ਕੁਟੁਮ੍ਬਭਾਰਾਤ੍ ਪਰਿਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥਾਰ੍ਥੀ ਪਰਿਧਾਵਤਿ ਨ ਕਿਮਪ੍ਯ੍ ਆਸਸਾਦਾਸੌ ਤਤੋ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ
ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੌਲਤ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਭੱਜਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਮੁਖੇ ਦੈਵੇ ਵ੍ਯਰ੍ਥੀਭੂਤੇ ਤੁ ਪੌਰੁषੇ ਨ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਯਾਵਲਮ੍ਬਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਭਾਗ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਫਜ਼ੂਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਲਈ ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਦਾਸੌ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਮੁਹੁਃ ਕ੍ਰਮਾਗਤਂ ਧਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੋष੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਬਹਵੋ ਮਮ
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਹੰਝੂ ਭਰਦਾ ਰਿਹਾ—'ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹਨ।'
ਮਾਨੀ ਚਾਤ੍ਮਾ ਨ ਕष੍ਟਾਰ੍ਹੋ ਹਾ ਧਿਗ੍ ਦੁਰ੍ਦੈਵਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵृਤ੍ਤਿਯੁਤੋ ਵृਤ੍ਤਿਭਿਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯਨ੍
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸੀ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਏ, ਮਾੜੇ ਭਾਗ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ! ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰੋਜ਼ੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਨ ਲੇਭੇ ਤਦ੍ ਧਨਂ ਵृਤ੍ਤੇਰ੍ ਵਿਰਾਗਮ੍ ਅਗਮਤ੍ ਤਦਾ ਸੇਵਾ ਨਿषਿਦ੍ਧਾ ਯਾ ਕਾਚਿਦ੍ ਗਹਨਾ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਧਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਵਿਰਾਗ ਹੋਇਆ; ਜੋ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ।
ਬਲਾਦ੍ ਆਕਰ੍षਤੀਯਂ ਮਾਂ ਤृष੍ਣਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦੁष੍ਕृਤੇ ਤ੍ਵਯਾਪਕृਤਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤृष੍ਣੇ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਬੁਰਾਈ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ—ਇਸ ਲਈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਤृष੍ਣਾਛੇਦਾਯ ਕਿਂ ਭਵੇਤ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਲੋਚ੍ਯ ਸ ਪੈਲੂषਃ ਪਿਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੈਲੂਸ਼ ਨੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਜ੍ਞਾਨਾਸਿਨਾ ਕ੍ਰੋਧਲੋਭੌ ਸਂਸृਤਿਂ ਚਾਤਿਦੁਸ੍ਤਰਾਮ੍ ਛੇਦ੍ਮੀਮਾਂ ਕੇਨ ਹੇ ਤਾਤ ਤਮ੍ ਉਪਾਯਂ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਲੋਭ, ਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਘੇੜ, ਕੱਟੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਢੰਗ ਦੱਸੋ।
ਈਸ਼੍ਵਰਾਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਨ੍ਵਿਚ੍ਛੇਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏषਾ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਆਰਾਧਯੇਸ਼ਾਨਂ ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਵੈਦਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ: 'ਇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮਿਲੇਗਾ।
ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਪੈਲੂषੋ ਜ੍ਞਾਨਾਯੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਆਰ੍ਚਯਤ੍ ਤਤਸ੍ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹੇਸ਼ਾਨੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਜ੍ਞਾਨੋ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਗਾਥਾਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਃ
‘ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ’ ਆਖ ਕੇ, ਪੈਲੂਸ਼ ਨੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੁਜਾਤੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਕ੍ਰੋਧਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ ਨਿष੍ਫਲੋ ਦੇਹਨਾਸ਼ਨਃ ਜ੍ਞਾਨਖਡ੍ਗੇਨ ਤਂ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਕ੍ਰੋਧ ਪਹਿਲਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਾ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤृष੍ਣਾ ਬਹੁਵਿਧਾ ਮਾਯਾ ਬਨ੍ਧਨੀ ਪਾਪਕਾਰਿਣੀ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੈਤਾਂ ਜ੍ਞਾਨਖਡ੍ਗੇਨ ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਹੈ, ਬੰਨ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਙ੍ਗਸ੍ ਤੁ ਪਰਮੋ ऽਧਰ੍ਮੋ ਦੇਵਾਦੀਨਾਮ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਅਸਙ੍ਗਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਙ੍ਗੋ ऽਯਂ ਪਰਮੋ ਰਿਪੁਃ
ਸੰਗਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਧਰਮ ਹੈ, ਐਸਾ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਲਈ ਆਖਿਆ; ਜੋ ਆਤਮਾ ਅਸੰਗ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਗਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਹੈ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਜ੍ਞਾਨਖਡ੍ਗੇਨ ਸ਼ਿਵੈਕਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਸਂਸ਼ਯਃ ਪਰਮੋ ਨਾਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕृਤ੍
