ਜਨ੍ਮਨਾ ਸਹ ਯਤ੍ ਪੁਂਸਾਂ ਵਿਹਿਤਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤਦ੍ ਵੈ ਵृਥਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜੀਵ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਾਚਾਵਹੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਧਿਤਾਯ ਜਗਤਾਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਗੁਣਦਾਯਿ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤਦ੍ ਯੁਵਾਮ੍ ਅਨੁਮਨ੍ਯਤਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਕੁਝ ਮੰਗੀਏ ਜੋ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਗੁਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੋ।
ਤਾਵ੍ ਆਹਤੁਰ੍ ਉਭੌ ਦੇਵੌ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੌ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤੌ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਯਸ਼ਸੋ ऽਵਾਪ੍ਤ੍ਯੇ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾਈ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਬੋਲੇ: 'ਧਰਮ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ...'
ਆਵਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮੌ ਤੀਰ੍ਥੇ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਉਭਯੇ ਤਟੇ ਭਵੇਤਾਂ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥਾਵ੍ ਏष ਏਵ ਪਰੋ ਵਰਃ
'ਸਾਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਮਿਲਣ; ਅਸੀਂ ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣੀਏ—ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਹੈ।'
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚਾਪਿ ਪੂਜਨਮ੍ ਸੁਕृਤੀ ਦੁष੍ਕृਤੀ ਵਾਪਿ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏष ਪਰੋ ਵਰਃ
ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਜਪ ਕਰਨਾ, ਹਵਨ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ — ਚਾਹੇ ਨੇਕ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਕਰੇ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਅਟੱਲ ਪੂਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ ਸੁਪ੍ਰੀਤੌ ਤੁ ਬ੍ਰਵਾਵਹੈ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਗੌਤਮੀਤੀਰੇ ਯਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਪਠਨ੍ਤਿ ਯੇ ਤੇषਾਂ ਸਪ੍ਤਸੁ ਵਂਸ਼ੇषੁ ਨਾਕਾਲੇ ਮृਤ੍ਯੁਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਉੱਤਰਲੇ ਕੰਢੇ ਯਮ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਵੇਲੇ ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਪੁਰੁषੋ ਭਾਜਨਂ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍ ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਂ ਪਠਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਜਿਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ ਚ ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਰ੍ ਨ ਸ ਬਾਧ੍ਯਤੇ ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਤ੍ਰਿਮਾਸਾਦ੍ ਗੁਰ੍ਵਿਣੀ ਸਤੀ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਕੋਈ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਵੇ—
ਅਰ੍ਵਾਗ੍ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਚ षਣ੍ਮਾਸਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਨਾਨਮ੍ ਆਚਰੇਤ੍ ਵੀਰਸੂਃ ਸਾ ਭਵੇਨ੍ ਨਾਰੀ ਸ਼ਤਾਯੁਃ ਸ ਸੁਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਬਾਂਝ ਸੀ, ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸੱਤ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਵੇ; ਉਹ ਔਰਤ ਵਿਰਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ, ਤੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵੇਗਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਨ੍ ਮਤਿਮਾਞ੍ ਸ਼ੂਰਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਧਨਃ ਤਤ੍ਰ ਪਿਣ੍ਡਾਦਿਦਾਨੇਨ ਪਿਤਰੋ ਮੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯੁਃ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਜਾਤ੍ ਪਾਪਾਤ੍ ਸ੍ਨਾਨਾਨ੍ ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵੇਨ੍ ਨਰਃ
ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਲਾ, ਸਮਝਦਾਰ, ਤੇ ਵਿਰਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਰੇਗਾ; ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ ਅਨੁ ਤਥਾ ਹਵ੍ਯਵਾਡ੍ ਆਹ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੌ
ਯਮ ਦੇ ਬਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਵਨ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਦੋ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤੀਰੇ ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ ਯਤਵ੍ਰਤਾਃ ਤੇषਾਮ੍ ਆਰੋਗ੍ਯਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਰੂਪਂ ਦਦਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਦੌਲਤ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸੋਹਣਾਪਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤੁ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਵਾਪਿ ਪਠੇਨ੍ ਨਰਃ ਨੈਵਾਗ੍ਨਿਤੋ ਭਯਂ ਤਸ੍ਯ ਲਿਖਿਤੇ ऽਪਿ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਪੜ੍ਹੇ, ਜਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਲਿਖ ਕੇ ਰੱਖੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਚ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਅਗ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ ਨਰਃ ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਾਮ੍ਯਮ੍ ਆਗ੍ਨੇਯਮ੍ ਏਵ ਚ ਕਪੋਤਂ ਚ ਤਥੋਲੂਕਂ ਹੇਤ੍ਯੁਲੂਕਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਬੁਧਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਯਾਮਯਮ ਤੇ ਆਗਨਯਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਬੂਤਰ, ਉਲੂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਉਲੂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਾਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ਪੁਨਰ੍ ਨਵਤਿਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਜਨਮ੍
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੈਂਕੜੇ, ਤੇ ਨਵਾਂਵੇ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਹਰ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰੇਤੀਭੂਤਾਸ਼੍ ਚ ਯੇ ਨਰਾਃ ਪੂਤਾਸ੍ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਵਿਤ੍ਤਾਢ੍ਯਾ ਆਕ੍ਰਮੇਯੁਰ੍ ਦਿਵਂ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਪਸ੍ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਪੋਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਮਹਤ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਤੀਰਥ 'ਤਪਸ ਤੀਰਥ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ, ਪੂਣ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਯਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ ਅਪਾਮ੍ ਅਗ੍ਨੇਸ਼੍ ਚ ਸਂਵਾਦਮ੍ ऋषੀਣਾਂ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਚਰਚਾ।
ਅਪੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਤਮਾਃ ਕੇਚਿਨ੍ ਮੇਨਿਰੇ ऽਗ੍ਨਿਂ ਤਥਾਪਰੇ ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੋ ਮੁਨਯਃ ਸਂਵਾਦਂ ਚਾਗ੍ਨਿਵਾਰਿਣੋਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਅੱਗ ਨੂੰ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਨਾਗ੍ਨਿਂ ਜੀਵਨਂ ਕ੍ਵ ਸ੍ਯਾਜ੍ ਜੀਵਭੂਤੋ ਯਤੋ ऽਨਲਃ ਆਤ੍ਮਭੂਤੋ ਹਵ੍ਯਭੂਤਸ਼੍ ਚਾਗ੍ਨਿਨਾ ਜਾਯਤੇ ऽਖਿਲਮ੍
ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅੱਗ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜੜ ਹੈ; ਹਵਨ ਤੇ ਆਤਮ ਰੂਪ ਅੱਗ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਲੋਕੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯਂ ਜਗਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਗ੍ਨੇਃ ਪਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾਵਨਂ ਦੈਵਤਂ ਮਹਤ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਗ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤਃ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ ਏਵ ਹਿ ਵਿਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯ ਧਾਮ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਉਹੀ ਅੰਦਰਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਵੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਗ੍ਨੇਃ ਪਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯਭਾਜਨਮ੍ ਯੋषਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ऽਰ੍ਪਿਤਂ ਬੀਜਂ ਪੁਰੁषੇਣ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਰਦ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਾਦਿਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕृਸ਼ਾਨੋਰ੍ ਏਵ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਿ ਮੁਖਂ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਤਃ ਪਰਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਅੱਗ ਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਅੱਗ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਅਪਰੇ ਤੁ ਹ੍ਯ੍ ਅਪਾਂ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯਂ ਮੇਨਿਰੇ ਵੇਦਵਾਦਿਨਃ ਅਦ੍ਭਿਃ ਸਂਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਨਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ ਅਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਅਨਾਜ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵੀ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਦ੍ਭਿਰ੍ ਏਵ ਧृਤਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਪੋ ਵੈ ਮਾਤਰਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਜੀਵਨਂ ਵਾਰਿ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਰਾਵਿਦਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਣੀ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ ਅਮृਤਂ ਹ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਭ੍ਯਸ੍ ਤਾਭ੍ਯਸ਼੍ ਚੌषਧਿਸਂਭਵਃ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਜ੍ਯੇष੍ਠ ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ ਆਪੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਤਮਾਃ ਪਰੇ
ਅਮਰਤਾ ਵੀ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹੀ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਉਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਮੀਮਾਂਸਮਾਨਾਸ੍ ਤੇ ऋषਯੋ ਵੇਦਵਾਦਿਨਃ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਿਨੋ ਮਾਂ ਚ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯੇਦਮ੍ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।