ਤਸ੍ਯ ਹੋਤਾਭਵਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਏਵ ਚ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਰੇ ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣ ਇष੍ਟਿਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਲਈ ਅਗਨਿ ਹੋਤ੍ਰ ਪੰਡਤ ਬਣਿਆ ਤੇ ਹਵਨ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇਸ਼ਟੀ ਮੁੜ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕृਤ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮ੍ ਅਗਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਤਿਮ੍ ਏਵ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਯਜਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਈ—even ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਯਾਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਤਪਸਃ ਸ਼ੁਭਾਤ੍ ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦਿਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਮ੍ ਅਗਾਤ੍ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਰੈਃ ਪਰਿਵृਤਂ ਸ਼ੁਭੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਂ ਸਿਦ੍ਧਸਾਧ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਨृਤ੍ਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਸ਼ृਣ੍ਵਾਨਂ ਮਧੁਰਂ ਗੀਤਮ੍ ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ ਚ ਵੀਜਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਵਧੀਆ ਨਾਚ ਵੇਖਦਾ, ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਉਪੋਪਵਿष੍ਟੈਃ ਸੁਰਨਾਯਕੈਸ੍ ਤੈਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਦਾਸਨਸ੍ਥਮ੍ ਜਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਙ੍ਕੇ ਵਿਨਿਧਾਯ ਸੂਨੁਂ ਸ਼ਚ੍ਯਾ ਯੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਤਿਂ ਮਹਿष੍ਠਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਿਆ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯੰਤ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਤਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਵਰਦਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਧਿਪਤਿਰ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਮੋਹਿਤੋ ऽਸੌ ਮੁਨਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਮੀਹਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਰਾਜ੍ਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਹਾ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਸਂਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵਗਣੈਰ੍ ਯਥਾਵਤ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਵੈ ਪੁਨਰ੍ ਆਜਗਾਮ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੀਂ ਸੁਰਮ੍ਯਾਂ ਰਤ੍ਨੈਰ੍ ਯੁਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਗੁਣੈਃ ਸੁਪੂਰ੍ਣਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਹੇਮਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਰਮਂ ਜਗਾਮ ਸਮੀਹਮਾਨਃ ਸੁਰਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਆਸ਼ੁ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਦੋਵਾਚ ਮਹਾਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਃ
ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚਮਕ ਤੇ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਚੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਾਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਫਲਾਨਿ ਮੂਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਾਨ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਸਂਸ੍ਕृਤਾਨਿ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਮृਤਂ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਭੋਜ੍ਯਂ ਚ ਵਰਾਸਨਾਨਿ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਦੇ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ, ਸੁਆਦਲੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਯਾਦ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਚ੍ਛੇਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਕੁਰੁष੍ਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਦਮ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਬ੍ਰੂषੇ ऽਨ੍ਯਥਾ ਚੇਨ੍ ਮਦੁਦੀਰਿਤਂ ਤ੍ਵਂ ਭਸ੍ਮੀਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋ ऽਤ੍ਰ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ; ਜਲਦੀ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਦਤ੍ਰਿਵਾਕ੍ਯਾਤ੍ ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਵਿਭੁਰ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਤਦੈਵ ਚਕਾਰ ਮੇਰੁਂ ਚ ਪੁਰੀਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ਕਲ੍ਪਲਤਾਂ ਚ ਧੇਨੁਮ੍
ਫਿਰ, ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੇਰੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਗਾਂ ਬਣਾਈ।
ਚਕਾਰ ਵਜ੍ਰਾਦਿਵਿਭੂषਿਤਾਨਿ ਗृਹਾਣਿ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਤਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾਨਿ ਚਕਾਰ ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਾਨਵਦ੍ਯਾਂ ਸ਼ਚੀਂ ਸ੍ਮਰਸ੍ਯੇਵ ਵਿਹਾਰਸ਼ਾਲਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਜਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ; ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਨਿਖਰੀ ਹੋਈ ਸ਼ਚੀ ਬਣਾਈ, ਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਵਾਲੀ ਹਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।
ਸਭਾਂ ਸੁਧਰ੍ਮਾਣਮ੍ ਅਹੋ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤਥਾ ਚਕਾਰਾਪ੍ਸਰਸੋ ਮਨੋਜ੍ਞਾਃ ਚਕਾਰ ਚੋਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਸਂ ਗਜਂ ਚ ਵਜ੍ਰਾਦਿ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸੁਰਾਨ੍ ਅਸ਼ੇषਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਬਣਾਈ, ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਉੱਚੈਸ਼ਰਵਸ ਹਾਥੀ ਤੇ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਰਚੇ।
ਨਿਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਿਯਯਾਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਚੀਸਮਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਧੂਂ ਚਕਾਰ ਤਦਾਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰੋ ऽਤ੍ਰਿਮੁਖੈਃ ਸਮੇਤੋ ਵਜ੍ਰਾਦਿਰੂਪਂ ਚ ਚਕਾਰ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਚੀ ਵਰਗੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਈ; ਫਿਰ, ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਜਰ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਬਣਾਏ।
ਨृਤ੍ਯਾਦਿ ਗੀਤਾਦਿ ਚ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਚਕਾਰ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਰੇ ਚ ਦृष੍ਟਮ੍ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਦਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਚੇਤਾਃ ਸੁਤਰਾਂ ਬਭੂਵ
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜੋ ਨਾਚ ਤੇ ਗੀਤ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਸਭ ਬਣਾਏ; ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਦਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਪਾਤਰਮ੍ਯੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਕਸ੍ਯ ਨਾਮ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਨਹਿ ਗੋਚਰੇषੁ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦਨੁਜਾਃ ਸਮੇਤਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਕੋਪੇਨ ਯੁਤਾਨਿ ਸਦ੍ਯਃ
ਇੰਨੇ ਸੋਹਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਦਿੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੇ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕੁਤੋ ਹਰਿਰ੍ ਭੁਵਂ ਸਮਾਗਤੋ ਨ੍ਵ੍ ਏष ਮਿਥਃ ਸੁਖਾਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਯਂ ਯਾਮ ਇਤੋ ਨੁ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਵृਤ੍ਰਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤਾਰਮ੍ ਅਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਤ੍ਰਮ੍
ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਕੀ ਇਹ ਆਪਸੀ ਸੁਖ ਲਈ ਹੈ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਇਥੋਂ ਚੱਲੀਏ ਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਯਜਨ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਲੜੀਏ।
ਤਤਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਤਦਾਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਂ ਸਂਵੇष੍ਟਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਅਥਾਸੁਰਾਸ੍ ਤੇ ਸਂਵੇष੍ਟਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਮ੍ ਅਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰ ਕृਤਂ ਤਥਾ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰਾਭਿਧਾਨਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਅਸੁਰ ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਘੇਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਯੋ ਜਾਤ ਏਵ ਪ੍ਰਥਮੋ ਮਨਸ੍ਵਾਨ੍ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨ੍ ਕ੍ਰਤੁਨਾ ਪਰ੍ਯਭੂषਤ੍ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੁष੍ਮਾਦ੍ ਰੋਦਸੀ ਅਭ੍ਯਸੇਤਾਂ ਨृਮ੍ਣਸ੍ਯ ਮਹ੍ਨਾ ਸ ਜਨਾਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ, ਦਿਲੋਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਹਂ ਹਰਿਰ੍ ਨੈਵ ਸ਼ਚੀ ਮਦੀਯਾ ਨੇਯਂ ਪੁਰੀ ਨੈਵ ਵਨਂ ਤਦ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਸ ਏਵ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵृਤ੍ਰਹਨ੍ਤਾ ਸ ਵਜ੍ਰੀ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਗੋਤ੍ਰਭਿਦ੍ ਵਜ੍ਰਬਾਹੁਃ
ਮੈਂ ਹਰੀ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਚੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹੀ ਇੰਦਰ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਜਰ ਧਾਰੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਵਜਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ।
ਅਹਂ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵੇਦਵਿਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਨ੍ਦੈਃ ਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਗੌਤਮੀਤੀਰਸਂਸ੍ਥਃ ਯਤ੍ਰਾਯਤ੍ਯਾਂ ਨਾਦ੍ਯ ਵਾ ਸੌਖ੍ਯਹੇਤੁਸ੍ ਤਚ੍ ਚਾਕਾਰ੍षਂ ਕਰ੍ਮ ਦੁਰ੍ਦੈਵਯੋਗਾਤ੍
ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ। ਉਥੇ, ਚਾਹੇ ਅੱਜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਸੁਖ ਲਈ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਸਂਹਰਸ੍ਵੇਦਮ੍ ਆਤ੍ਰੇਯ ਯਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਮਸ੍ ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਸਤ੍ਯਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਆਤ੍ਰੇਯ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਸੀਨਾ ਜੋ ਤੂੰ ਹਟਾਇਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਸੀ; ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਹੋਰ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।
ਤਦਾਤ੍ਰੇਯੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਯਥਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਮ੍ ਇਹ ਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਏਵ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਤ੍ਯੇਨਾਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਲਭੇ
ਫਿਰ ਆਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਹੋਗੇ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ। ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।"
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਦੈਤੇਯਾਂਸ੍ ਤ੍ਵष੍ਟਾਰਂ ਪੁਨਰ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ।
ਯਤ੍ ਕृਤਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਐ ਐਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤ੍ਵष੍ਟਃ ਪਦਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਹਰਸ੍ਵ ਪੁਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਹੇ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪਦ ਮੁੜ ਹਟਾ ਲੈ ਤੇ ਜਲਦੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਨੀ ਹਾਂ।
ਪੁਨਰ੍ ਦੇਹਿ ਪਦਂ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ ਚ ਵਾਰਿ ਯਤ੍ਰਾਸੀਨ੍ ਨ ਮੇ ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਕ੍ਰਮਮ੍ ਆਯਾਤਂ ਨ ਸੁਖਾਯ ਮਨੀषਿਣਾਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਰਣ, ਪੰਛੀ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਪਾਣੀ ਸਨ, ਵਾਪਸ ਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ਼ਵਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਅਸਥਿਤ ਆਇਆ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥਸ੍ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਸਂਹृਤਵਾਂਸ੍ ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਕਣ੍ਟਕਮ੍
‘ਠੀਕ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਉਹ ਵਰਤ ਮੁੜ ਲੈ ਲਿਆ; ਦੈਤੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ।
ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਚਾਪਿ ਯਯੌ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਵਕਂ ਸਂਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਆਤ੍ਰੇਯੋ ऽਪਿ ਤਦਾ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਸਂਵृਤਃ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ
ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ। ਆਤ੍ਰੇਯ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਿਹਾ।
ਗੌਤਮੀਤੀਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਪੋਨਿष੍ਠੋ ऽਖਿਲੈਰ੍ ਵृਤਃ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਲੱਜਤ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ।
ਅਹੋ ਮੋਹਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਮਮਾਪਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾ ਕਿਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਪਦਂ ਲਬ੍ਧਂ ਕਿਂ ਮਯਾਤ੍ਰ ਪੁਰਾ ਕृਤਮ੍
ਹਾਏ, ਮੋਹ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ—ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਭਟਕ ਗਿਆ! ਮਹੇਂਦਰ ਦਾ ਪਦ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਸੀ? ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕੀਤਾ?