ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਾਭਿਜ੍ਞਾਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਵੈ ਨਾਮਾਨਿ ਚ ਪृਥਕ੍ ਸਨ੍ਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ ਤਨ੍ ਮਯੋਚ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਚਾਣ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਏਤਾਨਿ ਯਸ਼੍ ਚ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ ਯਸ਼੍ ਚ ਵਾ ਪਠਤਿ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਤ੍ਰ ਕਾਮ੍ਯੇषੁ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣੋ ਭਵੇਨ੍ ਨਰਃ
ਜੋ ਇਹ ਸੁਣੇ, ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਛਿਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਤੁ ਯੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਚਰੇਤ੍ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਞ੍ ਜਾਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਵਾਂਸ਼੍ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਘਟਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਬ੍ਜਕਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਚ੍ ਛਾਰ੍ਦੂਲਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਦਿਤੀਰ੍ਥੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਧਿਕਂ ਭਵੇਤ੍
ਅਬਜਕ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਜੋ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਵਨ੍ਦਤੇ ਤਰ੍ਪਯਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪੋਵਨਾਚ੍ ਚ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਨ੍ ਮਧ੍ਯੇ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ ਤਸ੍ਯੈਕੈਕਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ
ਤਪੋਵਨ ਤੇ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਨੇਕਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਵृषਾਕਪਮ੍ ਫੇਨਾਯਾਃ ਸਂਗਮੋ ਯਤ੍ਰ ਹਨੂਮਤਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਥੇ ਹੀ ਇੰਦਰਤੀਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਫੇਨਾ ਨਦੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪ ਤੇ ਹਨੂਮਤ ਵੀ ਹਨ।
ਅਬ੍ਜਕਂ ਚਾਪਿ ਯਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਸ੍ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਃ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਅਬਜਕ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਥਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਤਵ੍ਰਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਥੇ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ; ਭਗਤੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਨਮੁਚਿਰ੍ ਬਲਵਾਨ੍ ਆਸੀਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ ਮਦੋਤ੍ਕਟਃ ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਾਭਵਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਫੇਨੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਹਰਚ੍ ਛਿਰਃ
ਨਮੁਚੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫੇਨਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਅਪਾਂ ਚ ਨਮੁਚੇਃ ਸ਼ਤ੍ਰੋਸ੍ ਤਤ੍ਫੇਨਵਜ੍ਰਰੂਪਧृਕ੍ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ ਚ ਫੇਨਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ
ਜਲ ਵਿੱਚੋਂ, ਨਮੁਚੀ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸਿਰ, ਜੋ ਫੇਨਾ ਨੇ ਵੱਜਰ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਢਿਆ, ਵੱਢ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਉਹ ਫੇਨਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਨ੍ਯਪਤਦ੍ ਭੂਮਿਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਅਥਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਰਸਾਤਲਭਵਂ ਗਾਙ੍ਗਂ ਵਾਰਿ ਯਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।
ਵਜ੍ਰਾਦਿष੍ਟੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵ੍ਯਗਮਦ੍ ਭੂਮਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਤਜ੍ ਜਲਂ ਫੇਨਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਨਦੀ ਫੇਨੇਤਿ ਗਦ੍ਯਤੇ
ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਤੇ ਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਫੇਨਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਫੇਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਤੁ ਸਂਗਮਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਗਙ੍ਗਯਾ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰੋ ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ ਇਵ
ਉਸ ਦਾ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਂਗ।
ਹਨੂਮਦੁਪਮਾਤਾ ਵੈ ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਲਵਨਮਾਤ੍ਰਤਃ ਮਾਰ੍ਜਾਰਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਭੂਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਾ ਵਿष੍ਣੁਗਙ੍ਗਾਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਹਨੂਮਤ ਦੀ ਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਡ ਕੇ, ਮਾਰਜਾਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।
ਮਾਰ੍ਜਾਰਂ ਚੇਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤਵ ਹਨੂਮਤਂ ਚ ਤਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾਨਂ ਪੁਰੋਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਤੀਰਥ ਮਾਰਜਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਹਨੂਮਤ ਵੀ; ਉਥੇ ਦੀ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਵृषਾਕਪਂ ਚਾਬ੍ਜਕਂ ਚ ਤਤ੍ਰੇਦਂ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ृਣੁ ਹਿਰਣ੍ਯ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਜੋ ਬਲੀ
ਹੁਣ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪ ਤੇ ਅਬਜਕ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ; ਹਿਰਣਿਆ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਅਜੇਯੋ ऽਭੂਤ੍ ਸੁਦਾਰੁਣਃ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਬਲਵਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੁਰ੍ਜਯਃ ਸਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਅਜੈਯ ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਮਹਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਰਾਜਿਤਾ ਤੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਭਵਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਬਹੁਕਾਲਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਸ਼ਨੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਾਜਿਤਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਸਤਤਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਾਗੇਨ ਸਹਿਤਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਰੇ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਮਹਾਸ਼ਨੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਹਸ੍ਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਤਦਾ ਵਿਹਾਯ ਕ੍ਰੂਰਤਾਂ ਦੈਤ੍ਯੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਬੰਨ ਕੇ, ਉਹ ਦੈਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਠੋਰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਿਰਣਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਮਹਾਸ਼ਨਿਪਿਤਾ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਤਰਃ ਸ਼ਚੀਕਾਨ੍ਤਂ ਤਲੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ ਅਥਾਕਰੋਤ੍
ਮਹਾ-ਸ਼ਨੀ ਦੈਤ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਮਹਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਹਰਿਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤੁਂ ਵਰੁਣਮ੍ ਅਭ੍ਯਗਾਤ੍ ਵਰੁਣੋ ऽਪਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਕਨ੍ਯਾਂ ਮਹਾਸ਼ਨੇਃ
ਮਹਾ-ਸ਼ਨੀ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਗਿਆ; ਪਰ ਵਰੁਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮਹਾ-ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਉਦਧਿਂ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ ਵਰੁਣਸ੍ ਤੁ ਮਹਾਸ਼ਨੇਃ ਤਯੋਸ਼੍ ਚ ਸਖ੍ਯਮ੍ ਅਭਵਦ੍ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਮਹਾਸ਼ਨੇਃ
ਵਰੁਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ, ਸਮੁੰਦਰ, ਮਹਾ-ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋ ਗਈ।
ਵਾਰੁਣੀ ਚਾਪਿ ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਸਾ ਪ੍ਰਿਯਾਭੂਨ੍ ਮਹਾਸ਼ਨੇਃ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਯਸ਼ਸਾ ਚਾਪਿ ਸ਼ੌਰ੍ਯੇਣ ਚ ਬਲੇਨ ਚ
ਵਰੁਣ ਦੀ ਧੀ ਮਹਾ-ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਯਸ਼, ਸ਼ੌਰ, ਤੇ ਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਿਆਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਮਹਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਨੋਪਮੀਯਤੇ ਨਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਗਤੇ ਲੋਕੇ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਯਨ੍
ਮਹਾ-ਸ਼ਨੀ, ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਤੁਲਨਾ ਦੇ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਏਵੇਨ੍ਦ੍ਰਦਾਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦੈਤ੍ਯਹਨ੍ਤਾ ਸ ਏਵ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਦृਗ੍ ਵਾ ਸ ਏਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚਾਨ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਇੰਦਰ ਬਣਾਏਗਾ।'
ਏਵਂ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤੇ ਦੇਵਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ ਮਮਾਵਧ੍ਯੋ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯੋ ਮਹਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਕਹਿ ਕੇ: 'ਮਹਾ-ਸ਼ਨੀ, ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ।'
ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਵਾਰੀਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਵਰੁਣਂ ਤਦਾ ਕੇਸ਼ਵੋ ਵਰੁਣਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਾਭਵਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਪਣੇ ਸਸੁਰ ਵਰੁਣ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਕੋਲ ਗਿਆ; ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਾਰ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਯੈਤਤ੍ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾਯਾਤਿ ਪੁਰਂਦਰਃ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੁਵਚਨਾਚ੍ ਛੀਘ੍ਰਂ ਯਯੌ ਜਲਪਤਿਰ੍ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਪੁਰੰਦਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਵੇ।' ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਲਦੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।