षष੍ਟਿਰ੍ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿष੍ਠਾਯਾਂ ਜਾਯਤੇ ਕृਮਿਃ ਭੂਮੇਃ ਸ੍ਵਪਰਦਤ੍ਤਾਯਾ ਹਰਣਾਨ੍ ਨਾਧਿਕਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀੜਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਲੈਣ ਕਰਕੇ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।
ਪਾਪਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਂ ਨ ਸ੍ਵੀਕੁਰ੍ਮਃ ਪੁਨਸ੍ ਤੁ ਤਾਮ੍ ਏਵਂ ਯਦਾ ਸ੍ਵਦਤ੍ਤਾਯਾ ਹਰਣੇ ਕਿਂ ਤਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਜੇ ਆਪਣੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਤਥਾਪਿ ਕ੍ਰਯਰੂਪੇਣ ਗृਹ੍ਣੀਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਭੁਵਮ੍ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਕਪਿਲਾਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਧਰਤੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੁਭ ਲਕੜੀ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ—
ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰੇ ਭੁਵਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤੁ ਤਾਂ ਦਦੁਃ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਪ, ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਪਿਲਾਸਂਗਮਂ ਤਚ੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾਘੌਘਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਤਤ੍ਰਾਭਵਦ੍ ਦਾਨਤੋਯਾਦ੍ ਆਪਗਾ ਕਪਿਲਾਭਿਧਾ
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦਾਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਪਿਲਾ ਹੈ।
ਸਸ੍ਯਵਤ੍ਯਾ ਅਪਿ ਭੁਵੋ ਦਾਨਾਦ੍ ਗੋਦਾਨਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਲੋਕਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕਾਰਾਸੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਮਯਂ ਮੁਨਿਃ
ਹਰੇਕ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵਟਾ-ਸਲਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚ ਤਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਗੋਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੌ ਤੀਰਥ ਹਨ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਭੂਮਿਦਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ਸਂਗਤਾ ਗਙ੍ਗਯਾ ਤਚ੍ ਚ ਕਪਿਲਾਸਂਗਮਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿਲਾਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਸੰਗਮ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਹ੍ਰਦਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਙ੍ਖਗਦਾਧਰਃ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਭਵਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਖਹਰਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਭਵ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੇਦਂ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗਸ੍ਯਾਦੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਾਮਗਾਯਿਨਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਗਾਰਸਂਭੂਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਬਹੁਰੂਪਿਣਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਧृਤਾਯੁਧਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਸਤ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
ਤਦਾਹਮ੍ ਅਬ੍ਰਵਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ਸ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ ਤਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਰੇਣ ਚੋਦ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚਕਰ ਚੁਕਾਇਆ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਸ਼ਙ੍ਖਮ੍ ਆਪੂਰਯਤ੍ ਤਦਾ ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਤਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਿਰ੍ਵੈਰਮ੍ ਏਵ ਚ
ਚਕਰ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਭਰਿਆ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਹਰ੍षਪ੍ਰਕਰ੍षੇਣ ਸ਼ਙ੍ਖਮ੍ ਆਪੂਰਯਦ੍ ਧਰਿਃ ਤਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਹ੍ਯ੍ ਅਨੀਨਸ਼ੁਰ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ
ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਭਰਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਯਤ੍ਰੈਤਦ੍ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਙ੍ਖਪ੍ਰਭਾਵਤਃ ਸ਼ਙ੍ਖਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰਂ ਨृਣਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਸੁਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰਣਾਨ੍ ਮਙ੍ਗਲਪ੍ਰਦਮ੍ ਆਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਜਨਨਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਯਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਯੁ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਨ-ਪੁੱਤਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ ਪਠਨਾਦ੍ ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਅਯੁਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਪਾਪਨੁਦਂ ਮੁਨੇ
ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਥਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਅਯੁਤਸਂਖ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਣਿ ਚ ਯੇषਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਰ੍ ਨੈਤੇਭ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨृਣਾਮ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਯਤ੍ਰ ਸਂਨਿਹਿਤੋ ਭਵਃ
ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਤੀਰਥ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਆਇਆ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਭਵਾਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮੋ ਰਾਵਣਂ ਲੋਕਰਾਵਣਮ੍
ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤੇਰੀਆਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਰਾਵਣ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਵਾਸਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਘਾਨ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ ਸਪੁਤ੍ਰਂ ਸਬਲਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਮ੍ ਆਦਾਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਾ
ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਾਨਰੈਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਬਲੈਃ ਵਿਭੀषਣੇਨ ਬਲਿਨਾ ਦੇਵੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤੋ ਨृਪਃ
ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲੱਖਣ, ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪੁष੍ਪਕੇਣ ਵਿਰਾਜਿਤਃ ਯਦ੍ ਆਸੀਦ੍ ਧਨਰਾਜਸ੍ਯ ਕਾਮਗੇਨਾਸ਼ੁਗਾਮਿਨਾ
ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਰਾਮ ਨੇ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਡਣ ਵਾਲੀ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚਮਕਿਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ ਅਗਮਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਤ ਰਾਮੋ ਵਿਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗੌਤਮੀਂ ਤੁ ਜਗਤ੍ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀਮ੍ ਮਨੋਨਯਨਸਂਤਾਪਨਿਵਾਰਣਪਰਾਯਣਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਮ੍ ਅਥਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਨृਪਤਿਰ੍ ਹਰ੍षਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ ਹਰੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਥਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ ਮੁਨੇ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਧਰਯੋ ਯੋ ऽਸੌ ਮਮ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਤਤੋ ਯਾਤਸ੍ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਇਯਂ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਸਕਲਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਭੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਅਥਾਪਿ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਪਾਨਿ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ ਅਪਿ ਦਾਰੁਣਾਨਿ ਕਾਨ੍ਯਾਨਯਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਨਦੀ ਸਮਾਨਾ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਭੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਹਤਾਨਿ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ ਦੁਰਿਤਾਨਿ ਚੈਵ ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਅਰਯਃ ਸਖਾਯਃ ਵਿਭੀषਣੋ ਮੈਤ੍ਰਮ੍ ਉਪੈਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੀਤਾ ਚ ਲਬ੍ਧਾ ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ ਚ ਬਨ੍ਧੁਃ
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਮਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲੀ, ਸੀਤਾ ਮਿਲ ਗਈ, ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਭਾਈ ਬਣਿਆ।