ਵੇਦੇਨ ਗੀਯਤੇ ਯਸ੍ ਤੁ ਪੁਰੁषਃ ਸ ਪਰਾਤ੍ ਪਰਃ ਮृਤੋ ऽਪਰਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਮृਤਃ ਪਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਪੁਰਖ ਦਾ ਗਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਅਮਰ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ऽਮੂਰ੍ਤਃ ਸ ਪਰੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਪਰੋ ਮੂਰ੍ਤ ਉਚ੍ਯਤੇ ਗੁਣਾਭਿਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਭੇਦੇਨ ਮੂਰ੍ਤੋ ऽਸੌ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੋ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਵਟ ਕਰਕੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ ਚੇਤਿ ਏਕ ਏਵ ਤ੍ਰਿਧੋਚ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਯਾਣਾਮ੍ ਅਪਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵੇਦ੍ਯਮ੍ ਏਕਂ ਪਰਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ; ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਮ ਹੈ।
ਏਕਸ੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਰ੍ ਗੁਣਕਰ੍ਮਵਿਭੇਦਤਃ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਉਪਕਾਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਆਕृਤਿਤ੍ਰਿਤਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਨਾਲ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਆਕਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਸ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਨ ਚੇਤਰਃ ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਭੇਦਮ੍ ਆਚष੍ਟੇ ਲਿਙ੍ਗਭੇਦੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪਰਮ ਤੱਤਵ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੋ ਉਥੇ ਵੱਖਰਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਯਸ਼੍ ਚੈषਾਂ ਵ੍ਯਾਹਰੇਦ੍ ਭਿਦਮ੍ ਤ੍ਰਯਾਣਾਮ੍ ਅਪਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਭੇਦਃ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍
ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ; ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਵੇਦਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਾਕਾਰੇषੁ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਚ ਯਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਕਂ ਤਤ੍ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪਰਮਂ ਮਤਮ੍
ਵੇਦ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹਨ; ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਅਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹਕੀਕਤ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਨਾਨੇਨ ਨਿਰ੍ਣਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮਯਾਤ੍ਰ ਵਿਦਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਰਹਸ੍ਯਂ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਵਿਮृਸ਼੍ਯਾਸ਼ੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍ ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਭਾਜਨਂ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ; ਪਰ ਇੱਥੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰਾਜ਼ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਨਿਸਚਿੰਤ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਅਟੱਲ ਸਾਧਨ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯ੍ ਏषਾਂ ਨ ਭੇਦੋ ऽਸ੍ਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਤਥਾਪਿ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ ਛਿਵਾਦ੍ ਏਵ ਸੁਖਾਤ੍ਮਨਃ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਾਰੀ ਸਿਧੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਖ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਤਜ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ ਚ ਪਰਂ ਸ਼ਿਵਃ ਤਮ੍ ਏਵ ਸਾਧਯ ਹਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਮੁਨੇ ਗੌਤਮ੍ਯਾਂ ਸਕਲਾਘੌਘਸਂਹਰ੍ਤਾ ਦਣ੍ਡਕੇ ਵਨੇ
ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਚਾਨਣ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ; ਮੂਨਿ, ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਵਿਚ, ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ ਭੁਕ੍ਤਿਦੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦਃ ਪੁਂਸਾਂ ਸਾਕਾਰੋ ऽਥ ਨਿਰਾਕृਤਿਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ—ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਅਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਕਾਰ ਰਹਿਤ।
ਸृष੍ਟ੍ਯਾਕਾਰਸ੍ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਾਲਨਾਕਾਰ ਏਵ ਚ ਦਾਤਾ ਚ ਹਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਤਤ੍ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ, ਦਾਤਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਕृਤਿਃ ਕਰ੍ਤृਰੂਪਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪਾਲਨੀ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਕृਤਿਰ੍ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਰੀ ਸਾ ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ।
ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬਸ੍ ਤਦਾ ਗਙ੍ਗਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਤਵ੍ਰਤਃ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ਼ਂਕਰਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਨਾਰਦ
ਫਿਰ ਆਪਸਤੰਬ ਨੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇਵ ਦੀ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਨਾਰਦ।
ਕਾष੍ਠੇषੁ ਵਹ੍ਨਿਃ ਕੁਸੁਮੇषੁ ਗਨ੍ਧੋ ਬੀਜੇषੁ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਿ ਦृषਤ੍ਸੁ ਹੇਮ ਭੂਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਥਾਸ੍ਤਿ ਯੋ ਵੈ ਤਂ ਸੋਮਨਾਥਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਅੱਗ, ਫੁੱਲ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਬੀਜ ਵਿਚ ਤੇਲ, ਧਾਤਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨਾ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯੋ ਲੀਲਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਚਕਾਰ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਸਦਸਤ੍ਪਰੋ ਯਃ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਬਣਾਉਣਹਾਰ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਮਹਾਭਿਸ਼ਾਪ ਰੋਗਾਦਿਭਿਰ੍ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਰੀਰੀ ਯਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਸ਼੍ ਚੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਦਰਿਦਰ, ਸ਼ਾਪ, ਰੋਗ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ; ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯੇਨ ਤ੍ਰਯੀਧਰ੍ਮਮ੍ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਮੀਹਿਤਾਸ਼੍ ਚ ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਯੇਨ ਕृਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਦਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਹੁਤਂ ਹਵਿਰ੍ ਯਾ ਚ ਕृਤਾ ਚ ਪੂਜਾ ਦਤ੍ਤਂ ਹਵਿਰ੍ ਯੇਨ ਸੁਰਾ ਭਜਨ੍ਤੇ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਹੋਮ, ਭੇਟ ਤੇ ਪੂਜਾ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਭੇਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨੈਵ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨੋ ਮਹਤਾਂ ਮਹਚ੍ ਚ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਖਮ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮ੍ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪਂ ਵਿਵਿਧਂ ਮਹਚ੍ ਚ ਏਕਕ੍ਰਿਯਂ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਹ ਅਜੀਬ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਅਚਿੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਗਤ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਛੋਟਾ, ਇਕ ਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਭੂਤਿਃ ਸਕਲਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਦਾਤृਤ੍ਵਮਹਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ ਯਸ਼ਃ ਸੌਖ੍ਯਮ੍ ਅਨਾਦਿਧਰ੍ਮਃ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸਭ ਦਾ ਰਾਜ, ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਦੇਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ, ਪਿਆਰ, ਇਜ਼ਤ, ਸੁਖ ਤੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸਕਲਸ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵੋ ਯਃ ਸਕਲਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ—ਉਸ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਹ ਨਾਰਦ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬੋ ऽਬ੍ਰਵੀਚ੍ ਛਿਵਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਆਪਸਤੰਬ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਆਪ੍ਨੁਯੁਸ੍ ਤੇ ਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਯੁਰ੍ ਜਗਤਾਮ੍ ਈਸ਼ਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਸ਼ਿਵੋ ਮੁਨਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਪਸ੍ਤਮ੍ਬਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਤਿਮਿਰਵ੍ਰਾਤਨਿਰ੍ਮੂਲਨਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤੀਰਥ 'ਆਪਸਤੰਬ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨਾਦੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਯਮਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍ ਅਸ਼ੇषਪਾਪਸ਼ਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁ
ਇਹ 'ਯਮ ਤੀਰਥ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਥੇ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਤ੍ਵ੍ ਆਸੀਦ੍ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ਸਰਮੇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦੇਵਸ਼ੁਨੀ ਮੁਨੇ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਰਮੇਤੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕੁੱਤੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਸ਼੍ਵਾਨੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਨਾਨ੍ ਅਨੁ ਗਾਮਿਨੌ ਪਵਨਾਹਾਰੌ ਚਤੁਰਕ੍ਸ਼ੌ ਯਮਪ੍ਰਿਯੌ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਕੁੱਤੇ ਸਨ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ, ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ, ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।