ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਅਤਿਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਪੈਸ਼ਾਚਨਾਸ਼ਂ ਚ ਮਹਾਗਦਂ ਚ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਚ ਨਾਸ਼ਮ੍ ਆਸ਼ੁ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਣੇਨ ਪੁਂਸਾਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ: ਇਹ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਚੇਦਂ ਗਦਿਤਂ ਤਵਾਦ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਾਨਿ ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਅਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਭੁਕ੍ਤਿ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯੀਨਿ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਅਤ੍ਰ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੀਰਥ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀ ਆਖਣਾ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਮ੍ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮੁਨਿਜੁष੍ਟਾਨਾਂ ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਭੀष੍ਟਦਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੀਰਥ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਮ੍ਨਭੇਦਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਪਾਰੇ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਨਿਮਨਭੇਦ ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰਲੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮਰਣੇਨਾਪਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ ਵੇਦਦ੍ਵੀਪਸ਼੍ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਵੇਦਵਿਦ੍ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਵੇਦਦਵੀਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਚਕਮੇ ਰਾਜਾ ਐਲਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਕੋ ਨ ਮੋਹਮ੍ ਉਪਾਯਾਤਿ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਮਦਿਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਐਲ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ, ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਦਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ?
ਸਾ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਾਸੌ ਘृਤਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ਆਨਗ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਲਾਵਧਿਂ ਨृਪਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੀ ਖਾਧਾ ਸੀ। ਅੱਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਸ੍ਵੀਚਕਾਰ ਲਲਨਾਂ ਯੂਨਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਨਵਾਂ ਨਵਾਮ੍ ਸੁਪ੍ਤਾਯਾਂ ਸ਼ਯਨੇ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਪੁਰੂਰਵਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਵੀਂ, ਸੁੰਦਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਸੁਤੀ ਸੀ, ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਉਠ ਗਿਆ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਂ ਵਿਵਸਨਂ ਤਦੈਵਾਸੌ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾ ਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਚਞ੍ਚਲਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਕ੍ਵ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਨਨੁ ਯੋषਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਥਿਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਈਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰੋ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਮਹਾਨ੍ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਾ ਯੁਦ੍ਧਾਯਾਗਾਦ੍ ਰਿਪੂਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਰਾਤ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਾਞ੍ ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਗਾਦ੍ ਦੇਵਲੋਕਂ ਸੁਪੂਜਿਤਮ੍ ਸ ਚਾਗਤ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜੋ ਵਸਿष੍ਠਾਚ੍ ਚ ਪੁਰੋਧਸਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਹੋਈ। ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਗਮਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਨ ਜੁਹੋਤਿ ਨ ਚਾਸ਼੍ਨਾਤਿ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਨ ਉਹ ਹਵਨ ਕਰਦਾ, ਨ ਖਾਂਦਾ, ਨ ਸੁਣਦਾ, ਨ ਵੇਖਦਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਮृਤਾਵਸ੍ਥਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਬੋਧਯਾਮ੍ ਆਸ ਵਾਕ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਹੇਤੁਭੂਤੈਃ ਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਵਜ੍ਹਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਮਾਨੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
ਸਾ ਮृਤਾਦ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ ਮਾ ਵ੍ਯਥਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਮਾ ਤ੍ਵਾਂ ਵੈ ਅਸ਼ਿਵਾਃ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯੁਰ੍ ਆਸ਼ੁਗਾਃ
ਉਹ ਹੁਣ ਮਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ। ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਤੇਜ਼ ਬਲ ਨਾ ਛੂਹਣ।
ਨ ਵੈ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਾਨਿ ਜਾਨੀषੇ ਹृਦਯਾਨਿ ਮਹਾਮਤੇ ਸ਼ਾਲਾਵृਕਾਣਾਂ ਯਾਦॄਂਸ਼ਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਭੂਪ ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ
ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਰਾਜਾ। ਉਹ ਸਿਆਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭੂਪ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।
ਕੋ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਾਮਿਨੀਭਿਰ੍ ਨ ਵਞ੍ਚਿਤਃ ਵਞ੍ਚਕਤ੍ਵਂ ਨृਸ਼ਂਸਤ੍ਵਂ ਚਞ੍ਚਲਤ੍ਵਂ ਕੁਸ਼ੀਲਤਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੌਣ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਠੱਗਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ? ਠੱਗੀ, ਨਿਰਦਯਤਾ, ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕਂ ਯਾਸਾਂ ਤਾਃ ਕਥਂ ਸੁਖਹੇਤਵਃ ਕਾਲੇਨ ਕੋ ਨ ਨਿਹਤਃ ਕੋ ऽਰ੍ਥੀ ਗੌਰਵਮ੍ ਆਗਤਃ
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਭਾਵ ਹੈ; ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕੌਣ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ? ਕੌਣ ਇਜ਼ਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਇਜ਼ਤ ਪਾ ਗਿਆ?
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਨ ਭ੍ਰਾਮਿਤਃ ਕੋ ਵਾ ਯੋषਿਦ੍ਭਿਃ ਕੋ ਨ ਖਣ੍ਡਿਤਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਾਯੋਪਮਾ ਰਾਜਨ੍ ਮਦਵਿਪ੍ਲੁਤਚੇਤਸਃ
ਕੌਣ ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਭਟਕਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮਦ ਵਿਚ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਕੀਕਤ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਰਾਜਾ।
ਸੁਖਾਯ ਯੋषਿਤਃ ਕਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੈਤਦ੍ ਵਿਜ੍ਵਰੋ ਭਵ ਵਿਹਾਯ ਸ਼ਂਕਰਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਗੌਤਮੀਂ ਵਾ ਮਹਾਮਤੇ ਦੁਃਖਿਨਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਕਿਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਸੁਖ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ? ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਰਾਜਾ। ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।
ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਦੁਃਖਂ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ਗੌਤਮ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯਸਂਸ੍ਥੋ ऽਸਾਵ੍ ਐਲਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਐਲ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ, ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾਰਾਧਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ਼ਿਵਂ ਦੇਵਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਦੇਵਾਨ੍ ਅਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ, ਜਨਾਰਦਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਯੋ ਵਿਪਨ੍ਨੋ ਨ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਦੇਵਤਾਸ਼੍ ਚ ਨ ਸੇਵਤੇ ਸ ਕਾਲਵਸ਼ਗੋ ਜਨ੍ਤੁਃ ਕਾਂ ਦਸ਼ਾਮ੍ ਅਨੁਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਾਲ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹੜੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ?
ਤਦੀਸ਼੍ਵਰੈਕਸ਼ਰਣੋ ਗੌਤਮੀਸੇਵਨੋਤ੍ਸੁਕਃ ਪਰਾਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਮ੍ ਉਪਗਤਃ ਸਂਸਾਰਾਸ੍ਥਾਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਜੋ ਇਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੈ—
ਈਜੇ ਯਜ੍ਞਾਂਸ਼੍ ਚ ਬਹੁਲਾਨ੍ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਰ੍ ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ ਵੇਦਦ੍ਵੀਪੋ ऽਭਵਤ੍ ਤੇਨ ਯਜ੍ਞਦ੍ਵੀਪਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਦਾਨ-ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੇਦਿਕ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਟਾਪੂ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਨਦਵੀਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰਾਯਾਤਿ ਸਦੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਤਸ੍ਯ ਦੀਪਸ੍ਯ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ਅਥੋ ਨਰਃ
ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਉਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਟਾਪੂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤਾ ਤੇਨ ਪृਥਿਵੀ ਸਾਗਰਾਮ੍ਬਰਾ ਵੇਦਾਨਾਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਕਰਤਬ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੋਦੀ ਹੈ।
ਸੁਕृਤੀ ਤਤ੍ਰ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਵੇਦਯਜ੍ਞਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ਐਲਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਜ੍ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਦ੍ ਏਵ ਚ ਪੁਰੂਰਵਮ੍
ਜੋ ਉਥੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਦ-ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਐਲਤੀਰਥ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਇਹ ਪੁਰੂਰਵਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਚਾਪਿ ਤਤ੍ ਤੁ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਮ੍ਨਭੇਦਂ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਐਲੇ ਰਾਜ੍ਞਿ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਮ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਉਹ ਥਾਂ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਚੈਨਲ ਦੇ ਵੰਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਐਲਾ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਚੈਨਲ ਦਾ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਯਦ੍ ਏਤਨ੍ ਨਿਮ੍ਨਮ੍ ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਵਰ੍ਤਨਮ੍ ਤਚ੍ ਚਾਪਿ ਭੇਦਿਤਂ ਨਿਮ੍ਨਂ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਚ ਗਙ੍ਗਯਾ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਚੈਨਲ ਦਾ ਇਹ ਵੰਡ, ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ, ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਤੇ ਗੰਗਾ ਨੇ ਵੀ ਵੰਡਿਆ।
ਨਿਮ੍ਨਭੇਦਮ੍ ਅਭੂਤ੍ ਤੇਨ ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟੇष੍ਟਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯ੍ ਆਹੁਸ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗੁਣਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੈਨਲ ਦਾ ਵੰਡ ਦਿੱਖੇ ਤੇ ਅਦਿੱਖੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਸੱਤ ਸੌ ਗੁਣਵਾਨ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।