ਤਤੋ ऽਹਂ ਨਿਰ੍ਗਮਾਰ੍ਥਂ ਤੇ ਮृਗੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਉਮਾਵਨਮ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਸਿ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਲਈ, ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਹਿਰਣ ਬਣ ਕੇ ਉਮਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਈ। ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ:
ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ ਮਨ੍ਦਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਨ ਤ੍ਵਂ ਦੁਃਖਿਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਪ੍ਰੌਢੋ ऽਪਿ ਕੋ ऽਤ੍ਰ ਜਾਨਾਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਭਵਿਤਵ੍ਯਤਾਮ੍
'ਜੋ ਇੱਥੇ ਅਜਾਣੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਰਦ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਭਾਗ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ।'
ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਯਾਰੂਢਸ੍ ਤਦਾਪਤਤ੍ ਤਮ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪੁਨਃ ਸੈਵ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਕੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ:
ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਜਾਤਂ ਜਾਤਮ੍ ਏਵ ਨ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਗृਹਾਣ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਯੋਗ੍ਯਾਂ ਨृਤ੍ਯਂ ਗੀਤਮ੍ ਅਲਂਕृਤਿਮ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਲਾਲਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਿਲਾਸਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕृਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਤਤ੍
ਔਰਤ ਬਣਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮਰਦ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰ। ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖ: ਨੱਚਣਾ, ਗਾਉਣਾ, ਸਜਣਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨਰਮਤਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖੇਡ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ।
ਇਲਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਥਾਵਾਪ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀਂ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਲਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕੋ ਵਾ ਭਰ੍ਤਾ ਕਿਂ ਤੁ ਕृਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ ਏਤਦ੍ ਵਦਸ੍ਵ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਯਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਆਰ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਆਰ੍ਤਿਸ਼ਮਨਾਚ੍ ਛ੍ਰੇਯੋ ਨਾਭ੍ਯਧਿਕਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕੌਣ ਹੈ ਪਤੀ? ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੁੜ ਪੁਰਖ ਬਣਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਦੱਸੋ, ਸੁਭਾਗੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖੀ ਨੂੰ। ਦੁੱਖੀਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਬੁਧਃ ਸੋਮਸੁਤੋ ਨਾਮ ਵਨਾਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਚ੍ ਚ ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸੁਭਗੇ ਪਿਤਰਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ
ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸੁਭਾਗੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨੈਵ ਪਥਾ ਸੋਮਂ ਪਿਤਰਂ ਸ ਬੁਧੋ ਗ੍ਰਹਃ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਯਾਤਿ ਤਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਇਸੇ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਬੁਧ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਯਾਤਿ ਬੁਧਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਦਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸੁਭਗੇ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨ੍ ਅਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਬੁਧ ਆਵੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਖਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਭਾਗੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ।
ਤਾਮ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਤਤਃ ਸੁਭ੍ਰੂਰ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਸਾ ਤਮ੍ ਆਚष੍ਟ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ऽਪਿ ਸੁਖਮ੍ ਆਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਯਕਸ਼ਣੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਯਕਸ਼ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਲਸੈਨ੍ਯਂ ਚ ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ ਤਦ੍ ਗਤਂ ਚ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ਉਮਾਵਨਸ੍ਥਿਤਾ ਚੇਲਾ ਗਾਯਨ੍ਤੀ ਨृਤ੍ਯਤੀ ਪੁਨਃ
ਇਲਾ ਦੀ ਫੌਜ ਉਥੇ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਲਾ ਉਮਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਮੁੜ ਗਾ ਰਹੀ ਤੇ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਮ੍ ਅਨੁਚੇष੍ਟਨ੍ਤੀ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤੀ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਮ੍ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਤੁ ਇਲਯਾ ਨृਤ੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ
ਇਲਾ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਜਦ ਉਹ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਮ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਬੁਧੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਪਿਤਰਂ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ ਇਲਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਤਿਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਮ੍ ਆਗਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਬੁਧਃ
ਬੁਧ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਬੁਧ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵ ਮਮ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਸਰ੍ਵਾਭ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਵ
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿ, ਤੇ ਸਭ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਬਣ।
ਬੁਧਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਇਲਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਤਥਾਕਰੋਤ੍ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਸ੍ ਤੁष੍ਟਾਭਵਨ੍ ਮੁਨੇ
ਇਲਾ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬੁਧ ਦੇ ਬੋਲ ਸਵਿਕਾਰੇ ਤੇ ਉਹੀ ਕੀਤਾ। ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੇ ਬੋਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਬੁਧੋ ਰੇਮੇ ਤਯਾ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਸਾ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਤੋषਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਂ ਪਤਿਮ੍ ਤਤੋ ਬਹੁਤਿਥੇ ਕਾਲੇ ਬੁਧਸ੍ ਤੁष੍ਟੋ ऽਵਦਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਬੁਧ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਘਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਉਹ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਕਿਂ ਤੇ ਦੇਯਂ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਯਨ੍ ਮਨਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦੇਵਾਂ, ਹੇ ਭਦ੍ਰਾ? ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸਮਕਾਲਂ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੇਹੀਤ੍ਯ੍ ਅਭਾषਤ ਇਲਾ ਬੁਧਂ ਸੋਮਸੁਤਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਲਾ ਨੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਭਰੇ ਬੁਧ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ।'
ਅਮੋਘਮ੍ ਏਤਨ੍ ਮਦ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰੀਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਵਿਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸੋਮਵਂਸ਼ਕਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਆਦਿਤ੍ਯ ਇਵ ਤੇਜਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮਃ ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਪृਥਿਵੀਸਮਃ
ਉਹ ਸੋਮਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਬੁਧੀ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ, ਧੀਰਜ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵੀਰ੍ਯੇਣਾਜੌ ਹਰਿਰ੍ ਇਵ ਕੋਪੇਨ ਹੁਤਭੁਗ੍ ਯਥਾ
ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਜਲਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਮਾਨੇ ਤੁ ਬੁਧਪੁਤ੍ਰੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਿ ਜਯਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਤ੍ਵ੍ ਆਸੀਚ੍ ਚ ਸੁਰਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਜਦ ਬੁਧ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜੈਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਬੁਧਪੁਤ੍ਰੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਤ੍ਰਾਜਗ੍ਮੁਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ਅਹਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਗਮਂ ਤਤ੍ਰ ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਮਤੇ
ਬੁਧ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਵੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਃ ਸੁਤੋ ਰਾਵਮ੍ ਅਕਰੋਤ੍ ਸ ਪृਥੁਸ੍ਵਰਮ੍ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਵੋਚਨ੍ ਵੈ ਸਂਗਤਾ ऋषਯਃ ਸੁਰਾਃ
ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋਇਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਰੂ ਰਵੋ ऽਸ੍ਯੇਤਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏष ਪੁਰੂਰਵਾਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਤੁष੍ਟਮਾਨਸਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਰੋਹ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਰੂਰਵਸ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਬੁਧੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਧ੍ਯਾਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸੁਤਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਂ ਸਪ੍ਰਯੋਗਂ ਬੁਧਃ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਦਾਤ੍ਮਜੇ
ਬੁਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਧਨੁਰਵੈਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ, ਬੁਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਿਖਾਈ।
ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਗਮਚ੍ ਛੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ ਸ ਮਾਤਰਂ ਦੁਃਖਯੁਤਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯੇਲਾਂ ਮਹਾਮਤਿਃ ਨਮਸ੍ਯਾਥ ਵਿਨੀਤਾਤ੍ਮਾ ਇਲਾਮ੍ ਐਲੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਇਦਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਈਲਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਬੁਧੋ ਮਾਤਰ੍ ਮਮ ਪਿਤਾ ਤਵ ਭਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ ਤਥਾ ਅਹਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੇ ਮਾਨਸੋ ਜ੍ਵਰਃ
ਮਾਂ, ਬੁਧ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕਰਤਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ—ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁੱਖ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਬੁਧੋ ਭਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਾਕਰਃ ਭਰ੍ਤृਪੁਤ੍ਰਕृਤਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਸੱਚ ਪੁੱਤਰ, ਬੁਧ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਪਤੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ।
ਤਥਾਪਿ ਪੂਰ੍ਵਜਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਦੁਃਖਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਚਿਨ੍ਤਯੇਯਂ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਤਤੋ ਮਾਤਰਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ। ਇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।