ਦਧੀਚਿਰ੍ ਜਾਤਸਂਹਰ੍षਃ ਸੁਰਾਨ੍ ਪੂਜ੍ਯ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ ਗृਹਕृਤ੍ਯਂ ਤਤਸ਼੍ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਰੇਭ੍ਯੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹ
ਦਧੀਚੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਭਾਏ।
ਪृष੍ਟਾਸ਼੍ ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤੇਨ ਕਥਾਸ਼੍ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸੁਰਾ ਅਪਿ ਦਧੀਚਿਮ੍ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਦੇਵਾ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸੁਖਿਤਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੁਖ-ਸਾਲੀ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ; ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਦਧੀਚੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਆਸੀਨਂ ਹृष੍ਟਮਨਸ ऋषਿਂ ਨਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਬੈਠਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਿਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਲੋਕੇ ऋषੇ ऽਸ੍ਮਾਕਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਃ ਸਕृਪੋ ਯੇषੁ ਮੁਨਿਰ੍ ਭੂਕਲ੍ਪਪਾਦਪਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਅੱਜ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਦਇਆਲੂ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਖ ਵਾਂਗ ਹਨ?
ਏਤਦ੍ ਏਵ ਫਲਂ ਪੁਂਸਾਂ ਜੀਵਤਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ਤੀਰ੍ਥਾਪ੍ਲੁਤਿਰ੍ ਭੂਤਦਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਭਵਾਦृਸ਼ਾਮ੍
ਇਹੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਫਲ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ: ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ।
ਯਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਅਵਧਾਰਯ ਤਨ੍ ਮੁਨੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਂਗਵਾਨ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਆਖਦੇ ਹਾਂ; ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।
ਵਯਂ ਚ ਸੁਖਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਦृष੍ਟੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਨਾਯੁਧੈਃ ਫਲਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵੋਢੁਂ ਨੈਵ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵਯਮ੍
ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ; ਅਸੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਡਾ ਫਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਦੇਸ਼ਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਆਯੁਧਾਨਾਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸੁਰਦ੍ਵਿषੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨਿ ਹਰਨ੍ਤਿ ਚ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਸੀਂ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਯੇਯੁਰ੍ ਆਯੁਧਾਨੀਤਿ ਤਥੈਵ ਚ ਰਸਾਤਲੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮਾਨਦ
ਹਥਿਆਰ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ।
ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਭਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰ ਨ ਦਾਨਵੇਭ੍ਯੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਭ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਘੋਰਮ੍ ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਪੁਣ੍ਯਦੇਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਪਸਾ ਤੇ ਸਮਾਨਃ
ਇੱਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ—ਨਾ ਤਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ, ਨਾ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੋਂ। ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਜਿਤਾਰਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਵਯਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਿਹਤਾ ਦੈਤ੍ਯਸਂਘਾਃ ਅਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ ਅਲਂ ਭਾਰਭੂਤੈਃ ਕृਤਾਰ੍ਥੈਃ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇ ਸਮੀਪੇ ਮੁਨੀਸ਼
ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਿੱਤ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਹ ਭਾਰੀ ਹਥਿਆਰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ ਭੋਗਾਨ੍ ਕਾਮਿਨੀਭਿਃ ਸਮੇਤਾਨ੍ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨੇ ਨਨ੍ਦਨੇ ਸਂਭਜਾਮਃ ਤਤੋ ਯਾਮਃ ਕृਤਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਚਾਯੁਧਾਨਾਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਾ
ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਛਿਤ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦਧੀਚਿਰ੍ ਏਵਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗੌ ਵਿਬੁਧਾਨ੍ ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਨਿਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਿਯਸ਼ੀਲਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਕਿਂ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯੇਣ ਵਿਰੁਦ੍ਧਕਾਰਿਣਾ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।' ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਉਂ ਕਰੀਏ?'
ਯੇ ਜ੍ਞਾਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਨਿष੍ਠਾਃ ਸਂਸਾਰਚੇष੍ਟਾਸੁ ਗਤਾਨੁਰਾਗਾਃ ਤੇषਾਂ ਪਰਾਰ੍ਥਵ੍ਯਸਨੇਨ ਕਿਂ ਮੁਨੇ ਯੇਨਾਤ੍ਰ ਵਾਮੁਤ੍ਰ ਸੁਖਂ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰਕ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ?
ਦੇਵਦ੍ਵਿषੋ ਦ੍ਵੇषਮ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਦਤ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਪ੍ਰਵਰ੍ਯ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਨष੍ਟੇ ਹृਤੇ ਚਾਯੁਧਾਨਾਂ ਮੁਨੀਸ਼ ਕੁਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਰਿਪਵਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੁਣ—ਜਦੋਂ ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਏ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੇਦਂ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰਿष੍ਠ ਯੁਕ੍ਤਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇ ਪਰਕੀਯੇ ਮਮਤ੍ਵਮ੍ ਤਾਵਚ੍ ਚ ਮੈਤ੍ਰੀ ਦ੍ਰਵ੍ਯਭਾਵਸ਼੍ ਚ ਤਾਵਨ੍ ਨष੍ਟੇ ਹृਤੇ ਰਿਪਵਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਵਸਤੂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਜਤਾਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਵਸਤੂ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚੇਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਦਾਨੇ ਤਤਸ੍ ਤੇ ਦਾਤਵ੍ਯਮ੍ ਏਵਾਰ੍ਥਿਨੇ ਕਿਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮ੍ ਨੋ ਚੇਤ੍ ਸਨ੍ਤਃ ਪਰਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ ਮਨੋਭਿਃ ਕृਤਿਭਿਸ੍ ਤਥੈਵ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਚਨਾਂ, ਮਨ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਰਿਤਂ ਪਤ੍ਯੁਰ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਦੈਵਂ ਵਿਨਾਨ੍ਯਨ੍ ਨ ਨृਣਾਂ ਸਮਰ੍ਥਮ੍ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤਾਯਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਸ੍ ਤੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਤਿਦੀਪ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿ
ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਤ੍ਵਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਯਯੁਰ੍ ਏਵ ਲੋਕਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਦ੍ਵਿषੋ ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਃ ਗਤੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਮੁਨਿਪ੍ਰਵਰ੍ਯੋ ਹृष੍ਟੋ ऽਵਸਦ੍ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਗਤੇ ਚ ਕਾਲੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਤਿਵਿਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇ ਦੈਵੇ ਵਰ੍षੇ ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਵੈ ਸਹਸ੍ਰੇ ਨ ਤੇ ਸੁਰਾ ਆਯੁਧਾਨਾਂ ਮੁਨੀਸ਼ ਵਾਚਂ ਮਨਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਤਥੈਵ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ—ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲ—ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਾ ਤਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨਾ ਸੋਚਦੇ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਦਧੀਚਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਹ ਗਭਸ੍ਤਿਮ੍ ਓਜਸਾ ਦੇਵਾਰਯੋ ਮਾਂ ਦ੍ਵਿषਤੀਹ ਭਦ੍ਰੇ ਨ ਤੇ ਸੁਰਾ ਨੇਤੁਕਾਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਵਦਸ੍ਵ ਯੁਕ੍ਤਮ੍
ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਭਲੀਏ, ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਹਥਿਆਰ ਮੁੜ ਲੈਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ—ਤੂੰ ਦੱਸ, ਹੁਣ ਕੀ ਠੀਕ ਹੈ?'
ਸਾ ਚਾਹ ਕਾਨ੍ਤਂ ਵਿਨਯਾਦ੍ ਉਕ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨੀषੇ ਨਾਥ ਯਦ੍ ਅਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਦੈਤ੍ਯਾ ਹਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾਸ੍ ਤਪੋਯੁਕ੍ਤਾ ਬਲਿਨਃ ਸ੍ਵਾਯੁਧਾਨਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਨਾਥ, ਇੱਥੇ ਕੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਦੈਤਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਏ ਹਨ, ਤਪ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਲੈਣਗੇ।'
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮ੍ ਇਦਂ ਸ ਚਕ੍ਰੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ ਤੁ ਸਂਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਜਲੈਸ਼੍ ਚ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਤਦ੍ ਵਾਰਿ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਮਯਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਂ ਤੇਜੋਯੁਕ੍ਤਂ ਤਚ੍ ਚ ਪਪੌ ਦਧੀਚਿਃ
ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪਾਣੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸੀ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਪੀ ਲਿਆ।
ਨਿਰ੍ਵੀਰ੍ਯਰੂਪਾਣਿ ਤਦਾਯੁਧਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਕਾਲਯੋਗਾਤ੍ ਸੁਰਾਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਦਧੀਚਿਮ੍ ਊਚੁਰ੍ ਮਹਾਭਯਂ ਹ੍ਯ੍ ਆਗਤਂ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਂ ਨਃ
ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦਧੀਚੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਸਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਦਦਸ੍ਵ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮੁਨਿਪ੍ਰਵੀਰ ਯਾਨਿ ਤ੍ਵਦਨ੍ਤੇ ਨਿਹਿਤਾਨਿ ਦੇਵੈਃ ਦਧੀਚਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਹ ਸੁਰਾਰਿਭੀਤ੍ਯਾ ਅਨਾਗਤ੍ਯਾ ਭਵਤਾਂ ਚਾਚਿਰੇਣ
'ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਸਾਨੂੰ ਦੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰੱਖਵਾਏ ਸਨ।' ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਮੁੜ ਨਾ ਆਏ—'
ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪੀਤਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰਸਂਸ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਾਨਿ ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਮ ਤਦ੍ ਵਦਨ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਤੁ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਸ੍ ਤਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਨਯਾਵਨਮ੍ਰਾਃ
'ਹਥਿਆਰ ਪੀ ਲਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਠੀਕ ਹੈ।' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦੇਹੀਤਿ ਚ ਵਕ੍ਤੁਮ੍ ਏਤਚ੍ ਛਕ੍ਯਂ ਨ ਵਾਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਤੁਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿਨਾ ਚ ਤੈਃ ਪਰਿਭੂਯੇਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁष੍ਟਾਰਯਃ ਕ੍ਵ ਪ੍ਰਯਾਮੋ ਮੁਨੀਸ਼
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਹੀ ਆਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ 'ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਿਓ', ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਾ ਲੈਣਗੇ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਵਰ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ?
ਨ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਨ ਤਲੇ ਨ ਨਾਕੇ ਵਾਸਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਭਵਿਤਾਦ੍ਯ ਤਾਤ ਤ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਵਰ੍ਯਸ੍ ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਵਕ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਤੇ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍
ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਦੇਵਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦਾ ਹੱਕ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤਦੋਵਾਚ ਮਦਸ੍ਥਿਸਂਸ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤੁ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋ ऽਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸ੍ ਤਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਹੁਰ੍ ਅਨੇਨ ਕਿਂ ਨੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ ਹੀਨਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਆਪ੍ਤਾਃ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਥਿਆਰ ਦੇਵਤੇ ਲੈ ਲੈਣ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਪਰ ਦੇਵਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮਹਿਲਾ-ਸਵਰੂਪ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।"
ਪੁਨਸ੍ ਤਦਾ ਚਾਹ ਮੁਨਿਪ੍ਰਵੀਰਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਜੀਵਾਨ੍ ਦੈਹਿਕਾਨ੍ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਃ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮਦਸ੍ਥਿਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਾਨ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਰੂਪਵਨ੍ਤਿ
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ। ਮੇਰੀ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਏ ਜਾਣ।"