ਕਿਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਚ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਵੈ ਮੁਹੁਃ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਲਙ੍ਕਵਾਸਿਨਃ
ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਦਾ ਸੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਅਙ੍ਗਦੋ ਜਾਮ੍ਬਵਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਭੀषਣਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਸੁਗਰੀਵ, ਹਨੂਮਾਨ, ਅੰਗਦ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆ ਗਏ।
ਤੇ ਚਾਗਤ੍ਯ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਿਂਹਾਸਨਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਸੀਤਾਮ੍ ਅਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਅਙ੍ਗਦਃ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਃ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਜੋ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਪਹੁੰਚੇ; ਪਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਗਣ ਪਹਿਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਅੰਗਦ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਕ੍ਵ ਗਤਾਯੋਨਿਜਾ ਮਾਤਾ ਏਕੋ ਰਾਮੋ ऽਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਰਾਮੇਣ ਸਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਇਤ੍ਯ੍ ਊਚੁਰ੍ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਕਾਃ
ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, 'ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।' ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।'
ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਲੋਕਪਾਲੇषੁ ਆਰ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਾਦਿਨਿ ਅਗ੍ਨੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਗਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਕਿਂ ਤੁ ਰਾਜਾ ਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਰਾਜਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਕਾਬੂ ਰਿਹਾ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੈਰ੍ ਲੌਕਿਕੈਰ੍ ਵਾਕ੍ਯੈ ਰਾਮਸ੍ ਤ੍ਯਜਤਿ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ਮਰਿष੍ਯਾਵ ਇਤਿ ਹ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮੀਂ ਪੁਨਰ੍ ਈਯਤੁਃ
ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; 'ਆਓ ਮਰ ਜਾਈਏ,' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।
ਰਾਮਸ੍ ਤੌ ਪृष੍ਠਤੋ ऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਅਯੋਧ੍ਯਾਵਾਸਿਭਿਃ ਸਹ ਆਗਤ੍ਯ ਗੌਤਮੀਂ ਤਤ੍ਰ ऽਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ ਤੇ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਰਾਮ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੋਲ ਆਏ; ਗੌਤਮੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਮਾਰਂ ਸ੍ਮਾਰਂ ਨਿਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਸ੍ ਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਲੋਕਮਾਤਰਮ੍ ਸਂਸਾਰਾਸ੍ਥਾਵਿਰਹਿਤਾ ਗੌਤਮੀਸੇਵਨੋਤ੍ਸੁਕਾਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੀਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਤੇ ਆਹ ਭਰਦੇ ਰਹੇ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਲਗਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ।
ਲੋਕਤ੍ਰਯਪਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਰਾਮੋ ऽਨੁਜਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਗੌਤਮ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਵਾਰਾਧਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਏ; ਗੌਤਮੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਏ।
ਪਰਿਤਾਪਂ ਜਹੌ ਸਰ੍ਵਂ ਸਹਸ੍ਰਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ਯਤ੍ਰ ਚਾਸੀਤ੍ ਸ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਃ ਸਹਸ੍ਰਕੁਣ੍ਡਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਥਾਂ 'ਸਹਸਰਕੁੰਡ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਪਰਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਾਨਿ ਚ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਫਲਦਾਯਕਮ੍
ਉਥੇ ਦਸ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਗੌਤਮੀਤੀਰੇ ਵਸਿष੍ਠਾਦਿਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੈਃ ਸਰ੍ਵਾਪਤ੍ਤਾਰਕਂ ਹੋਮਮ੍ ਅਕਾਰਯਦ੍ ਅਘਾਨ੍ਤਕਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਵਨ ਕੀਤਾ।
ਸਹਸ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਯੁਕ੍ਤੇषੁ ਕੁਣ੍ਡੇषੁ ਵਸੁਧਾਰਯਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਅਵਾਪਾਸੌ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਤਪੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ।
ਗੌਤਮ੍ਯਾਃ ਸਰਿਦਮ੍ਬਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਤਕਃ ਸਹਸ੍ਰਕੁਣ੍ਡਾਭਿਧਂ ਤਦ੍ ਅਭੂਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਹਾਫਲਮ੍
ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸਹਸਰਕੁੰਡ ਨਾਂਕ ਤੀਰਥ ਮਹਾਨ ਫਲ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਪਿਲਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਤਦ੍ ਏਵਾਙ੍ਗਿਰਸਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਤਦ੍ ਏਵਾਦਿਤ੍ਯਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਸੈਂਹਿਕੇਯਂ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਕਪਿਲ ਤੀਰਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਦਿਤਯ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੈੰਹਿਕੇਯਮ ਨਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਗੌਤਮ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰੇ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ਅਯਾਜਯਨ੍ਨ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਸੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤੇ ਭੁਵਂ ਦਦੁਃ
ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਢੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਆਦਿਤਯਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਅਙ੍ਗਿਰੋਭ੍ਯਸ੍ ਤਦਾਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ ਤਪਸੇ ऽਙ੍ਗਿਰਸੋ ਯਯੁਃ ਸਾ ਭੂਮਿਃ ਸੈਂਹਿਕੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਨਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍
ਫਿਰ ਆਦਿਤਯ ਅੰਗਿਰਸ ਤੋਂ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਸੈੰਹਿਕੀ ਬਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰਸੁਸ੍ ਤੇ ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਿਰੋਭ੍ਯੋ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ ਵਿਭੀਤਾ ਜ੍ਞਾਨਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭੁਵਂ ਤਾਂ ਸੈਂਹਿਕੀਮ੍ ਇਤਿ
ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਧਰਤੀ ਸੈੰਹਿਕੀ ਹੈ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਆਏ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਅਨੁਗਤ੍ਵਾਥ ਵਾਚਮ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਸੋ ऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਭੁਵਂ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤੁ ਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਨੇਤ੍ਯ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ ਤਦਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਫਿਰ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਲੈ ਲੈਣ।' ਪਰ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਨਹੀਂ।'
ਨਿਵृਤ੍ਤਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸੂਰਯਃ ਸ੍ਵਦਤ੍ਤਾਂ ਪਰਦਤ੍ਤਾਂ ਵਾ ਯੋ ਹਰੇਤ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚਤੁਰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਜੇ ਕੋਈ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
षष੍ਟਿਰ੍ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿष੍ਠਾਯਾਂ ਜਾਯਤੇ ਕृਮਿਃ ਭੂਮੇਃ ਸ੍ਵਪਰਦਤ੍ਤਾਯਾ ਹਰਣਾਨ੍ ਨਾਧਿਕਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀੜਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਲੈਣ ਕਰਕੇ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।
ਪਾਪਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਂ ਨ ਸ੍ਵੀਕੁਰ੍ਮਃ ਪੁਨਸ੍ ਤੁ ਤਾਮ੍ ਏਵਂ ਯਦਾ ਸ੍ਵਦਤ੍ਤਾਯਾ ਹਰਣੇ ਕਿਂ ਤਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਜੇ ਆਪਣੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਤਥਾਪਿ ਕ੍ਰਯਰੂਪੇਣ ਗृਹ੍ਣੀਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਭੁਵਮ੍ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਕਪਿਲਾਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਧਰਤੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੁਭ ਲਕੜੀ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ—
ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰੇ ਭੁਵਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤੁ ਤਾਂ ਦਦੁਃ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਪ, ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਪਿਲਾਸਂਗਮਂ ਤਚ੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾਘੌਘਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਤਤ੍ਰਾਭਵਦ੍ ਦਾਨਤੋਯਾਦ੍ ਆਪਗਾ ਕਪਿਲਾਭਿਧਾ
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦਾਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਪਿਲਾ ਹੈ।
ਸਸ੍ਯਵਤ੍ਯਾ ਅਪਿ ਭੁਵੋ ਦਾਨਾਦ੍ ਗੋਦਾਨਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਲੋਕਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕਾਰਾਸੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਮਯਂ ਮੁਨਿਃ
ਹਰੇਕ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵਟਾ-ਸਲਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚ ਤਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਗੋਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੌ ਤੀਰਥ ਹਨ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਭੂਮਿਦਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ਸਂਗਤਾ ਗਙ੍ਗਯਾ ਤਚ੍ ਚ ਕਪਿਲਾਸਂਗਮਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿਲਾਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਸੰਗਮ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਹ੍ਰਦਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਙ੍ਖਗਦਾਧਰਃ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਭਵਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਖਹਰਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਭਵ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੇਦਂ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗਸ੍ਯਾਦੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਾਮਗਾਯਿਨਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ—