ਨਲੌ ਦ੍ਵਾਵ੍ ਏਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਵੀਰਸੇਨਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ ਚੈਵ ਯਸ਼੍ ਚੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ! ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ: ਇੱਕ ਵੀਰਸੇਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਾਰਸ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭਵਾਃ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਏਤੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤੋ ਵਂਸ਼ੇ ਰਾਜਾਨੋ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਇਹ ਰਾਜੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਠਨ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਇਮਾਂ ਸृष੍ਟਿਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪੁष੍ਟਿਦਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਜਾਵਾਨ੍ ਏਤਿ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਵਸਵਤ, ਆਦਿਤ ਦੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਵਸਵਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਸੋਮਸ੍ਯ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜਜ੍ਞੇ ऽਤ੍ਰਿਰ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ऋषਿਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਵਿਧਿਤ੍ਸਤਃ
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨੋ! ਸੋਮ ਦਾ ਪਿਤਾ ਭਗਵਾਨ ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਤਪੋ ਯੇਨ ਤਪ੍ਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨੀਤਿ ਹਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਅਨੁੱਤਰ' ਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਆਚਕ੍ਰਮੇ ਤਸ੍ਯ ਰੇਤਃ ਸੋਮਤ੍ਵਮ੍ ਈਯਿਵਤ੍ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾਰਿ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਦਸ਼ਧਾ ਦ੍ਯੋਤਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਦਾ ਬੀਜ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਵਿਧਿਨਾਦਿष੍ਟਾ ਦਸ਼ ਦੇਵ੍ਯੋ ਦਧੁਸ੍ ਤਤਃ ਸਮੇਤ੍ਯ ਧਾਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਨ ਚ ਤਾਃ ਸਮਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍
ਫਿਰ, ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਸ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਗਰਭ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਸਕੀਆਂ।
ਯਦਾ ਨ ਧਾਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤਾ ਦਿਸ਼ਃ ਤਤਸ੍ ਤਾਭਿਃ ਸ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ ਤੁ ਨਿਪਪਾਤ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪਤਿਤਂ ਸੋਮਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ਰਥਮ੍ ਆਰੋਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਪਤਿਤੇ ਦੇਵਾਃ ਪੁਤ੍ਰੇ ऽਤ੍ਰੇਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਅਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਤੇਜਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਭਾਸ੍ਵਤਃ ਆਪ੍ਯਾਯਨਾਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਭਾਵਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੋਮ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਕਤ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸ ਤੇਨ ਰਥਮੁਖ੍ਯੇਨ ਸਾਗਰਾਨ੍ਤਾਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ऽਤਿਯਸ਼ਾਸ਼੍ ਚਕਾਰਾਭਿਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਉਸ ਵਧੀਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਤੀ (ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ) ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯ ਯਚ੍ ਚਰਿਤਂ ਤੇਜਃ ਪृਥਿਵੀਮ੍ ਅਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ ਓषਧ੍ਯਸ੍ ਤਾਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਯਾਭਿਃ ਸਂਧਾਰ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਉੱਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਸ ਲਬ੍ਧਤੇਜਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਂਸ੍ਤਵੈਸ਼੍ ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ ਤਪਸ੍ ਤੇਪੇ ਮਹਾਭਾਗਃ ਪਦ੍ਮਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਸਃ
ਤਾਕਤ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਮ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਸ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਰਾਜ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ ਬੀਜੌषਧੀਨਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਪਾਂ ਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੀਜਾਂ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨਿਓ।
ਸ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ੍ਯਂ ਸੋਮਃ ਸੌਮ੍ਯਵਤਾਂ ਵਰਃ ਸਮਾਜਹ੍ਰੇ ਰਾਜਸੂਯਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਸੋਮ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਅਦਦਾਤ੍ ਸੋਮਸ੍ ਤ੍ਰੀਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਤੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਸਦਸ੍ਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸੋਮ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਭृਗੁਸ਼੍ ਚ ऋਤ੍ਵਿਜੋ ऽਭਵਤ੍ ਸਦਸ੍ਯੋ ऽਭੂਦ੍ ਧਰਿਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਬਹੁਭਿਰ੍ ਵृਤਃ
ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ; ਉਥੇ ਹਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਸਦੱਸ ਸੀ।
ਤਂ ਸਿਨੀਸ਼੍ ਚ ਕੁਹੂਸ਼੍ ਚੈਵ ਦ੍ਯੁਤਿਃ ਪੁष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਭਾ ਵਸੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ ਧृਤਿਸ਼੍ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ ਚ ਨਵ ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਿषੇਵਿਰੇ
ਸਿਨੀ, ਕੁਹੂ, ਦਿਉਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਭਾ, ਵਸੁ, ਕੀਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ—ਇਹ ਨੌਂ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਵਭृਥਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਰ੍षਿਪੂਜਿਤਃ ਵਿਰਰਾਜਾਧਿਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਸ਼ਧਾ ਭਾਸਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮ੍ ऋषਿਸਤ੍ਕृਤਮ੍ ਵਿਬਭ੍ਰਾਮ ਮਤਿਸ੍ ਤਾਤਾਵਿਨਯਾਦ੍ ਅਨਯਾਹृਤਾ
ਉਹ ਦੁਲਭ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਅਦਬ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਭਟਕ ਗਈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸ ਵੈ ਭਾਰ੍ਯਾਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦਮੋਹਿਤਃ ਜਹਾਰ ਤਰਸਾ ਸੋਮੋ ਵਿਮਤ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਮ੍
ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆਇਆ।
ਸ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨੋ ਦੇਵੈਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਦੇਵਰ੍षਿਭਿਰ੍ ਮੁਹੁਃ ਨੈਵ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍ ਤਾਰਾਂ ਤਸ੍ਮਾਯ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਦਾ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ਼ਨਾ ਤਸ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਮ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਸਸ੍ ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਜਗਵਂ ਧਨੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ਼ਨਾ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਏੜੀ ਫੜ ਲਈ, ਤੇ ਰੁਦਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਬਕਰੀ-ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਏੜੀ ਫੜੀ।
ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰੋ ਨਾਮ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦੇਵਾਨ੍ ਉਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਯੇਨੈषਾਂ ਨਾਸ਼ਿਤਂ ਯਸ਼ਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਾ ਨਾਮਕ ਉੱਚਤਮ ਅਸਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿੱਟ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਮ੍ ਅਭਵਤ੍ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਂ ਤਾਰਕਾਮਯਮ੍ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਮਹਤ੍
ਉਥੇ ਤਾਰਾ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਜਗਤ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ ਤੁ ਯੇ ਦੇਵਾਸ੍ ਤੁषਿਤਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਆਦਿਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਕੁਝ ਬਚੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ, ਤੁਸ਼ਿਤ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲਏ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਦਿ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਪਏ।
ਤਦਾ ਨਿਵਾਰ੍ਯੋਸ਼ਨਸਂ ਤਂ ਵੈ ਰੁਦ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ ਦਦਾਵ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਾਰਾਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰੁਦਰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਃਪ੍ਰਸਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਾਹ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਮਦੀਯਾਯਾਂ ਨ ਤੇ ਯੋਨੌ ਗਰ੍ਭੋ ਧਾਰ੍ਯਃ ਕਥਂਚਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਬੀਜ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।'
ਇषੀਕਾਸ੍ਤਮ੍ਬਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਗਰ੍ਭਂ ਸਾ ਚੋਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਹ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਾਨਾਮ੍ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ ਵਪੁਃ
ਉਹ ਇਕ ਨਰਮ ਗੰਨੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਬੈਠੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।