ਸ਼ੇषਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਨ੍ ਮਯਾ ਪਰਿਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ 'ਸ਼ੇਸ਼-ਤੀਰਥ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੇषੋ ਨਾਮ ਮਹਾਨਾਗੋ ਰਸਾਤਲਪਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਰ੍ਵਨਾਗੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਅਥਾਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਨਾਗ, ਰਸਾਤਲ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਦੈਤ੍ਯਦਨੁਜਾਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਯੇ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਤੈਰ੍ ਨਿਰਸ੍ਤੋ ਭੋਗਿਪਤਿਰ੍ ਮਾਮ੍ ਉਵਾਚਾਥ ਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਰਸਾਤਲਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਮਮਾਪਿ ਚ ਤੇ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
'ਤੁਸੀਂ ਰਸਾਤਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਤਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਬ੍ਰਵਂ ਨਾਗਂ ਗੌਤਮੀਂ ਯਾਹਿ ਪਨ੍ਨਗ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਮਨੋਰਥਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਨਾਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਤੇ ਜਾ। ਉਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।'
ਨਾਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਲੋਕਤ੍ਰਿਤਯੇ ਮਨੋਰਥਸਮਰ੍ਪਕਃ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਨਾਗੋ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ ਆਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੁष੍ਟਾਵ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਨਾਗ ਨੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤ੍ਰਿਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਨਮਸ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਵਿਭੇਦਿਨੇ ਆਦਿਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਨਮਸ੍ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰੂਪਿਣੇ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਦਿ-ਸਰਜਨਹਾਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਿਰਸੇ ਨਮਃ ਸਂਹਾਰਕਾਰਿਣੇ ਸੋਮਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਰੂਪਾਯ ਜਲਰੂਪਾਯ ਤੇ ਨਮਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਰੂਪਾਯ ਕਾਲਰੂਪਾਯ ਤੇ ਨਮਃ ਪਾਹਿ ਸ਼ਂਕਰ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ ਪਾਹਿ ਸੋਮੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਗ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਨਮਸ੍ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਸ਼ੰਕਰ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਸੋਮ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੇਰੀ ਮਨ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।
ਤਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਾਦਾਨ੍ ਨਾਗੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍ ਵਰਾਨ੍ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸੁਰਾਰੀਣਾਂ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਾਗ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈਆਂ ਵਰਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ—ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ੇषਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ਼ੂਲਂ ਜਹ੍ਯ੍ ਅਨੇਨਾਰਿਪੁਂਗਵਾਨ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵੇਨਾਸੌ ਸ਼ੇषਃ ਸ਼ੂਲੇਨ ਭੋਗਿਭਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ।' ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ।
ਰਸਾਤਲਮ੍ ਅਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਜਘਾਨ ਰਿਪੂਨ੍ ਰਣੇ ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਾਗਃ ਸ਼ੂਲੇਨ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍
ਫਿਰ ਨਾਗ ਰਸਾਤਲ ਗਿਆ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਨਾਗ ਨੇ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਲਿਆ।
ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ਪੁਨਰ੍ ਦੇਵੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੇषੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਃ ਪਥਾ ਯੇਨ ਸਮਾਯਾਤੋ ਦੇਵਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸ ਨਾਗਰਾਟ੍
ਦੇਵਤਾ ਮੁੜ ਉਸ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਰਾ, ਸੀ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਨਾਗ-ਰਾਜ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ।
ਰਸਾਤਲਾਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਬਿਲਂ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਬਿਲਤਲਾਦ੍ ਯਾਤਂ ਗਾਙ੍ਗਂ ਵਾਰ੍ਯ੍ ਅਤਿਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਗੁਫਾ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਿਆ।
ਤਦ੍ ਵਾਰਿ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ ਅਗਮਦ੍ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਸਂਗਮਸ੍ ਤਤਃ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੁਰਤਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਕੁਣ੍ਡਂ ਤਤ੍ਰ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਹ ਪਾਣੀ ਗੰਗਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੋਂ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੁੰਡ ਵੀ ਸੀ।
