮ੍ ਅਰ੍ਚ੍ਯ
ਉਥੇ ਵਿਖਿਆਤ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੰਜ ਦਿਨ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਪੂਜਿਆ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰੋਤਿ ਵਾਯੋਃ ਸੁਤੋ ऽਨੁਗਾਮੀ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਨृਪਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਨृਪੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਨੁਮਨ੍ਤਮ੍ ਆਹ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਸਰ੍ਜਯਸ੍ਵ
ਉਥੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਚਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਸਾਰੇ ਲਿੰਗ ਹਟਾ ਦੇ।'
ਮਤ੍ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਭਿਸ੍ ਤਥੇਤਰੈਃ ਸ਼ਂਕਰਕਿਂਕਰੈਸ਼੍ ਚ ਨੋਦ੍ਵਾਸ੍ਯ ਪੂਜਾਂ ਪਰਸ਼ਂਕਰੇਣ ਬਾਹ੍ਯਂ ਸਮਾਯੋਜ੍ਯਮ੍ ਅਹੋ ਭਵਸ੍ਯ
ਜੋ ਲਿੰਗ ਮੇਰੇ, ਉੱਤਮ ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਟਾਉਣੇ ਨਹੀਂ। ਪਰਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਭਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਰੀਤਾਂ ਮਿਲਾਉਣੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸੁਸ੍ਥਾਸ੍ ਤਦਨਾਦਰੇਣ ਤੇ ਖਡ੍ਗਪਤ੍ਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਸਂਭਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ऽਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਃ ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਪੂਜਾਂ ਵਿਧਾਯ ਕृਤ੍ਯਂ ਨ ਸਮਾਚਰਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਠੀਕ ਦਿਖਦੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਉਹ ਖੜਗ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਯਥੋਚਿਤਂ ਤੇ ਯਮਕਿਂਕਰੈਰ੍ ਹਿ ਪਚ੍ਯਨ੍ਤ ਏਵਾਖਿਲਦੁਰ੍ਗਤੀषੁ ਰਾਮਾਜ੍ਞਯਾ ਵਾਯੁਸੁਤੋ ਜਗਾਮ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਨ ਚੋਤ੍ਪਾਟਯਿਤੁਂ ਸ਼ਸ਼ਾਕ
ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੋਕ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਪੁਚ੍ਛੇਨ ਗ੍ਰਹੀਤੁਕਾਮਃ ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਂ ਤੁ ਵਿਸृष੍ਟਕਾਮਃ ਨੈਵਾਸ਼ਕਤ੍ ਤਨ੍ ਮਹਦ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਨृਪਤੇਸ੍ ਤਥੈਵ
ਫਿਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਅਸਫਲ ਰਹਿਆ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਘਟਨਾ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਹੋਈ।
ਕਸ਼੍ ਚਾਲਯੇਲ੍ ਲਬ੍ਧਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਮਹੇਸ਼ਲਿਙ੍ਗਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਨਸ੍ਵੀ ਤਨ੍ ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਨृਪਪ੍ਰਵੀਰਃ ਸਹਸਾ ਜਗਾਮ
ਮਹੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ, ਕੌਣ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹਿਲਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਲ ਪਿਆ।
ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਅਥਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਵਿਧਾਯ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਚ ਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਹृਦਾਖਿਲੈਸ੍ ਤੈਰ੍ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨਨਾਮ ਰਾਮਃ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਵਾਸਿਪ੍ਰਵਰੈਰ੍ ਅਸ਼ੇषੈਃ ਸਂਸੇਵਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਅਤੋ ਬਭੂਵ ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਲਵਾਦ੍ ਏਵ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋ ऽਤ੍ਰ
ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਦੇ ਸਭ ਵਧੀਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸੇਵਿਆ। ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪੁਨਸ਼੍ ਚ ਗਙ੍ਗਾਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮਾਤਰ੍ ਮਮ ਗੌਤਮੀਤਿ ਜਲ੍ਪਨ੍ ਮੁਹੁਰ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਵਿਲੋਕਯਨ੍ ਪ੍ਰਣਮਨ੍ ਗੌਤਮੀਂ ਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਗੌਤਮੀ।' ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਅਤੀਵ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਬੁਧਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪਠੇਤ੍ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ ਵਾਪਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਪਾਪਹਂ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਕਿਸਕਿੰਧਾ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤੇ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ।
ਵ੍ਯਾਸਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਮ੍ ਅਤਃ ਪਰਮ੍ ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਪਾਵਨਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਅਗਲਾ ਤੀਰਥ 'ਵਿਆਸ-ਤੀਰਥ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।