ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨੈਵ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨੋ ਮਹਤਾਂ ਮਹਚ੍ ਚ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਖਮ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪਂ ਵਿਵਿਧਂ ਮਹਚ੍ ਚ ਏਕਕ੍ਰਿਯਂ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਹ ਅਜੀਬ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਅਚਿੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਗਤ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਛੋਟਾ, ਇਕ ਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਭੂਤਿਃ ਸਕਲਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਦਾਤृਤ੍ਵਮਹਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ ਯਸ਼ਃ ਸੌਖ੍ਯਮ੍ ਅਨਾਦਿਧਰ੍ਮਃ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸਭ ਦਾ ਰਾਜ, ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਦੇਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ, ਪਿਆਰ, ਇਜ਼ਤ, ਸੁਖ ਤੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸਕਲਸ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵੋ ਯਃ ਸਕਲਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਹ ਨਾਰਦ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬੋ ऽਬ੍ਰਵੀਚ੍ ਛਿਵਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਆਪਸਤੰਬ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਆਪ੍ਨੁਯੁਸ੍ ਤੇ ਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਯੁਰ੍ ਜਗਤਾਮ੍ ਈਸ਼ਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਸ਼ਿਵੋ ਮੁਨਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਤਿਮਿਰਵ੍ਰਾਤਨਿਰ੍ਮੂਲਨਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤੀਰਥ 'ਆਪਸਤੰਬ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨਾਦੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਯਮਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍ ਅਸ਼ੇषਪਾਪਸ਼ਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁ
ਇਹ 'ਯਮ ਤੀਰਥ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਥੇ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਤ੍ਵ੍ ਆਸੀਦ੍ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ਸਰਮੇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦੇਵਸ਼ੁਨੀ ਮੁਨੇ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਰਮੇਤੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕੁੱਤੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਸ਼੍ਵਾਨੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਨਾਨ੍ ਅਨੁ ਗਾਮਿਨੌ ਪਵਨਾਹਾਰੌ ਚਤੁਰਕ੍ਸ਼ੌ ਯਮਪ੍ਰਿਯੌ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਕੁੱਤੇ ਸਨ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ, ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ, ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਗਾ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸ੍ਮ ਦੇਵਾਨਾਂ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀਮ੍ ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਸ੍ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਾਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਜਨ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਃ ਸ਼੍ਵਾਨਯੋਰ੍ ਮਾਤਰਂ ਸ਼ੁਨੀਮ੍ ਪ੍ਰਲੋਭਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ ਦਾਨੈਸ਼੍ ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹ ਦੋ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਤਾਂ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲੁਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹृਤਾ ਗਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਾਪੈਃ ਪਸ਼੍ਵਰ੍ਥੇ ਕਲ੍ਪਿਤਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ਤਤ ਆਗਤ੍ਯ ਸਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਇਦਮ੍ ਆਹ ਕ੍ਰਮਾਚ੍ ਛੁਨੀ
ਯਜਨ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਏ; ਫਿਰ ਉਹ ਕੁੱਤੀ ਆ ਕੇ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਾਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਾਸ਼ੈਸ੍ ਤਾਡਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਾਰਕੈਃ ਨੀਤਾ ਗਾ ਯਜ੍ਞਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਲ੍ਪਿਤਾਃ ਪਸ਼ਵਃ ਸੁਰਾਃ
ਮੈਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮਾਰ-ਪਿੱਟ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ; ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਚਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸੁਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਇਯਂ ਵਿਕृਤਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਅਸ੍ਯਾਃ ਪਾਪਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਅਸ੍ਯਾ ਮਤੇਨ ਤਾ ਗਾਵੋ ਨੀਤਾ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਪਾਪੇਯਂ ਸੁਕृਤੀਵੇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਦੇਹਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਇਹ ਕੁੱਤੀ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਪ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ ਲੈ ਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਪਾਪ ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ।
ਤਦ੍ ਗੁਰੋਰ੍ ਵਚਨਾਚ੍ ਛਕ੍ਰਃ ਪਦਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਹਰਚ੍ ਛੁਨੀਮ੍ ਪਦਾਘਾਤਾਤ੍ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯਾ ਮੁਖਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪ੍ਰਸੁਸ੍ਰੁਵੇ
ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਪੈਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੂਧ ਵਹਿ ਗਿਆ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਚੀਭਰ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪੀਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ੁਨਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ਼੍ ਚ ਤਦਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੀਤਾਸ੍ ਤੁ ਗਾ ਮਮ
ਫਿਰ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਦੂਧ ਪੀਤਾ, ਹੇ ਕੁੱਤੀ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਲੈ ਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।'
ਨਾਪਰਾਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮੇ ਨਾਥ ਨ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਨਾਪਰਾਧੋ ਨ ਚੋਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰੁष੍ਟੋ ऽਸਿ ਕਿਂ ਨਾਥ ਰਿਪਵੋ ਬਲਿਨਸ੍ ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ; ਨਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਨਾ ਉਦੇਖੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਕਿਉਂ ਹੋ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ? ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀ ਵਾਕਈ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।
ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਗੁਰੁਰ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤ੍ਵ੍ ਇਯਂ ਦੁष੍ਟਾ ਰਿਪੂਣਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਕਾਰਿਣੀ
ਫਿਰ, ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਜਾਣੀ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਸਚ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਇਹ ਕੁੱਤੀ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ।'
ਤਤਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪਾਪਿष੍ਠੇ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਨੀ ਭਵ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਪਾਪਭੂਤਾ ਅਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਪਾਪਕਾਰਿਣੀ
ਫਿਰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ, ਹੇ ਕੁੱਤੀ, ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾ, ਪਾਪੀ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।'
ਤਦੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੁ ਸ਼ਾਪੇਨ ਮਾਨੁषੇ ਸਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ਯਥਾ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਮਘਵਤਾ ਪਾਪਾਤ੍ ਸਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਤਿਭੀषਣਾ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਗਈ; ਮਘਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ।
ਗਾਵੋ ਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ ਨੀਤਾਸ੍ ਤਾਸਾਮ੍ ਆਨਯਨਾਯ ਚ ਯਤ੍ਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸੁਰਪਤਿਰ੍ ਵਿष੍ਣਵੇ ਤਨ੍ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੇ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਗਈਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ ਚ ਦਨੁਜਾਨ੍ ਗੋਹਰ੍ਤॄਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਹਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਮ੍ ਅਕਰੋਜ੍ ਜਗृਹੇ ਚ ਮਹਦ੍ ਧਨੁਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਦੈਤਾਂ, ਦਨੁਜਾਂ ਅਤੇ ਗਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਂ ਯਲ੍ ਲੋਕਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਦੈਤ੍ਯਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਏਵ ਚ ਜਿਤਾਰਿਃ ਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਸਾਰੰਗ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਵੈ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਪਾਣਿਰ੍ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਦਨੁਜਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ਼੍ ਚ ਬਲੀਯਸਃ
ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਤਾਂ, ਦਨੁਜਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਪੁਨਰ੍ ਜਘ੍ਨੇ ਸ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਗਾ ਯੈਰ੍ ਨੀਤਾਸ਼੍ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਪਾਣਿਰ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਥੇ, ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸਾਰੰਗਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਦਿਤਿਜੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸਹ ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਆਸ਼ਾਂ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ ਤ੍ਰਾਸਾਨ੍ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਅਨ੍ਵਗਚ੍ਛਤ੍ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ ਤਾਨ੍ ਏਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਗਰੁਤ੍ਮਤਾ ਤਾਨ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ ਮਨੋਜਵੈਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਸਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ।
ਬਾਣੈਸ੍ ਤਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਹਨਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਤਟੇ ਦੇਵਾਰਯਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨੀਤਾ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।