ਇਸ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਦੇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਜਨ੍ਤੁਃ ਪਰਮੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਪਿਸ਼ਾਚੀਵ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ਾ ਨਿਰ੍ਦਹਤ੍ਯ੍ ਅਖਿਲਂ ਸੁਖਮ੍ ਪੂਰ੍ਣਾਹਨ੍ਤਾਸਿਨਾ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸ ਸੰਦੇਹ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਜੀਵ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਸ ਪਿਸਾਚੀ ਵਾਂਗ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਸੁਖ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪੂਰੀ ਅਹੰਤਾ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਾਸੌ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਜ੍ਞਾਨਖਡ੍ਗੇਨ ਨਿਰ੍ਮੋਹਸ੍ ਤਤੋ ਮੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਅਵਾਪ ਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਗਈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਖਡ੍ਗਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਜ੍ਞਾਨਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਕਵषਂ ਪੈਲੂषਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਖੜਗਤੀਰਥ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; 'ਗਿਆਨਤੀਰਥ', 'ਕਵਸ਼' ਤੇ 'ਪੈਲੂਸ਼' ਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿषਟ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਆਹੁਰ੍ ਮਹਰ੍षਯਃ ਅਸ਼ੇषਪਾਪਤਾਪੌਘਹਰਾਣੀष੍ਟਪ੍ਰਦਾਨਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਐਸੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੇ ਦੁਖ ਹਟਾ ਕੇ, ਚਾਹੀਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਰੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਮ੍ ਅਨ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
‘ਆਤਰੇਯ’ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ‘ਅਨਵਿੰਦ੍ਰ’ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਖੋਇਆ ਰਾਜ ਮੁੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੌਤਮ੍ਯਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਤੀਰ ਆਤ੍ਰੇਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ऋषਿਃ ਅਨ੍ਵਾਰੇਭੇ ऽਥ ਸਤ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਰ੍ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਵृਤਃ
ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਆਤਰੇਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਪੰਡਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯ ਹੋਤਾਭਵਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਏਵ ਚ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਰੇ ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣ ਇष੍ਟਿਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਲਈ ਅਗਨਿ ਹੋਤ੍ਰ ਪੰਡਤ ਬਣਿਆ ਤੇ ਹਵਨ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇਸ਼ਟੀ ਮੁੜ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕृਤ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮ੍ ਅਗਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਤਿਮ੍ ਏਵ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਯਜਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਈ—even ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਯਾਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਤਪਸਃ ਸ਼ੁਭਾਤ੍ ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦਿਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਮ੍ ਅਗਾਤ੍ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਰੈਃ ਪਰਿਵृਤਂ ਸ਼ੁਭੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਂ ਸਿਦ੍ਧਸਾਧ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਨृਤ੍ਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਸ਼ृਣ੍ਵਾਨਂ ਮਧੁਰਂ ਗੀਤਮ੍ ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ ਚ ਵੀਜਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਵਧੀਆ ਨਾਚ ਵੇਖਦਾ, ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਉਪੋਪਵਿष੍ਟੈਃ ਸੁਰਨਾਯਕੈਸ੍ ਤੈਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਦਾਸਨਸ੍ਥਮ੍ ਜਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਙ੍ਕੇ ਵਿਨਿਧਾਯ ਸੂਨੁਂ ਸ਼ਚ੍ਯਾ ਯੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਤਿਂ ਮਹਿष੍ਠਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਿਆ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯੰਤ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਤਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਵਰਦਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਧਿਪਤਿਰ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਮੋਹਿਤੋ ऽਸੌ ਮੁਨਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਮੀਹਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਰਾਜ੍ਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਹਾ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਸਂਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵਗਣੈਰ੍ ਯਥਾਵਤ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਵੈ ਪੁਨਰ੍ ਆਜਗਾਮ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੀਂ ਸੁਰਮ੍ਯਾਂ ਰਤ੍ਨੈਰ੍ ਯੁਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਗੁਣੈਃ ਸੁਪੂਰ੍ਣਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਹੇਮਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਰਮਂ ਜਗਾਮ ਸਮੀਹਮਾਨਃ ਸੁਰਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਆਸ਼ੁ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਦੋਵਾਚ ਮਹਾਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਃ
ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚਮਕ ਤੇ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਚੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਾਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਫਲਾਨਿ ਮੂਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਾਨ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਸਂਸ੍ਕृਤਾਨਿ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਮृਤਂ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਭੋਜ੍ਯਂ ਚ ਵਰਾਸਨਾਨਿ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਦੇ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ, ਸੁਆਦਲੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਯਾਦ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਚ੍ਛੇਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਕੁਰੁष੍ਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਦਮ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਬ੍ਰੂषੇ ऽਨ੍ਯਥਾ ਚੇਨ੍ ਮਦੁਦੀਰਿਤਂ ਤ੍ਵਂ ਭਸ੍ਮੀਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋ ऽਤ੍ਰ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ; ਜਲਦੀ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।