ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਮਾਨਾਮ੍ਨੀ ਭਰ੍ਤृਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਸਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਰਮਣੀਯੇ ਨਗੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਮਾਨਾ ਨਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ; ਉਹ ਯਕਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਮृਗਰੂਪੇਣ ਵ੍ਯਚਰਦ੍ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸ ਮਹਾਮਤਿਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਸ੍ਵਵਨੇ ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਨृਤ੍ਯਗੀਤਕੈਃ
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਯਕਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ; ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੱਚ-ਗੀਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਜਾਨਾਤਿ ਮृਗਰੂਪਧਰੋ ऽਪਿ ਚ ਇਲਸ੍ ਤੁ ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਕਨ੍ਦਰਂ ਯਕ੍ਸ਼ਪਾਲਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ, ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ; ਪਰ ਇਲਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਫਾ ਯਕਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸੀ।
ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਗੇਹਂ ਵਿਪੁਲਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍ ਤਤ੍ਰੋਪਵਿष੍ਟੋ ਨृਪਤਿਰ੍ ਮਹਤ੍ਯਾ ਸੇਨਯਾ ਵृਤਃ
ਯਕਸ਼ਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਵਾਸਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਤਤ੍ਰੈਵ ਗੇਹੇ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ਸ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ऽਧਰ੍ਮਕੋਪੇਨ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਮृਗਰੂਪਧृਕ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਯਕਸ਼ਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ; ਯਕਸ਼ਾ, ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—
ਇਲਂ ਜੇਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਯਾਚਿਤੋ ਨ ਦਦਾਤਿ ਚ ਹृਤਂ ਗੇਹਂ ਮਮਾਨੇਨ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤ੍ਯ੍ ਅਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਇਲਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਮੇਰਾ ਘਰ ਉਸ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ—ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ।
ਯੁਧਿ ਮਤ੍ਤਂ ਕਥਂ ਹਨ੍ਯਾਂ ਚੇਤਿ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਟ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਾਨ੍ ਪ੍ਰੇषਯਾਮ੍ ਆਸ ਯਕ੍ਸ਼ਾਞ੍ ਸ਼ੂਰਾਨ੍ ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਨ੍
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਾਂ? ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਯਕਸ਼ਾ ਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਧਨੁਧਾਰੀ ਯਕਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
ਯੁਦ੍ਧੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਰਾਜਾਨਮ੍ ਇਲਮ੍ ਉਦ੍ਧਤਦਨ੍ਤਿਨਮ੍ ਗृਹਾਦ੍ ਯਥਾਨ੍ਯਤੋ ਯਾਤਿ ਮਮ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਥ
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਇਲਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਾਂਗ ਕੱਢੋ।
ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ ਤੇ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਃ ਇਲਂ ਗਤ੍ਵਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਾਸ੍ਮਾਦ੍ ਗੁਹਾਲਯਾਤ੍
ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਉਹ ਯਕਸ਼ਾਂ ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਲਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ।'
ਨ ਚੇਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਾਤ੍ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਪਲਾਯ੍ਯ ਕ੍ਵ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ਤਦ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਵਚਨਾਤ੍ ਕੋਪਾਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਰਾਜਰਾਟ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਬਹੁਵਿਧਾਨ੍ ਉਵਾਸ ਦਸ਼ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਃ ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰੋ ਮृਗੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਯਯਾਪਿ ਵਨੇ ਵਸਨ੍
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਉਥੇ ਰਿਹਾ; ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਿਰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਹृਤਗੇਹੋ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹृਤਭृਤ੍ਯਃ ਸ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀਮ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮृਗੀਰੂਪਧਰਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਘਰ ਤੇ ਨੌਕਰ ਗੁਆ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਿਰਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜਾ ऽਯਂ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ ਕਾਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯਸਨਾਸਕ੍ਤਮਾਨਸਃ ਕਥਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਵਿਪਦਂ ਤਤ੍ਰੋਪਾਯੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਪਿਆਰੀ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਹਲ ਸੋਚੀਏ।
ਪਾਪਰ੍ਦ੍ਧਿਵ੍ਯਸਨਾਨ੍ਤਾਨਿ ਰਾਜ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਖਿਲਭੂਭੁਜਾਮ੍ ਪ੍ਰਾਪਯੋਮਾਵਨਂ ਸੁਭ੍ਰੂਰ੍ ਮृਗੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਨੋਹਰਾ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਸੋ, ਸੋਹਣੀ ਭਰਵੀਂ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ, ਤੂੰ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹਿਰਣੀ ਬਣ ਜਾ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ਼ਯਮ੍ ਕਰਣੀਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਨ ਚੈਤਦ੍ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਮਮ ਅਹਂ ਤੁ ਪੁਰੁषੋ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ
ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਜਰੂਰ ਆਵੇਗਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਣੇਗੀ; ਇਹ ਕੰਮ ਤੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਭਲੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਮਰਦ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਔਰਤ, ਯਕਸ਼ਣੀ ਹੈ।
ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਉਮਾਵਨਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਗਤੇ ऽਪਿ ਤ੍ਵਯਿ ਕੋ ਦੋषਸ੍ ਤਨ੍ ਮੇ ਕਥਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਤੂੰ ਉਮਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ? ਜੇ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂ ਵੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ।
ਹਿਮਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਮਯਾ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ਦੇਵੈਰ੍ ਗਣੈਰ੍ ਅਨੁਵृਤੋ ਵਿਚਚਾਰ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ਼ਂਕਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਰਹਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮ੍ ਏष ਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸ੍ਤਿ ਰਤਂ ਗੋਪਾਯਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮੇ ਨਿਯਤਂ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਆਜ੍ਞਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਤਵ
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼ਾਨ ਉਮਾਵਨਮ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਗਣੇਸ਼ੇਨ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯੇਨ ਨਨ੍ਦਿਨਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਉਮਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਗਣੇਸ਼, ਕਾਰਤਿਕੇ, ਜਾਂ ਨੰਦੀ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ ਨਾਥ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ ਇਤਿ
ਹੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਇਥੇ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਆਜ੍ਞੋਮਾਵਨੇ ਦਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨੇਨ੍ਦੁਮੌਲਿਨਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਪੁਮਾਨ੍ ਕਾਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਣਯਨਾਰ੍ਦਿਤਃ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਯਾ ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਉਮਾਯਾ ਵਨਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦ-ਸ਼ਿਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਆਰੀ, ਮੈਂ ਮਰਦ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਮਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਤਦ੍ ਭਰ੍ਤृਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ਮृਗੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਇਲਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਮਰੂਪ ਯਕਸ਼ਣੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹਿਰਣੀ ਬਣ ਕੇ, ਇਲਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ।
ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ੇਲੋ ਮृਗੀਂ ਤਦਾ ਮृਗਯਾਸਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵੈ ਮृਗੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਯਕਸ਼, ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਲਾ ਦੀ ਹਿਰਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿਰਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
ਏਕ ਏਵ ਹਯਾਰੂਢੋ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਤਾਂ ਮृਗੀਮ੍ ਅਨੁ ਸਾਕਰ੍षਤ ਸ਼ਨੈਸ੍ ਤਂ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਮृਗਯਾਕੁਲਮ੍
ਇਕਲਾ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਰਣੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਿਕਲਿਆ; ਹਿਰਣੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਲ ਖਿੱਚਦੀ ਰਹੀ।
ਸ਼ਨੈਰ੍ ਜਗਾਮ ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਯਦ੍ ਉਮਾਵਨਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਅਦृਸ਼੍ਯਾ ਤੁ ਮृਗੀ ਤਸ੍ਮੈ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੀ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹਿਰਣੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਗਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਮਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਹਿਰਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦਿਖਦੀ ਸੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀ ਚੈਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਧਾਵਨ੍ਤੀ ਚ ਵਿਭੀਤਵਤ੍ ਹਰਿਣੀ ਚਪਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸਾ ਤਮ੍ ਆਕਰ੍षਦ੍ ਉਮਾਵਨਮ੍
ਕਦੇ ਖੜ੍ਹੀ, ਕਦੇ ਚੱਲਦੀ, ਕਦੇ ਡਰ ਕੇ ਦੌੜਦੀ, ਚਪਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹਿਰਣੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਰਹੀ।
ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹਯਾਰੂਢਸ੍ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ ਸ ਉਮਾਵਨਮ੍ ਉਮਾਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਾ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਤਦਾ
ਉਹ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਮਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਦ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਮਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਮृਗੀਰੂਪਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਚਾਸ਼ੋਕਤਰੁਸਂਨਿਧੌ
ਉਹ ਯਕਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਚ੍ਛਾਖਾਲਮ੍ਬਿਤਕਰਾ ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਾਨੁਲੇਪਨਾ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰਾ ਤਨ੍ਵੀ ਕृਤਕਾਰ੍ਯਾ ਸਮਾ ਤਦਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਤਲੀ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਹਸਨ੍ਤੀ ਨृਪਤਿਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਹਯਗਤਂ ਤਦਾ ਮृਗੀਮ੍ ਆਲੋਕਯਨ੍ਤਂ ਤਂ ਚਪਲਾਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਲਂ ਤਦਾ
ਉਹ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਚੰਚਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਪਈ।