ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਕਰੁਣਾਵਰੁਣਾਲਯਃ
''ਠੀਕ ਹੈ,'' ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਦਇਆ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਘਰ, ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਕ੍ਰਤੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਣਂ ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨੇ ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਭੂਤੈਰ੍ ਅਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਫਿਰ, ਦਕਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੂਤਾਂ ਸਮੇਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਥਾਗਤਂ ਸੁਰਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਸਦਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਗ੍ਰਹੋ ਮਹਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵ ਤਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਭੀਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਮ੍ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਵਚੋਭਿਸ੍ ਤਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਥੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲੋਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਯੋ ऽਪਿ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ ਤਪ ਆਚਰਨ੍ਤਿ ਸਾ ਚਾਪਿ ਯਤ੍ਪਾਦਰਤਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਜਿਸ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਝਲਕ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਨ ਪਰਃ ਸਮਾਨੋ ਨ ਚਾਧਿਕਸ੍ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਰਥਾਨ੍ ਨृਸਿਂਹਾਤ੍ ਸ ਦੇਵਦੇਵੋ ऽਵਤੁ ਨਃ ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ ਮਹਾਭਯੇਭ੍ਯਃ ਕृਪਯਾ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ — ਚਾਹੇ ਉਹ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਸੀਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਬਚਾਵੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਞ੍ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ ਆਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਮੀਤ੍ਯ੍ ਉਵਾਚ ਤਾਨ੍
ਫਿਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਹੋ? ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਭਯਂ ਚ ਤੀਵ੍ਰਂ ਦੈਤ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਤਤਸ੍ ਤ੍ਰਾਣਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਤਿਂ ਕੁਰੁ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰੋ।
ਤਾਨ੍ ਆਗਤਾਨ੍ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਚਕ੍ਰਂ ਹਰੇਣ ਮੇ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਗਤਂ ਚਕ੍ਰਂ ਭਵਨ੍ਤਸ਼੍ ਚਾਰ੍ਤਿਮ੍ ਆਗਤਾਃ ਯਾਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਗਣਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਵਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਯਾ
ਹਰੀ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰਾ ਚਕਰ ਹਰੇ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਚਕਰ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਤਤੋ ਗਤੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਕਰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸੁਵਰ੍ਣਕਮਲੈਰ੍ ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸੁਗਨ੍ਧੈਰ੍ ਦਸ਼ਭਿਃ ਸ਼ਤੈਃ ਭਕ੍ਤਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਵਤ੍ ਪੂਜਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਉਮਾਪਤੇਃ
ਇਕ ਲੱਖ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਮਾਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯਮਾਨੇ ਤੁ ਤਯੋਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁ ਕਮਲਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਯਦੈਕਂ ਨੈਵ ਪੂਰ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੋ — ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤਦਾਸੁਰਾਰਿਃ ਸ੍ਵਂ ਨੇਤ੍ਰਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਮ੍ ਅਕਲ੍ਪਯਤ੍ ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਤ੍ਰਂ ਕਰੇ ਗृਹ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਕਮਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਭੁਂ ਦਦਾਵ੍ ਅਰ੍ਘ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਯਸ਼ਰਣੋ ਹਰਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਕੱਢ ਕੇ ਅਰਘਾ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ। ਅਰਘਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਹਰੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਰਘਾ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਦੇਵ ਜਾਨੀषੇ ਭਾਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਨृਣਾਮ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਸ਼ਰਣੋ ऽਧੀਸ਼ੋ ऽਤ੍ਰ ਕਾ ਭਵੇਦ੍ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਵ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹੈਂ — ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਵਦਨ੍ਨ੍ ਉਦਸ਼੍ਰੁਨਯਨੋ ਨਿਲਿਲ੍ਯੇ ऽਸਾਵ੍ ਇਤੀਸ਼੍ਵਰੇ ਭਵਾਨੀਸਹਿਤਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ ਅਭਵਤ੍ ਤਦਾ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਲੈਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਈਸ਼ਵਰ ਭਵਾਨੀ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਾਢਮ੍ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ ਵਰੈਰ੍ ਆਪੂਰਯਦ੍ ਧਰਿਮ੍ ਤਦ੍ ਏਵ ਚਕ੍ਰਮ੍ ਅਭਵਨ੍ ਨੇਤ੍ਰਂ ਚਾਪਿ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰ ਦਿਤੇ। ਉਹੀ ਚਕਰ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਖ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸੁਰਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ ਹਰਿਸ਼ਂਕਰੌ ਗਙ੍ਗਾਂ ਚਾਪਿ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾਂ ਦੇਵਂ ਚ ਵृषਭਧ੍ਵਜਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ, ਗੰਗਾ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਛ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਯਸ੍ਯਾਨੁਸ਼੍ਰਵਣੇਨੈਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਚਕਰ ਤੀਰਥ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਿਤृਭਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭਾਗ੍ ਭਵੇਤ੍ ਤਤ੍ ਤੁ ਚਕ੍ਰਾਙ੍ਕਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਪਰਿਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਕਰ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਾਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਯਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਮ੍ ਆਪ ਯਤੋ ਹਰਿਃ
ਚਕਰ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਪਲਾਂ ਤੀਰਥ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਕਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕਰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਵਿਭੁਮ੍ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਪ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਚਕਰ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਚਕਰਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰੀਤੋ ऽਭਵਦ੍ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ਂਭੁਸ੍ ਤਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਵਿਦੁਃ ਮਹਿਮਾਨਂ ਯਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਹਿਨਾਯਕਃ
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਪਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਚਕ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰੋ ਪਿਪ੍ਪਲੇਸ਼ੋ ਨਾਮਧੇਯਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਤਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵੇਦੋਦਿਤਂ ਮਯਾ
ਚਕਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ; ਨਾਰਦ ਜੀ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਇਹ ਵੈਦਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਦਧੀਚਿਰ੍ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਮੁਨਿਰ੍ ਆਸੀਦ੍ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਕੁਲੀਨਾ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਦਧੀਚੀ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ।
ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰੇਤਿ ਯਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਸ੍ਵਸਾ ਤਸ੍ਯਾ ਗਭਸ੍ਤਿਨੀ ਇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਵਡਵੇਤਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜੋ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਗਭਸਤਿਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਡਵਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਧੀਚੇਃ ਸਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਪਸ੍ ਤੇਪੇ ਤਯਾ ਮਹਤ੍ ਦਧੀਚਿਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਮਾਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗृਹਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਧੀਚੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕੀਤੇ; ਦਧੀਚੀ, ਜੋ ਅਗਨਿ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਰ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਭਾਗੀਰਥੀਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦੇਵਾਤਿਥਿਪਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਕਲਤ੍ਰਰਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਿਰ੍ ਇਵਾਪਰਃ
ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਕੂੰਭਯੋਨੀ ਵਾਂਗ ਦੂਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਨਾਰਯੋ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਾਃ ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਯਤ੍ਰਾਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮਃ
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਨਾ ਨਾਰ, ਨਾ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਸਕਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸਮਾਜਗ੍ਮੂ ਰੁਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਨੌ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਯਮੋ ऽਗ੍ਨਿਸ਼੍ ਚ ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਉਪਾਗਤਾਨ੍
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ — ਰੁਦਰ, ਆਦਿਤ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਯਮ ਤੇ ਅਗਨਿ — ਜੋ ਆਏ ਹੋਏ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਆਏ।
ਜਯੇਨ ਜਾਤਸਂਹਰ੍षਾਃ ਸ੍ਤੁਤਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ ਦਧੀਚਿਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨੇਮੁਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ, ਮਰੁਦ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦਧੀਚੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।