ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਨੂਨਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮੁਖੇ ਹੁਤਮ੍ ਅਵਜ੍ਞਯਾ ਮਹੀਦੇਵਾਂਸ੍ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਨ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਪੱਕਾ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਾਇਆ ਜਾਂ ਪੂਜਿਆ ਨਹੀਂ।
ਤੇ ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਅਥਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਹੋਤਵ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ਤਤਃ ਸ੍ਵਸਮਯੇ ਦੇਵੋ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ਨਂ ਤੁ ਨੌ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਨੇ ਹੀ ਜੰਮਦੇ ਹਨ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਵੇਗਾ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੋਃ ਸਂਜਲ੍ਪਤੋਰ੍ ਏਵਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋਃ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਮ੍ ਸ਼ਨੈਰ੍ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਾ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਉਪਜਗ੍ਮਿਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਧਨੁਰ੍ ਆਕृष੍ਯ ਕੋਪੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਦਾਨਵੋ ऽਥਵਾ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਿਹਾ, 'ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ!' ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੋਈ ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਰਾਖਸ ਹੈਂ!'
ਆਸਨ੍ਨਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਾਹਿ ਯਾਹ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਭਾਕ੍ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਭਾਕ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਸਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਕਿਹਾ, 'ਚੱਲ ਜਾ, ਚੱਲ ਜਾ! ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਨੇਕ ਆਦਮੀ; ਵੇਖ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਖੜਾ ਹੈ।'
ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਸਂਧੋ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੇਵਕਃ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਾਦਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸੌ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਤ੍ਰ ਰਾਘਵਃ
ਜਿੱਥੇ ਰਾਘਵ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਸੱਚ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਨ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਾਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ਯਦਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਸੇ ਪਾਪ ਤਤੋ ਵਧਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਉਥੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪਾਪ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਦਾਖਲਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਤੇਰੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਨੈਰ੍ ਆਹੂਯ ਵਾਚਯਾ ਉਵਾਚਾਧੋਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨੁषਾਂ ਪੁਤ੍ਰੌ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਮੁਹੁਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਨਿਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਗਤਿਂ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਣਃ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਸਨੁਹੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਕਰਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ।
ਅਹਂ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮੇ ਸ਼ृਣੁਤਂ ਵਚਃ ਤਿਸृਭਿਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਭਿਰ੍ ਵृਤੋ ऽਹਂ ਦੁਃਖਮ੍ ਆਗਤਃ ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਮੇ ਦੇਹਂ ਨਰਕੇषੁ ਚ ਪਾਤਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਦੇਖੋ, ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲੀ ਰਾਮਃ ਸੀਤਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ ਭੂਮੌ ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਚਨਂ ਚੈਤਦ੍ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਹ ਗੱਲ ਬੋਲੇ।
ਕਸ੍ਯੇਦਂ ਕਰ੍ਮਣਸ੍ ਤਾਤ ਫਲਂ ਨृਪਤਿਸਤ੍ਤਮ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ?
ਸ ਚ ਪ੍ਰਾਹ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਤ੍ਰਯਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਨ੍ਤॄਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰੌ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਪੁੱਤਰੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ।
ਤਤੋ ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾਵृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭੁਵਂ ਗਤਾਃ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨਵਾਸਂ ਚ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਤਥਾ
ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਏ—ਰਾਜਾ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ, ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਵੀ।
ਦੁਃਖਾਗਮਂ ਕਰ੍ਮਗਤਿਂ ਨਰਕੇ ਪਾਤਨਂ ਤਥਾ ਏਵਮਾਦ੍ਯ੍ ਅਥ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਮੁਮੋਹ ਨृਪਤੇਃ ਸੁਤਃ ਵਿਸਂਜ੍ਞਂ ਨृਪਤਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਤਾ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਦੁੱਖ ਦੇ ਆਉਣ, ਕਰਮ ਦੀ ਚਾਲ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੇਸੁਧ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਾ ਵ੍ਯਸਨਾਗਮੇ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਂ ਦੈਵ੍ਯਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਥ ਮਾਨੁषਮ੍
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ, ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦੇ; ਉਹ ਇਲਾਜ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਰੱਬੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ।
ਸ਼ੋਚਦ੍ਭਿਰ੍ ਯੁਗਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਨੈਵ ਤੀਰ੍ਯਤੇ ਵ੍ਯਾਮੋਹਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤੀਹ ਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗ ਰੋਂਦੇ ਰਹਿਣ, ਮੁਸੀਬਤ ਕਦੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜੋ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਕਿਮ੍ ਅਨੇਨਾਤ੍ਰ ਦੁਃਖੇਨ ਨਿष੍ਫਲੇਨ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇਹਿ ਹਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮਤੋ ਯਾ ਜਾਤਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਤਿਭੀषਣਾ
ਇਹ ਬੇਫ਼ਾਇਦਾ ਦੁੱਖ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਹੱਤਿਆ ਕਿਹੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ।
ਪਿਤृਭਕ੍ਤਃ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲੋ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ ਅਨਾਗਾ ਯੋ ਹਤੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤਤ੍ਪਾਪਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ, ਨੇਕ ਸੀ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ—ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕੀ ਹੈ?
