ਅਸ੍ਥ੍ਨਾਂ ਚ ਪਾਵਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਚ ਗਵਾਂ ਤਥਾ
ਸਾਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ, ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀ ਹੈ, ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ ਆਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ਦੇਵਾਸ਼੍ ਚ ਗਾਵਸ੍ ਤਤ੍ਪਾਪਾਨ੍ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੋਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਾਨਿ ਚਾਸ੍ਥੀਨਿ ऋषਿਦੇਹਭਵਾਨ੍ਯ੍ ਅਥ ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਦ੍ ਏਵ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਿ ਪੂਤਤਾਮ੍
ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਆਈਆਂ, ਉਹ ਇਥੇ ਧੋਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾ ਮੁਕ੍ਤਪਾਪਾਸ੍ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਵਾਂ ਚ ਪਾਵਨਂ ਯਤ੍ਰ ਗੋਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਨ੍ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਗੋਮੇਧਫਲਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਗੋਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਥੀਨਿ ਆਸਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਨਾਰਦ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵੈ ਜ੍ਞੇਯਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਾਸ੍ਥਿਨਖਰੋਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਂਕ੍ਰਮੇਰਨ੍ ਯਾਵਚ੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰਕਮ੍
ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਦੀ ਰਾਖ, ਹੱਡੀਆਂ, ਵਾਲ ਜਾਂ ਨਖ, ਜੇ ਉਹ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾਸੋ ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਅਪਿ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਣਃ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਤ੍ ਤ੍ਰੀਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨਾਰਦ ਤਤਃ ਪੂਤਾਃ ਸੁਰਗਣਾ ਗਾਵਃ ਸ਼ਂਭੁਮ੍ ਅਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇੰਝ ਚਕਰੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤੀਰਥ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਾਮਃ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਧਿष੍ਠਾਨਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਿਤੇ ਦਿਨਕਰੇ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲਦੇ ਹਾਂ; ਇਥੇ ਸੂਰਜ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਇਥੇ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਭਵੇਯੁਰ੍ ਜਗਤਾਮ੍ ਈਸ਼ ਤਦ੍ ਅਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਸੂਰ੍ਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਸ੍ਯ ਜਗਤਸ੍ ਤਸ੍ਥੁषਸ਼੍ ਚ ਸਨਾਤਨਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਾ ਸਕੀਏ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਡੋਲ।
ਦਿਵਾਕਰੋ ਦੇਵਮਯਸ੍ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਮਾਭਿਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ ਯਤ੍ਰ ਗਙ੍ਗਾ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਯਤ੍ਰ ਵੈ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸੁਰਵਾਸਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਭਵੇਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਚ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਮ੍
ਸੂਰਜ, ਜੋ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਵੱਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਤੇ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ।
ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਂ ਤਂ ਸੁਰਾਃ ਸ੍ਵਂ ਸਦਨਂ ਯਯੁਃ ਪਿਪ੍ਪਲਾਃ ਕਾਲਪਰ੍ਯਾਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਅਥਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਪਿਪਲਾਦ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਕਾਲੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਪਾਦਪਾਨਾਂ ਪਦਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਧਿਪਤ੍ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਪਿਪਲਾਦ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਹੈ, ਪਿਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਖੇਤ੍ਰ-ਪਤੀ' ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਈ।
ਦਧੀਚਿਸੂਨੁਰ੍ ਮੁਨਿਰ੍ ਉਗ੍ਰਤੇਜਾ ਅਵਾਪ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਅਥਾਵਾਪ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਯਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਸੁਹृਜ੍ਜਨੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ ਅਵਾਪ ਧੀਰਃ
ਦਧੀਚੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਗਰ ਤਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹਿਆ, ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਯਸ਼ ਤੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਧੀਰ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਿਪ੍ਪਲੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁਫਲਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ਅਘਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਪਿਪਲੇਸ਼ਵਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਚਕ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪਿਪ੍ਪਲੇਸ਼ੋ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਨਾਮਨੀ
ਫਿਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਆਦਿਤਯ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਕਿੰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਚਕਰੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਪਿਪਲੇਸ਼ਾ ਦੇਵ-ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਾਤ੍ ਸੁਰਵਾਸੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਤੁ ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸੁਰਾਣਾਮ੍ ਅਪਿ ਵਲ੍ਲਭਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਚਾਹ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਥਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਇਤੀਦਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਨਮ੍ ਅਤੀਵ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਠੇਤ ਵਾ ਯਃ ਸ਼ृਣੁਯਾਤ੍ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ ਵਾ ਸ ਦੀਰ੍ਘਜੀਵੀ ਧਨਵਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਮਰਞ੍ ਸ਼ਂਭੁਮ੍ ਉਪੈਤਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਧਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਗਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਯਤ੍ਰ ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵਃ ਸ਼ृਣੁ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਨਾਗਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਹਰ ਚਾਹ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ।
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਪੁਰੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ੂਰਸੇਨ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸੋਮਵਂਸ਼ਭਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਗੁਣਸਾਗਰਃ
ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਮਹਾਨ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸ ਮਹਾਯਤ੍ਨਮ੍ ਅਕਰੋਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਸਹ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ ਚਿਰਾਦ੍ ਆਸੀਤ੍ ਸਰ੍ਪੋ ਵੈ ਭੀषਣਾਕृਤਿਃ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਨਾਗ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਗੋਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ਼ੂਰਸੇਨੋ ਮਹੀਪਤਿਃ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਰ੍ਪ ਇਤਿ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਜਨਃ
ਸ਼ੂਰਸੇਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਗ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਰ੍ਤੀ ਪਰੋ ਵਾਪਿ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਵਿਨਾ ਧਾਤ੍ਰੇਯ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮਾਤ੍ਯੋ ਨ ਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ, ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਨਾ ਧਾਇ, ਨਾ ਮੰਤਰੀ, ਨਾ ਪੁਰੋਹਿਤ—ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੀषਣਂ ਸਰ੍ਪਂ ਸਭਾਰ੍ਯੋ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ ਸਂਤਾਪਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਪਾਦ੍ ਵਰਮ੍ ਅਪੁਤ੍ਰਤਾ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨਾਗ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਨਾਗ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮਹਾਸਰ੍ਪੋ ਵਕ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਨੁष੍ਯਵਤ੍ ਸ ਸਰ੍ਪਃ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕੁਰੁ ਚੂਡਾਮ੍ ਅਪਿ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਨਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੂੜਾ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕਰਵਾਓ।'
ਤਥੋਪਨਯਨਂ ਚਾਪਿ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਮ੍ ਏਵ ਚ ਯਾਵਦ੍ ਵੇਦਂ ਨ ਚਾਧੀਤੇ ਤਾਵਚ੍ ਛੂਦ੍ਰਸਮੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਨਯਨ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼ੂਰਸੇਨੋ ऽਤਿਦੁਃਖਿਤਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਂਚਨਾਨੀਯ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਦਿ ਤਦਾਕਰੋਤ੍ ਅਧੀਤਵੇਦਃ ਸਰ੍ਪੋ ऽਪਿ ਪਿਤਰਂ ਚਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਇਦਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਨਾਗ ਨੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਵਿਵਾਹਂ ਕੁਰੁ ਮੇ ਰਾਜਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਮੋ ऽਹਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ ਅਨ੍ਯਥਾਪਿ ਚ ਕृਤ੍ਯਂ ਤੇ ਨ ਸਿਧ੍ਯੇਦ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
'ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਵਾਓ, ਰਾਜਾ। ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੇਰੇ ਕਰਤਬ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ।'
ਜਨਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ ਵੇਦਵਿਧਿਨਾਖਿਲਸਂਸ੍ਕृਤੀਃ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਯਃ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਨਰਕਾਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ
ਜੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਵਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਸ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਾਹ ਸੁਤਂ ਤਮ੍ ਉਰਗਾਕृਤਿਮ੍
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗ ਰੂਪ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।