ਨਾਗਸ੍ ਤਤ੍ਰਾਕਰੋਦ੍ ਧੋਮਂ ਯਤ੍ਰ ਚਾਗ੍ਨਿਃ ਸਦਾ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸੋष੍ਣਂ ਤਦ੍ ਅਭਵਦ੍ ਵਾਰਿ ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਂਗਮਃ
ਉਥੇ ਨਾਗ ਨੇ ਹੋਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਵਦੇਵਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਨਾਗਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ਰਸਾਤਲਂ ਤਤੋ ऽਭੀष੍ਟਂ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਲਂ ਯਯੌ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸਾਤਲ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨਾਗਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਰੋਗਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨਾਗਤੀਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਚ੍ ਚ ਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ ਵਾ ਪਠੇਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੋ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਤੇ ਤੁ ਤਤ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸੁਣਦਾ, ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ਼ੇषੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਃ ਸ਼ਿਵਃ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਉਭਯੋਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰਯੋਃ ਸ਼ਤਾਨਿ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਪ੍ਰਦਾਯਿਨਾਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਸਰਵਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਕਵੀਹ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮਹਾਨਲਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਵਡਵਾਨਲਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਮਹਾਨਲੋ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਵਡਵਾ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਨਦੀ
ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਨਲ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਡਵਾਨਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਮਹਾ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵਡਵਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮृਤ੍ਯੁਦੋषਜਰਾਪਹਮ੍ ਪੁਰਾਸਨ੍ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯੇ ऋषਯਃ ਸਤ੍ਤ੍ਰਕਾਰਿਣਃ
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ਮਿਤਾਰਂ ਚ ऋषਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤ੍ਰਯਾਗੇ ਮृਤ੍ਯੌ ਸ਼ਮਿਤਰਿ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ; ਜਦ ਯਜਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੌਤ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੀ।
ਨ ਮਮਾਰ ਤਦਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਉਭਯਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਨੁ ਜਙ੍ਗਮਮ੍ ਵਿਨਾ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਰ੍ਤ੍ਯਂ ਚਾਮਰ੍ਤ੍ਯਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਰਿਆ—ਚਾਹੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲਾ—ਸਿਰਫ ਪਸ਼ੂ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ; ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚੈਵਾਤਿਸਂਭृਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਨੋਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਦੇਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਊਚਿਰੇ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਜਦ ਅਕਾਸ਼ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਗਚ੍ਛਧ੍ਵਮ੍ ऋषਿਸਤ੍ਤ੍ਰਂ ਤਨ੍ ਨਾਸ਼ਯਧ੍ਵਂ ਮਹਾਧ੍ਵਰਮ੍ ਇਤਿ ਦੇਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਚੁਸ੍ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸੁਰਾਨ੍
ਜਾਓ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ—ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਧ੍ਵਂਸਯਾਮਸ੍ ਤਂ ਯਜ੍ਞਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਵਿਨਾ ਹੇਤੁਂ ਨ ਕੋਪਿ ਕ੍ਵਾਪਿ ਜਾਤੁਚਿਤ੍
ਅਸੀਂ ਉਹ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗੇ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ? ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦੇਵਾ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸੁਰਾਨ੍ ਊਚੁਰ੍ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਧਂ ਭਵਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਭਵੇਦ੍ ਏਵ ਤਤੋ ਯਾਨ੍ਤੁ ऋषੀਣਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਯਜਨ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।' ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵੱਲ ਜਾਵਣ।
ਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਦੇਵਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਯਜਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ऋषਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਮ੍ ਆਹੁਃ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮਹੇ ਵਯਮ੍ ਆਗਤਾ ਦੇਵਵਚਨਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਯਜ੍ਞਨਾਸ਼ਿਨਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਆਏ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਆ ਗਏ ਹਨ।'