ਸਹਸ੍ਰਕੁਣ੍ਡਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸੁਖੀ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਨਰਃ
ਸਹਸਰਕੁੰਡ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮਃ ਸੇਤੁਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਲਙ੍ਕਾਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਰਿਪੂਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਾਦੀਨ੍ ਰਣੇ ਸ਼ਰੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾਸਰਥੀ ਰਾਮ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਵੈਦੇਹੀਂ ਚ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਾਮੋ ਵਚਨਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਲੋਕਪਾਲੇषੁ ਤਸ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯੇ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਰਾਮ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੇ।
ਅਗ੍ਨੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਗਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਂਨਿਧੌ ਏਹਿ ਵੈਦੇਹਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸਿ ਅਙ੍ਕਮ੍ ਆਰੋਢੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਆ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਬੈਠਣ ਦੀ ਯੋਗ ਹੈਂ।"
ਨੇਤ੍ਯ੍ ਉਵਾਚ ਤਦਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਅਙ੍ਗਦੋ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਤੁ ਵੈਦੇਹਿ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਾਮਃ ਸੁਹृਜ੍ਜਨੈਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਅੰਗਦ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਹੀਂ, ਆਓ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਚੱਲੀਏ।"
ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਾਥ ਪੁਨਰ੍ ਭ੍ਰਾਤृषੁ ਮਾਤृषੁ ਲੌਕਿਕੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਤਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾ
ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯੇ ऽਹ੍ਨਿ ਅਙ੍ਕਮ੍ ਆਰੋਢੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਰਿਤ੍ਰਵਿषਯੇ ਸਂਦੇਹਃ ਕਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ, ਤੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਬੈਠਣ ਦੀ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਉਸਦੇ ਚਲਣ 'ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਲੋਕਾਪਵਾਦਸ੍ ਤਦ੍ ਅਪਿ ਨਿਰਸ੍ਯਃ ਸ੍ਵਜਨੇषੁ ਹਿ ਤਯੋਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸਵਿਭੀषਣਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਈ ਉਲਟ-ਸਲਟ ਗੱਲ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰਾਮਸ਼੍ ਚ ਜਾਮ੍ਬਵਾਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਤਾਮ੍ ਆਹ੍ਵਯਨ੍ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਤੀਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਭੀ ਰਾਜ੍ਞੋ ऽਙ੍ਕਂ ਚਾਰੁਰੋਹ ਸਾ
ਰਾਮ ਤੇ ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ "ਸੁਖੀ ਰਹੋ" ਕਿਹਾ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਬੈਠੀ।
ਮੁਦਿਤਾਸ੍ ਤੇ ਯਯੁਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪਕੇਣ ਵਿਰਾਜਤਾ ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਕਂ ਤੁ ਯਤ੍
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਸੋਹਣੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ; ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਮੁਦਿਤਾਸ੍ ਤੇ ऽਭਵਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸਦਾ ਰਾਮਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ ਤਤਃ ਕਤਿਪਯਾਹੇषੁ ਅਨਾਰ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਵਿਰੂਪਿਕਾਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਚੇ ਸਾਥੀ ਬਣੇ; ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਝ ਅਨਾਦਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਦਸੂਰਤ ਗੱਲ ਆਈ।
ਵਾਚਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਤਤ੍ਯਾਜ ਗੁਰ੍ਵਿਣੀਂ ਤਾਮ੍ ਅਯੋਨਿਜਾਮ੍ ਮਿਥ੍ਯਾਪਵਾਦਮ੍ ਅਪਿ ਹਿ ਨ ਸਹਨ੍ਤੇ ਕੁਲੋਨ੍ਨਤਾਃ
ਉਹ ਭਾਰੀ, ਝੂਠੀ ਦੋਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਉੱਚ ਘਰਾਣੇ ਵਾਲੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦੇ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਰ੍ ਮੁਨਿਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ ਤਤ੍ਯਾਜ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸੀਤਾਮ੍ ਅਦੁष੍ਟਾਂ ਰੁਦਤੀਂ ਰੁਦਨ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਆਪ ਵੀ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ।
ਨੋਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯਾਜ੍ਞਾ ਗੁਰੂਣਾਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਤਦ੍ ਅਕਰੋਦ੍ ਭਿਯਾ ਤਤਃ ਕਤਿਪਯਾਹੇषੁ ਵ੍ਯਤੀਤੇषੁ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਹ ਨੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਐਸਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਫਿਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ...
ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਹਯਮੇਧਾਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਤਤ੍ਰੈਵਾਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ ਉਭੌ ਰਾਮਪੁਤ੍ਰੌ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੌ
ਰਾਮ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਲਈ ਦਿਖਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ; ਉਥੇ ਹੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆਏ।
ਲਵਃ ਕੁਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਨਾਰਦਾਵ੍ ਇਵ ਗਾਯਕੌ ਰਾਮਾਯਣਂ ਸਮਗ੍ਰਂ ਤਦ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਵ੍ ਇਵ ਸੁਸ੍ਵਰੌ
ਲਵ ਤੇ ਕੁਸ਼, ਨਾਰਦ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਪੂਰਾ ਰਾਮਾਇਣ ਸੁੰਦਰ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਗਾਇਆ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਾਂਗ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਾਯਮਾਨੌ ਸਮੀਯਤੁਃ ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਰਾਜਸੁਤੌ ਹੇਤੁਭਿਰ੍ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਤਦਾ
ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਆਏ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਦਿਸਦੇ।
ਰਾਮਪੁਤ੍ਰਾਵ੍ ਉਭੌ ਸ਼ੂਰੌ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਸ੍ ਤਨਯਾਵ੍ ਇਤਿ ਤਾਵ੍ ਆਨੀਯ ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰਾਵ੍ ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੂਰ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਲਿਆ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਙ੍ਕਾਰੂਢੌ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਵਜੇ ਤੌ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਸਂਸਾਰਦੁਃਖਖਿਨ੍ਨਾਨਾਮ੍ ਅਗਤੀਨਾਂ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੇ ਥਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ...
ਪੁਤ੍ਰਾਲਿਙ੍ਗਨਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਰ ਪਰਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍ ਮੁਹੁਰ੍ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਤੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮੁਹੁਃ ਸ੍ਵਜਤਿ ਚੁਮ੍ਬਤਿ
ਇੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਰਾਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦਾ, ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਚੁੰਬਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਚ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਵੈ ਮੁਹੁਃ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਲਙ੍ਕਵਾਸਿਨਃ
ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਦਾ ਸੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਅਙ੍ਗਦੋ ਜਾਮ੍ਬਵਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਭੀषਣਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਸੁਗਰੀਵ, ਹਨੂਮਾਨ, ਅੰਗਦ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆ ਗਏ।
ਤੇ ਚਾਗਤ੍ਯ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਿਂਹਾਸਨਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਸੀਤਾਮ੍ ਅਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਅਙ੍ਗਦਃ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਃ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਜੋ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਪਹੁੰਚੇ; ਪਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਗਣ ਪਹਿਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਅੰਗਦ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਕ੍ਵ ਗਤਾਯੋਨਿਜਾ ਮਾਤਾ ਏਕੋ ਰਾਮੋ ऽਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਰਾਮੇਣ ਸਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਇਤ੍ਯ੍ ਊਚੁਰ੍ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਕਾਃ
ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, 'ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।' ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।'
ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਲੋਕਪਾਲੇषੁ ਆਰ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਾਦਿਨਿ ਅਗ੍ਨੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਗਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਕਿਂ ਤੁ ਰਾਜਾ ਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਰਾਜਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਕਾਬੂ ਰਿਹਾ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੈਰ੍ ਲੌਕਿਕੈਰ੍ ਵਾਕ੍ਯੈ ਰਾਮਸ੍ ਤ੍ਯਜਤਿ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ਮਰਿष੍ਯਾਵ ਇਤਿ ਹ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮੀਂ ਪੁਨਰ੍ ਈਯਤੁਃ
ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; 'ਆਓ ਮਰ ਜਾਈਏ,' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।
ਰਾਮਸ੍ ਤੌ ਪृष੍ਠਤੋ ऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਅਯੋਧ੍ਯਾਵਾਸਿਭਿਃ ਸਹ ਆਗਤ੍ਯ ਗੌਤਮੀਂ ਤਤ੍ਰ ऽਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ ਤੇ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਰਾਮ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੋਲ ਆਏ; ਗੌਤਮੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਮਾਰਂ ਸ੍ਮਾਰਂ ਨਿਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਸ੍ ਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਲੋਕਮਾਤਰਮ੍ ਸਂਸਾਰਾਸ੍ਥਾਵਿਰਹਿਤਾ ਗੌਤਮੀਸੇਵਨੋਤ੍ਸੁਕਾਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੀਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਤੇ ਆਹ ਭਰਦੇ ਰਹੇ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਲਗਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ।
ਲੋਕਤ੍ਰਯਪਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਰਾਮੋ ऽਨੁਜਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਗੌਤਮ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਵਾਰਾਧਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਏ; ਗੌਤਮੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਏ।
ਪਰਿਤਾਪਂ ਜਹੌ ਸਰ੍ਵਂ ਸਹਸ੍ਰਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ਯਤ੍ਰ ਚਾਸੀਤ੍ ਸ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਃ ਸਹਸ੍ਰਕੁਣ੍ਡਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਥਾਂ 'ਸਹਸਰਕੁੰਡ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।