ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਤਜ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ ਚ ਪਰਂ ਸ਼ਿਵਃ ਤਮ੍ ਏਵ ਸਾਧਯ ਹਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਮੁਨੇ ਗੌਤਮ੍ਯਾਂ ਸਕਲਾਘੌਘਸਂਹਰ੍ਤਾ ਦਣ੍ਡਕੇ ਵਨੇ
ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਚਾਨਣ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ; ਮੂਨਿ, ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਵਿਚ, ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ ਭੁਕ੍ਤਿਦੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦਃ ਪੁਂਸਾਂ ਸਾਕਾਰੋ ऽਥ ਨਿਰਾਕृਤਿਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ—ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਅਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਕਾਰ ਰਹਿਤ।
ਸृष੍ਟ੍ਯਾਕਾਰਸ੍ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਾਲਨਾਕਾਰ ਏਵ ਚ ਦਾਤਾ ਚ ਹਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਤਤ੍ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ, ਦਾਤਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਕृਤਿਃ ਕਰ੍ਤृਰੂਪਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪਾਲਨੀ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਕृਤਿਰ੍ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਰੀ ਸਾ ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ।
ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬਸ੍ ਤਦਾ ਗਙ੍ਗਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਤਵ੍ਰਤਃ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ਼ਂਕਰਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਨਾਰਦ
ਫਿਰ ਆਪਸਤੰਬ ਨੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇਵ ਦੀ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਨਾਰਦ।
ਕਾष੍ਠੇषੁ ਵਹ੍ਨਿਃ ਕੁਸੁਮੇषੁ ਗਨ੍ਧੋ ਬੀਜੇषੁ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਿ ਦृषਤ੍ਸੁ ਹੇਮ ਭੂਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਥਾਸ੍ਤਿ ਯੋ ਵੈ ਤਂ ਸੋਮਨਾਥਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਅੱਗ, ਫੁੱਲ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਬੀਜ ਵਿਚ ਤੇਲ, ਧਾਤਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨਾ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯੋ ਲੀਲਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਚਕਾਰ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਸਦਸਤ੍ਪਰੋ ਯਃ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਬਣਾਉਣਹਾਰ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਮਹਾਭਿਸ਼ਾਪ ਰੋਗਾਦਿਭਿਰ੍ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਰੀਰੀ ਯਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਸ਼੍ ਚੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਦਰਿਦਰ, ਸ਼ਾਪ, ਰੋਗ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ; ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯੇਨ ਤ੍ਰਯੀਧਰ੍ਮਮ੍ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਮੀਹਿਤਾਸ਼੍ ਚ ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਯੇਨ ਕृਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਦਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਹੁਤਂ ਹਵਿਰ੍ ਯਾ ਚ ਕृਤਾ ਚ ਪੂਜਾ ਦਤ੍ਤਂ ਹਵਿਰ੍ ਯੇਨ ਸੁਰਾ ਭਜਨ੍ਤੇ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਹੋਮ, ਭੇਟ ਤੇ ਪੂਜਾ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨੈਵ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨੋ ਮਹਤਾਂ ਮਹਚ੍ ਚ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਖਮ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪਂ ਵਿਵਿਧਂ ਮਹਚ੍ ਚ ਏਕਕ੍ਰਿਯਂ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਹ ਅਜੀਬ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਅਚਿੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਗਤ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਛੋਟਾ, ਇਕ ਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਭੂਤਿਃ ਸਕਲਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਦਾਤृਤ੍ਵਮਹਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ ਯਸ਼ਃ ਸੌਖ੍ਯਮ੍ ਅਨਾਦਿਧਰ੍ਮਃ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸਭ ਦਾ ਰਾਜ, ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਦੇਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ, ਪਿਆਰ, ਇਜ਼ਤ, ਸੁਖ ਤੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸਕਲਸ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵੋ ਯਃ ਸਕਲਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਹ ਨਾਰਦ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬੋ ऽਬ੍ਰਵੀਚ੍ ਛਿਵਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਆਪਸਤੰਬ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਆਪ੍ਨੁਯੁਸ੍ ਤੇ ਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਯੁਰ੍ ਜਗਤਾਮ੍ ਈਸ਼ਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਸ਼ਿਵੋ ਮੁਨਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਤਿਮਿਰਵ੍ਰਾਤਨਿਰ੍ਮੂਲਨਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤੀਰਥ 'ਆਪਸਤੰਬ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨਾਦੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਯਮਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍ ਅਸ਼ੇषਪਾਪਸ਼ਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁ
ਇਹ 'ਯਮ ਤੀਰਥ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਥੇ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਤ੍ਵ੍ ਆਸੀਦ੍ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ਸਰਮੇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦੇਵਸ਼ੁਨੀ ਮੁਨੇ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਰਮੇਤੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕੁੱਤੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਸ਼੍ਵਾਨੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਨਾਨ੍ ਅਨੁ ਗਾਮਿਨੌ ਪਵਨਾਹਾਰੌ ਚਤੁਰਕ੍ਸ਼ੌ ਯਮਪ੍ਰਿਯੌ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਕੁੱਤੇ ਸਨ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ, ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ, ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਗਾ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸ੍ਮ ਦੇਵਾਨਾਂ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀਮ੍ ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਸ੍ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਾਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਜਨ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਃ ਸ਼੍ਵਾਨਯੋਰ੍ ਮਾਤਰਂ ਸ਼ੁਨੀਮ੍ ਪ੍ਰਲੋਭਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ ਦਾਨੈਸ਼੍ ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹ ਦੋ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਤਾਂ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲੁਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹृਤਾ ਗਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਾਪੈਃ ਪਸ਼੍ਵਰ੍ਥੇ ਕਲ੍ਪਿਤਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ਤਤ ਆਗਤ੍ਯ ਸਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਇਦਮ੍ ਆਹ ਕ੍ਰਮਾਚ੍ ਛੁਨੀ
ਯਜਨ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਏ; ਫਿਰ ਉਹ ਕੁੱਤੀ ਆ ਕੇ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਾਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਾਸ਼ੈਸ੍ ਤਾਡਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਾਰਕੈਃ ਨੀਤਾ ਗਾ ਯਜ੍ਞਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਲ੍ਪਿਤਾਃ ਪਸ਼ਵਃ ਸੁਰਾਃ
ਮੈਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮਾਰ-ਪਿੱਟ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ; ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਚਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸੁਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਇਯਂ ਵਿਕृਤਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਅਸ੍ਯਾਃ ਪਾਪਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਅਸ੍ਯਾ ਮਤੇਨ ਤਾ ਗਾਵੋ ਨੀਤਾ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਪਾਪੇਯਂ ਸੁਕृਤੀਵੇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਦੇਹਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਇਹ ਕੁੱਤੀ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਪ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ ਲੈ ਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਪਾਪ ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ।
ਤਦ੍ ਗੁਰੋਰ੍ ਵਚਨਾਚ੍ ਛਕ੍ਰਃ ਪਦਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਹਰਚ੍ ਛੁਨੀਮ੍ ਪਦਾਘਾਤਾਤ੍ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯਾ ਮੁਖਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪ੍ਰਸੁਸ੍ਰੁਵੇ
ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਪੈਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੂਧ ਵਹਿ ਗਿਆ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਚੀਭਰ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪੀਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ੁਨਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ਼੍ ਚ ਤਦਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੀਤਾਸ੍ ਤੁ ਗਾ ਮਮ
ਫਿਰ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਦੂਧ ਪੀਤਾ, ਹੇ ਕੁੱਤੀ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਲੈ ਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।'
ਨਾਪਰਾਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮੇ ਨਾਥ ਨ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਨਾਪਰਾਧੋ ਨ ਚੋਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰੁष੍ਟੋ ऽਸਿ ਕਿਂ ਨਾਥ ਰਿਪਵੋ ਬਲਿਨਸ੍ ਤੁ ਤੇ
ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ; ਨਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਨਾ ਉਦੇਖੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਕਿਉਂ ਹੋ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ? ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀ ਵਾਕਈ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।
ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਗੁਰੁਰ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤ੍ਵ੍ ਇਯਂ ਦੁष੍ਟਾ ਰਿਪੂਣਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਕਾਰਿਣੀ
ਫਿਰ, ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਜਾਣੀ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਸਚ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਇਹ ਕੁੱਤੀ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ।'