ਆਚਰਾਮਿ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਾ ਸ਼ੋਕਂ ਕੁਰੁਤਂ ਯੁਵਾਮ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਹਤ੍ਯਾਂ ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਤ੍ਵ੍ ਅਪਰਾਂ ਭਵਾਨ੍
ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੂਜੀ ਹੱਤਿਆ ਲੈ ਲਵੇ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਹੱਤਿਆ।
ਏਤਦ੍ ਧਰ੍ਮਯੁਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੀਤਯਾ ਭਾषਿਤਂ ਦृਢਮ੍ ਤਥੇਤਿ ਚਾਹਤੁਰ੍ ਉਭੌ ਤਤੋ ਦਸ਼ਰਥੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸੀਤਾ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਬਚਨ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਃ ਕਨ੍ਯਾ ਜਨਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਅਯੋਨਿਜਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਯਦ੍ ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਅਨੁਭਾषਸੇ
ਤੂੰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੀ, ਜਿਹੜੀ ਪੈਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਠੀਕ ਗੱਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਕੀ ਹੈ?
ਨ ਕੋਪਿ ਭਵਤਾਂ ਕਿਂਤੁ ਸ਼੍ਰਮਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪੋ ऽਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਗੌਤਮ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨੇਨ ਪਿਣ੍ਡਨਿਰ੍ਵਪਣੇਨ ਚ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਗੌਤਮੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਜਤਨ ਹੈ।
ਤਿਸृਭਿਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਭਿਰ੍ ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਾਮਿ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਜਨਕਸਂਭੂਤੇ ਸ੍ਵਕੁਲੋਚਿਤਮ੍ ਈਰਿਤਮ੍
ਤਿੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍ਤਿ ਪਰਂ ਪਾਰਂ ਭਵਾਬ੍ਧੇਃ ਕੁਲਯੋषਿਤਃ ਗੋਦਾਵਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਿਂ ਨਾਮਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ?
ਤਥੇਤਿ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਤੁ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਾ ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਂ ਤਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਨਯਾਦ੍ ਇਙ੍ਗੁਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ ਸਨ੍ਤਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਪਿਣ੍ਯਾਕਮ੍ ਆਨੀਤਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਇਵ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਇੰਗੁਦੀ ਦੇ ਫਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀਠ ਵੀ ਲਿਆਈ ਗਈ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ।'
ਪਿਣ੍ਯਾਕੇਨਾਥ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਦਾਤੁਂ ਤਥਾ ਪਿਤੁਃ ਮਨਃ ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਮਨ੍ਦੋ ऽਭੂਦ੍ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਪੀਠ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਮੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੈਵੀ ਵਾਗ੍ ਅਭਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਦੁਃਖਂ ਤ੍ਯਜ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ ਰਾਜ੍ਯਭ੍ਰष੍ਟੋ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਿਂ ਵੈ ਨਿष੍ਕਿਂਚਨੋ ਭਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ: 'ਦੁਖ ਛੱਡ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ! ਤੂੰ ਰਾਜ ਗਵਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਹੜੀ ਘਾਟ ਹੈ?'
ਅਸ਼ਠੋ ਧਰ੍ਮਨਿਰਤੋ ਨ ਸ਼ੋਚਿਤੁਮ੍ ਇਹਾਰ੍ਹਸਿ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯੇਨ ਯੋ ਧਰ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ਸ ਤੁ ਪਾਤਕੀ
ਤੂੰ ਠੱਗ ਨਹੀਂ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ। ਜਿਹੜਾ ਧਨ ਦੀ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ।