ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਵਾਜਪੇਯਾਧਿਕਂ ਮਤਮ੍ ਵਿਸ਼ੇषਤਸ੍ ਤੁ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਪਰੁष੍ਣ੍ਯਾ ਸਹ ਸਂਗਮੇ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਪਰੁਸ਼ਣੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ।
ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਭਿਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਮੋਚਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁਫਲਂ ਪੁਣ੍ਯਮ੍ ਅਘੌਘਵਿਨਿਵਾਰਣਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨਾਂਕਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ, ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਉਲਟੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਯਤ੍ਨਤਃ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ऽਤ੍ਰਿਸ਼੍ ਚ ਗੌਤਮਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਨਾਰਦ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਭਰਦਵਾਜ, ਵਸਿਸ਼ਠ, ਅਤ੍ਰਿ ਤੇ ਗੌਤਮ—
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਜਾਬਾਲਿਰ੍ ਮੁਨਯੋ ऽਨ੍ਯੇ ऽਪਿ ਨਾਰਦ ਏਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਣੇਤਾਰੋ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਾਃ
ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ, ਜਾਬਾਲੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਰਦ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਨ੍ਯਾਯਮੀਮਾਂਸਾਕਥਾਸੁ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਾਃ ਮਿਥਃ ਸਮੂਚੁਰ੍ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯਥਾਮਤਿ
ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ, ਨਿਆਂ ਤੇ ਮੀਮਾਂਸਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ।
ਕੇਚਿਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਤਥੋਭਯਮ੍ ਏਵਂ ਵਿਵਦਮਾਨਾਸ੍ ਤੇ ਮਾਮ੍ ਊਚੁਰ੍ ਉਭਯਂ ਮਤਮ੍
ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਕਰਮ ਦੀ, ਤੇ ਕੁਝ ਦੋਵੇਂ ਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਦੋਵੇਂ ਬਾਰੇ ਮਤ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਮਦੀਯਂ ਤੁ ਮਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯਯੁਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਚਾਪਿ ਮਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ऋषਯਸ੍ ਤੇ ਮਹੌਜਸਃ
ਮੇਰਾ ਮਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ; ਉਸ ਦਾ ਮਤ ਵੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ।
ਪੁਨਰ੍ ਵਿਵਦਮਾਨਾਸ੍ ਤੇ ਸ਼ਂਕਰਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਾਃ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਚ ਭਵਂ ਪੂਜ੍ਯ ਤਮ੍ ਏਵਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਸ਼ਂਸਿਰੇ
ਉਹ ਫਿਰ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹੀ ਗੱਲ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ।
ਕਰ੍ਮਣਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਧਾਨਤ੍ਵਮ੍ ਉਵਾਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਨ੍ਤਕਃ ਕ੍ਰਿਯਾਰੂਪਂ ਚ ਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸੈਵ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਕਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਗਿਆਨ ਕਰਮ ਹੀ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯੁਃ ਕਰ੍ਮੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਵ੍ਯਾਪਿ ਤਦृਤੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਨ
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਰਮ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਵਿਦ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸੋ ਯਜ੍ਞਕृਤਿਰ੍ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮੈਵ ਨਾਕਰ੍ਮੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਕ੍ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਯਜਨ ਦੀ ਕਰਤ, ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ ਹੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਮੈਵ ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ऋषੀਣਾਂ ਯਤ੍ਰ ਸਂਵਾਦੋ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਲਈ ਕਰਮ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚਕਾਰ ਨਿਰ੍ਣਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਣਾਵਾਪ੍ਯਤੇ ਨृਭਿਃ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡਂ ਮੁਖ੍ਯਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਰਕੰਡਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ—ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕੰਡਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ऋषਿਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਤਟੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪਾਵਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਹ ਤੀਰਥ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੂਨਿਆਤਮਕ, ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾष੍ਟੌ ਨਵਤਿਸ੍ ਤਾਤ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਆਹ ਜਗਨ੍ਮਯਃ ਵੇਦੇਨ ਚਾਪਿ ਤਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ऋषਯੋ ਮੇਨਿਰੇ ਚ ਤਤ੍
ਉਥੇ, ਪਿਆਰੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਅਠਾਨਵੇਂ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਇਹ ਵੀ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ।
ਯਾਯਾਤਮ੍ ਅਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਰ ਕਾਲਞ੍ਜਰਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਮਯਾ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਲੰਜਰ ਸ਼ਿਵ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਯਯਾਤਿਰ੍ ਨਾਹੁषੋ ਰਾਜਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਪਰਃ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਦ੍ਵਯਂ ਚਾਸੀਤ੍ ਕੁਲਲਕ੍ਸ਼ਣਭੂषਿਤਮ੍
ਯਯਾਤੀ, ਨਾਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਤੁ ਦੇਵਯਾਨੀਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸੁਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠੇਤਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਸਾ ਸੁਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੀ; ਦੂਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸੀ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ਯਯਾਤੇਰ੍ ਅਭਵਦ੍ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਮਧਯਮ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਯੈਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਾ ਵृषਪਰ੍ਵਜਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸੁਤਾ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਸਮਜੀਜਨਤ੍
ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।
ਯਦੁਂ ਚ ਤੁਰ੍ਵਸੁਂ ਚੈਵ ਦੇਵਪੁਤ੍ਰਸਮਾਵ੍ ਉਭੌ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਚ ਨृਪਾਲ੍ ਲੇਭੇ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਦੇਵਸਂਨਿਭਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਯਦੁ ਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਨ।
ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਂ ਚਾਨੁਂ ਚ ਪੂਰੁਂ ਚ ਯਯਾਤੇਰ੍ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਾਤ੍ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾਃ ਸੁਤੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਦृਸ਼ੌ ਸ਼ੁਕ੍ਰਰੂਪਤਃ
ਯਯਾਤੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਤੇ ਅਨੁ, ਤੇ ਪੂਰੁ ਜਣੇ, ਜੋ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਰੂਪਤਾ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਯਾਸ੍ ਤੁ ਤਨਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਰੁਣਪ੍ਰਭਾਃ ਦੇਵਯਾਨੀ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਤੁ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਮਮ ਤ੍ਵ੍ ਅਪਤ੍ਯਦ੍ਵਿਤਯਮ੍ ਅਭਾਗ੍ਯਾਯਾ ਭृਗੂਦ੍ਵਹ ਮਮ ਦਾਸ੍ਯਾਃ ਸਭਾਗ੍ਯਾਯਾ ਅਪਤ੍ਯਤ੍ਰਿਤਯਂ ਪਿਤਃ
ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਅਭਾਗੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਦਾਸੀ, ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪਿਤਾ ਜੀ।
ਤਦ੍ ਏਤਦ੍ ਅਨੁਮृਸ਼੍ਯਾਯਂ ਦੁਃਖਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਆਗਤਾ ਮਰਿष੍ਯੇ ਦਾਨਵਗੁਰੋ ਯਯਾਤਿਕृਤਵਿਪ੍ਰਿਯਾਤ੍ ਮਾਨਭਙ੍ਗਾਦ੍ ਵਰਂ ਤਾਤ ਮਰਣਂ ਹਿ ਮਨਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਹਾਂ; ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ। ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਮੌਤ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਤਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ਕੁਪਿਤੋ ऽਭ੍ਯਾਯਯੌ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਯਾਤਿਮ੍ ਇਦਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਯਾਤੀ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 이렇게 ਕਿਹਾ:
ਯਦ੍ ਇਦਂ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਸੁਤਾਯਾਃ ਕृਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਰੂਪੋਨ੍ਮਤ੍ਤੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵृਦ੍ਧੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨਾਲ ਜੋ ਵੱਡਾ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨ ਚ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਨ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਵਿषਯਾਤੁਰਃ ਸ੍ਪृਹਯਨ੍ ਮਨਸੈਵਾਸ੍ਤੇ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਨष੍ਟਧੀਃ
ਜੋ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸੁਖ ਭੋਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਲਲਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਉੱਚੀਆਂ-ਘੱਟੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵृਦ੍ਧਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਮਰਣਂ ਜੀਵਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ ਛੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯਾਹਿ ਤ੍ਵਂ ਜਰਾਂ ਭੂਪਾਤਿਦੁਰ੍ਧਰਾਮ੍
ਬੁੱਢਾਪਾ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਹੀ ਮੌਤ ਹੈ, ਹਰ ਜੀਵ ਲਈ; ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।