ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਤਿਥੇਯੀਂ ਤਦਾਨੀਂ ਨਿਵਾਰਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਦੋਲ੍ਕਪਾਤਃ ਸਾ ਸਂਭ੍ਰਮਾਦ੍ ਆਗਤਾ ਚਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ੍ਵਂ ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਭਰ੍ਤਾਰਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ
ਜਦ ਉਹ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਾਤਿਥੇਈ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਉਲਕਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੀ, ਪਰ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੀ।
ਕ੍ਵ ਵਾ ਗਤਸ਼੍ ਚੇਤਿ ਸਵਿਸ੍ਮਯਾ ਸਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਾਤਿਥੇਯੀ ਤਦਾਨੀਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਸ੍ ਤਦੋਵਾਚ ਸਵਿਸ੍ਤਰਂ ਤਾਂ ਦੇਵਾਗਮਂ ਯਾਚਨਂ ਵੈ ਸ਼ਰੀਰੇ
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ?" ਫਿਰ ਅੱਗ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਵਾਰਤਾ ਦੱਸੀ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਅਸ੍ਥ੍ਨਾਮ੍ ਉਪਾਦਾਨਮ੍ ਅਥ ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਃਖਿਤਾ ਸਾ ਬਭੂਵ ਦੁਃਖੋਦ੍ਵੇਗਾਤ੍ ਸਾ ਪਪਾਤਾਥ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਂ ਮਨ੍ਦਂ ਮਨ੍ਦਂ ਵਹ੍ਨਿਨਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਾ ਚ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਹੱਡੀਆਂ ਲੈ ਜਾਣ ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਤਿਆਗ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਦੁੱਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਤੇ ਅੱਗ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ ਤੁ ਵਿਨਾਸ਼ਿ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਮ੍ ਅਸ੍ਤੀਤਿ ਮਨੁष੍ਯਲੋਕੇ ਗੋਵਿਪ੍ਰਦੇਵਾਰ੍ਥਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਭਾਜੋ ਮਨੁष੍ਯਾਃ
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਦੇਹਂ ਸਮਰ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਦੇਵਵਿਪ੍ਰਾਰ੍ਥਹੇਤੋਸ੍ ਤੇ ਵੈ ਧਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਯੇ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਜੀਵ ਇਸ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਜਾਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ऽਸ੍ਯਾਪਿ ਦੇਹਾਨ੍ਵਿਤਸ੍ਯ ਯਾਤਾਰੋ ਵੈ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਲੇਸ਼ਃ ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਗੋਦੇਵਦੀਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥਂ ਚੈਨਾਨ੍ ਉਤ੍ਸृਜਨ੍ਤੀਸ਼੍ਵਰਾਸ੍ ਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਇਕ ਦਿਨ ਜ਼ਰੂਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ।
ਨਿਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ऽਪਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਯਾ ਚਕਾਰ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਪਰਿਗ੍ਰਹਂ ਸਃ ਮਨੋਗਤਂ ਵੇਤ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥਵਾ ਵਿਧਾਤੁਃ ਕੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਾਤਿਗਚੇष੍ਟਿਤਸ੍ਯ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਸਤਰ ਲੈ ਲਿਆ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸੋਚ ਜਾਂ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ, ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅਜੀਬ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾਪੂਜ੍ਯ ਚਾਗ੍ਨੀਨ੍ ਯਥਾਵਦ੍ ਭਰ੍ਤੁਸ੍ ਤ੍ਵਚਾ ਲੋਮਭਿਃ ਸਾ ਵਿਵੇਸ਼ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਿਤਂ ਬਾਲਕਂ ਪ੍ਰਾਤਿਥੇਯੀ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਥ ਕਰੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਤੇ ਵਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਚਾ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਈ, ਪ੍ਰਤੀਥੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ਚੀਰ ਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਹੀਨੋ ਬਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ ਗੋਤ੍ਰਜੈਸ਼੍ ਚ ਮਾਤ੍ਰਾ ਹੀਨੋ ਬਾਲਕਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ऽਪਿ ਚ ਭੂਤਸਂਘਾਸ੍ ਤਥੌषਧ੍ਯੋ ਬਾਲਕਂ ਲੋਕਪਾਲਾਃ
ਇਹ ਬੱਚਾ, ਜਿਸਦੇ ਨਾ ਪਿਓ ਹੈ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਾਂ, ਇਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ।
ਯੇ ਬਾਲਕਂ ਮਾਤृਪਿਤृਪ੍ਰਹੀਣਂ ਸਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਂ ਸ੍ਵਤਨੁਪ੍ਰਰੂਢੈਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤ ਏਵ ਨੂਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਾਨਾਮ੍ ਅਪਿ ਵਨ੍ਦਨੀਯਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਐਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਤ੍ਯਜਦ੍ ਬਾਲਂ ਭਰ੍ਤृਚਿਤ੍ਤਪਰਾਯਣਾ ਪਿਪ੍ਪਲਾਨਾਂ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਬਾਲਂ ਨਮਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਲਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਆਈ।
ਅਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਪਾਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾ ਵਿਵੇਸ਼ਾਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਾਤਿਥੇਯੀ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹ ਦਿਵਂ ਯਯੌ
ਅੱਗ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਤੀਥੇਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਰੁਰੁਦੁਸ਼੍ ਚਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾ ਯੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ ਚ ਵਨਵਾਸਿਨਃ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ ਪੋषਿਤਾ ਯੇਨ ऋषਿਣਾ ਚ ਦਧੀਚਿਨਾ
ਜੋ ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ, ਸਭ ਰੋ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਨਾ ਤੇਨ ਨ ਜੀਵਾਮਸ੍ ਤਯਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਨਾ ਤਥਾ ਮृਗਾਸ਼੍ ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਅਸੀਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ—ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ ਆਸੇਦੁषੋਃ ਪਿਤ੍ਰੋਸ੍ ਤਦਪਤ੍ਯੇष੍ਵ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਿਸ਼ਂ ਸ੍ਨੇਹਂ ਤ ਏਵ ਕृਤਿਨੋ ਨਰਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਕਾਮਯਾਬ ਹਨ।
ਦਧੀਚਿਃ ਪ੍ਰਾਤਿਥੇਯੀ ਵਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ऽਸ੍ਮਾਨ੍ ਯਥਾ ਪੁਰਾ ਤਥਾ ਪਿਤਾ ਨ ਮਾਤਾ ਵਾ ਧਿਗ੍ ਅਸ੍ਮਾਨ੍ ਪਾਪਿਨੋ ਵਯਮ੍
ਹੁਣ ਨਾ ਦਧੀਚੀ, ਨਾ ਪ੍ਰਤੀਥੇਈ, ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਪਿਓ, ਨਾ ਮਾਂ—ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ।
ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਅਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ਬਾਲੋ ਦਧੀਚਿਃ ਪ੍ਰਾਤਿਥੇਯੀ ਬਾਲੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਹੁਣ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਸਭ ਲਈ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਦਧੀਚੀ ਪ੍ਰਤੀਥੇਈ ਦਾ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸਦਾ ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਬੱਚਾ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦੌषਧ੍ਯੋ ਵਨਸ੍ਪਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸੋਮਂ ਰਾਜਾਨਮ੍ ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਯਾਚਿਰੇ ऽਮृਤਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਗਿਆ।
ਸ ਚਾਪਿ ਦਤ੍ਤਵਾਂਸ੍ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸੋਮੋ ऽਮृਤਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਦਦੁਰ੍ ਬਾਲਾਯ ਤੇ ਚਾਪਿ ਅਮृਤਂ ਸੁਰਵਲ੍ਲਭਮ੍
ਸੋਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਤੇਨ ਤृਪ੍ਤੋ ਵਵृਧੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ ਪਿਪ੍ਪਲੈਃ ਪਾਲਿਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਃ ਸ ਬਾਲਕਃ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਃ ਪਿਪ੍ਪਲਾਨ੍ ਏਵਮ੍ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵ੍ ਅਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪਿੱਪਲਾਦ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਾਨੁषੇਭ੍ਯੋ ਮਾਨੁषਾਸ੍ ਤੁ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਖਗਾਃ ਬੀਜੇਭ੍ਯੋ ਵੀਰੁਧੋ ਲੋਕੇ ਵੈषਮ੍ਯਂ ਨੈਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਂ ਕਥਂ ਜਾਤੋ ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਜੀਵਵਾਨ੍
ਇਨਸਾਨ ਇਨਸਾਨਾਂ ਤੋਂ, ਪੰਛੀ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ, ਬੂਟੀਆਂ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਂ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਵਧਿਆ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਤੇ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਊਚੁਰ੍ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਦਧੀਚੇਰ੍ ਮਰਣਂ ਸਾਧ੍ਵ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਚਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੇ, ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਦਧੀਚੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਉਸ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ।
ਅਸ੍ਥ੍ਨਾਂ ਸਂਹਰਣਂ ਦੇਵੈਰ੍ ਏਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਨਿਪਪਾਤ ਤਦਾ ਭੁਵਿ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਿਤਃ ਪੁਨਰ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਹਿਤੈਃ ਆਸ਼੍ਵਸ੍ਤਃ ਸ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਦੌषਧਿਵਨਸ੍ਪਤੀਨ੍
ਫੇਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਭਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪਿਤृਹਨ੍ਤॄਨ੍ ਹਨਿष੍ਯੇ ऽਹਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਜੀਵਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ ਪਿਤੁਰ੍ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂਂਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਨੁਵਰ੍ਤਤੇ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੀਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਰੂਪੋ ਰਿਪੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪਿਤृਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਤਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹਿਤਾਨ੍ ਅਪਿ
ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਪਿਉ ਦੇ ਦੋਸਤ ਤਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ ਤਂ ਬਾਲਮ੍ ਆਦਾਯ ਸੋਮਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ਅਥਾਯਯੁਃ ਬਾਲਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸੋਮਾਯਾਥ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੋਮੋ ऽਪਿ ਤਂ ਬਾਲਂ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਮ੍ ਅਭਾषਤ
ਰੁੱਖ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੋਮ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ। ਫਿਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਸੋਮ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿੱਪਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗृਹਾਣ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਂ ਤਪਃਸਮृਦ੍ਧਿਂ ਚ ਸ਼ੁਭਾਂ ਚ ਵਾਚਮ੍ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਬਲਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਮਦਾਜ੍ਞਯਾ ਤ੍ਵਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਵਿਦਿਆ, ਤਪ ਦੀ ਕਮਾਈ, ਚੰਗੀ ਬੋਲੀ, ਹਿੰਮਤ, ਸੋਹਣਾਪਣ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਕਲ ਹਾਸਲ ਕਰ।
ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਸ੍ ਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਹ ਓषਧੀਸ਼ਂ ਵਿਨੀਤਵਤ੍
ਪਿੱਪਲਾਦ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਤਦ੍ ਵृਥਾ ਮਨ੍ਯੇ ਪਿਤृਹਨ੍ਤृਵਿਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍ ਨ ਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਯਾਵਚ੍ ਚ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਦ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਾਤਕਾਂ ਦੀ ਮਾਫੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦੱਸ।