ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾਤ੍ਰੇਯੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ ਯਤਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਦੱਤਾ ਨੇ "ਠੀਕ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਗਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਯੰਮ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸਂਸਾਰਕੂਪੇ ਪਤਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਦੈਵਾਨ੍ ਮੋਹੇਨ ਗੁਪ੍ਤੋ ਭਵਦੁਃਖਪਙ੍ਕੇ ਅਜ੍ਞਾਨਨਾਮ੍ਨਾ ਤਮਸਾਵृਤੋ ऽਹਂ ਪਰਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਾਮਿ ਸੁਰਾਧਿਨਾਥ
ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਭਾਗ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਚੀਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਪਰਮ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ।
ਭਿਨ੍ਨਸ੍ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਬਲੀਯਸਾਹਂ ਪਾਪੇਨ ਚਿਨ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੁਰਪਾਟਿਤਸ਼੍ ਚ ਤਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੀਵ੍ਰਤਾਪੈਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸਂਤਾਰਯ ਸੋਮਨਾਥ
ਮੈਂ ਤੀਬਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਾਪੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਪੀੜ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਸੋਮਨਾਥ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਲਵੋ।
ਬਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਮਯੈਸ਼੍ ਚ ਬਨ੍ਧੈਰ੍ ਹਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਰੋਗਾਨਲਤੀਵ੍ਰਤਾਪੈਃ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਮृਤ੍ਯੁਭੁਜਂਗਮੇਨ ਭੀਤੋ ਭृਸ਼ਂ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਸ਼ਂਭੋ
ਮੈਂ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਦੇ ਸੱਪ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਭਵਾਭਵਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਤਿਪੀਡਿਤੋ ऽਹਂ ਤृष੍ਣਾਕ੍ਸ਼ੁਧਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਮ੍ ਈਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ ਜਰਯਾ ਚਾਭਿਭੂਤਃ ਪਸ਼੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਂ ਕृਪਯਾ ਮੇ ऽਦ੍ਯ ਨਾਥ
ਮੈਂ ਜਨਮ ਤੇ ਮਰਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ, ਰਜ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ, ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਨਾਥ ਜੀ, ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।
ਕਾਮੇਨ ਕੋਪੇਨ ਚ ਮਤ੍ਸਰੇਣ ਦਮ੍ਭੇਨ ਦਰ੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨੇਕੈਃ ਏਕੈਕਸ਼ਃ ਕष੍ਟਗਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਾਥਵਦ੍ ਵਾਰਯ ਨਾਥ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍
ਕਾਮ, ਗੁੱਸਾ, ਈਰਖਾ, ਝੂਠ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਾਥ ਜੀ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਤਿਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸੋ ਦੁਃਖਪ੍ਰਣੋਦੀ ਭਵਤੀਤਿ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਵਿਨਾ ਭਵਨ੍ਤਂ ਮਮ ਸੋਮਨਾਥ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਕਾਰੁਣ੍ਯਵਚੋ ऽਪਿ ਨਾਸ੍ਤਿ
ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ-ਨ-ਕੋਈ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਮਨਾਥ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਦਇਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ।
ਤਾਵਤ੍ ਸ ਕੋਪੋ ਭਯਮੋਹਦੁਃਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਰੁਜਸ੍ ਤਥੈਵ ਕਾਮਾਦਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ ਅਪੀਹ ਯਾਵਨ੍ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯੇਤਿ ਨ ਵਚ੍ਮਿ ਵਾਕ੍ਯਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ 'ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ, ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਭਟਕਣਾ, ਦੁੱਖ, ਅਗਿਆਨ, ਗਰੀਬੀ, ਰੋਗ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੌਤ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਮੇ ऽਸ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਚ ਮੇ ऽਸ੍ਤਿ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ ਨਾਹਂ ਵਿਵੇਕੀ ਕਰੁਣਾ ਕੁਤੋ ਮੇ ਦਾਤਾਸਿ ਤੇਨਾਸ਼ੁ ਸ਼ਰਣ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਿਧੇਹਿ ਸੋਮੇਤਿ ਪਦਂ ਮਦੀਯੇ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਭਗਤੀ, ਨਾ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾਰ ਹਾਂ, ਦਇਆ ਤਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਰਨ ਦਾਤਾ, ਸੋਮ ਦਾ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਲਦੀ ਰੱਖੋ।
ਯਾਚੇ ਨ ਚਾਹਂ ਸੁਰਭੂਪਤਿਤ੍ਵਂ ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਮਧ੍ਯੇ ਮਮ ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼੍ਰੀਸੋਮਪਾਦਾਮ੍ਬੁਜਸਂਨਿਧਾਨਂ ਯਾਚੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵ ਚ ਤਤ੍ ਕੁਰੁष੍ਵ
ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ। ਸੋਮਨਾਥ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਹੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਵੋ।
ਯਥਾ ਤਵਾਹਂ ਵਿਦਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਪਾਪਸ੍ ਤਥਾਪਿ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨਮ੍ ਆਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਸਂਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਵਚਃ ਸ਼ਿਵੇਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਮ ਸੋਮਨਾਥ
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ ਸੁਣੋ। ਜਿੱਥੇ 'ਸ਼ਿਵ' ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ, ਸੋਮਨਾਥ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਵਾਸ ਹੋਵੇ।
ਗੌਰੀਪਤੇ ਸ਼ਂਕਰ ਸੋਮਨਾਥ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਕਾਰੁਣ੍ਯਨਿਧੇ ऽਖਿਲਾਤ੍ਮਨ੍ ਸਂਸ੍ਤੂਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਸਦੇਤਿ ਤਤ੍ਰ ਕੇषਾਮ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕृਤਿਨਾਂ ਨਿਵਾਸਃ
ਗੌਰੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਸੋਮਨਾਥ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਭ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ—ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਚਾਈ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੋਵੇ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਰੇਯਸ੍ਤੁਤਿਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁਤੋष ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਃ ਵਰਦੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਯੋਗਿਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕृਦ੍ ਭਵਃ
ਇਸ ਆਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਵਰ ਦਾਤਾ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ।'
ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਚ ਭੁਕ੍ਤਿਂ ਚ ਵਿਪੁਲਾਂ ਤ੍ਵਯਿ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਰੋ ऽਯਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਰ੍ਚਿਤ
ਤੈਨੂੰ ਆਤਮ ਗਿਆਨ, ਮੁਕਤੀ, ਵੱਡੀ ਭੋਗ, ਤੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਤਂ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਤ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਬੁਧਾਃ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਹ ਨਾਰਦ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ 'ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ 'ਆਤਮ ਤੀਰਥ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਨਾਰਦ ਜੀ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ਉਤ੍ਤਰੇ ਮਨ੍ਦਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯੁष੍ਟਿਮ੍ ਇਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਅਸ਼ਵੱਥ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਿੱਪਲ ਦਾ। ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੰਦ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ਾਪਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਦੇਵੈਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰੇਰਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਅਗਸਤ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਂਧਿਆ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ।
ਸ ਸ਼ਨੈਰ੍ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਵृਤਃ ਤਮ੍ ਆਗਤ੍ਯ ਨਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਬਹੁਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਂਧਿਆ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ—
ਸ੍ਪਰ੍ਧਿਨਂ ਮੇਰੁਭਾਨੁਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਸ਼ਤੈਰ੍ ਵृਤਮ੍ ਅਤ੍ਯੁਨ੍ਨਤਂ ਨਗਂ ਧੀਰੋ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਪਤਿਰ੍ ਮੁਨਿਃ
ਵਿੰਧਿਆ, ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੇਰੂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਉਹ ਧੀਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਨਗਂ ਪੁਨਃ ਇਦਮ੍ ਆਹ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਦਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਤਿਥੀ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਅਹਂ ਯਾਮਿ ਨਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮੁਨਿਭਿਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ਾਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਦੇਹਿ ਮਾਰ੍ਗਂ ਨਗਪਤੇ ਆਤਿਥ੍ਯਂ ਦੇਹਿ ਯਾਚਤੇ ਯਾਵਦ੍ ਆਗਮਨਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਤਾਵਦ੍ ਏਵ ਹਿ
ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਮਿਹਮਾਨੀ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਤੇ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ ਆਕ੍ਰਾਮਨ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਆਸ਼ਾਂ ਤੈਰ੍ ਵृਤੋ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਮੁਨਿਃ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸ਼ਨੈਃ ਸ ਗੌਤਮੀਮ੍ ਆਗਾਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਰਯਾਗਾਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਯਾਵਤ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਸਤ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਅਕਰੋਦ੍ ऋषਿਭਿਰ੍ ਵृਤਃ
ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਯਜਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕੈਟਭਸ੍ਯ ਸੁਤੌ ਪਾਪੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਧਰ੍ਮਕਣ੍ਟਕੌ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਃ ਪਿਪ੍ਪਲਸ਼੍ ਚੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯੇ
ਕੈਟਭ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤ, ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਅਸ਼ਵੱਥ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥੋ ऽਸ਼੍ਵਤ੍ਥਰੂਪੇਣ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਧृਕ੍ ਤਾਵ੍ ਉਭਾਵ੍ ਅਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰੇਪ੍ਸੂ ਯਜ੍ਞਵਿਧ੍ਵਂਸਨਾਯ ਤੁ
ਅਸ਼ਵੱਥ ਨੇ ਅਸ਼ਵੱਥ ਰੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਲਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਕੁਰੁਤਾਂ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਰੂਪਂ ਦਾਨਵੌ ਪਾਪਚੇਤਸੌ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਰੂਪੇਣ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਕृਤਿਃ
ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ: ਅਸ਼ਵੱਥ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਿੱਪਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ।
ਉਭੌ ਤੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੀਡਯੇਤਾਂ ਤਪੋਧਨ ਆਲਭਨ੍ਤੇ ਚ ਯੇ ऽਸ਼੍ਵਤ੍ਥਂ ਤਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ਅਸ਼੍ਨਾਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਤਰੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਦੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਅਸ਼ਵੱਥ ਰੁੱਖ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪਿਪ੍ਪਲਃ ਸਾਮਗੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ ਅਸ਼੍ਨਾਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਸਾਮਗੋ ऽਤੀਵ ਨਿष੍ਕृਪਃ
ਪਿੱਪਲ ਸਾਮ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਂਗ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸਾਮਗਾ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਯੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਵ੍ ਇਮੌ ਇਤਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤੀਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਗਏ।