ਆਰ੍ष੍ਟਿषੇਣਪ੍ਰਿਯਪੁਤ੍ਰ ऋਤਧ੍ਵਜ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਗੁਣਵਾਨ੍ ਮਤਿਮਾਞ੍ ਸ਼ੂਰਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਤਧਵਜ ਸੀ, ਉਹ ਅਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ ਦਾ ਚਾਹਤਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ, ਸਮਝਦਾਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ ਮृਗਯਾਕृष੍ਟਚੇਤਨਃ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਮ੍ ਅਕਰੋਦ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਗੁਹਾਯਾਂ ਸ ऋਤਧ੍ਵਜਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਰਤਧਵਜ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ।
ਯੁਵਾ ਸ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਬਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵृਤਃ ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਨृਪਵਰਮ੍ ਅਪ੍ਸਰਾ ਦਦृਸ਼ੇ ਤਤਃ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਮਝਦਾਰ, ਕਾਬਲ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਅਪਸਰਾ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਸੁਸ਼੍ਯਾਮਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਕਮੇ ਰਾਜਾ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕਮੇ ਚ ਸਾ
ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ਿਆਮਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ।
ਇਤਿ ਕ੍ਰੀਡਾ ਸਮਭਵਤ੍ ਤਯਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਮਤੇ ਨਿਵृਤ੍ਤਕਾਮੋ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਤਾਮ੍ ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯਾਗਮਦ੍ ਗृਹਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੀਤੀ; ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾਹਂ ਤਤਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਯਾਮਾਯਾਂ ਮਹਾਮਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਮਾਂ ਤਦਾ ਮਾਤਾ ਇਦਮ੍ ਆਹ ਤਪੋਧਨ
ਮੈਂ ਸੁਸ਼ਿਆਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ! ਜਦ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦ੍ ਭਦ੍ਰੇ ਸ ਤੇ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਜਗਮਾਥ ਮਾਤਾ ਮਮ ਮਹਾਮਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਪੁਮਾਨ੍ ਨਾਨ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਚਲੀ ਗਈ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ! ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਤੂੰ ਹੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਰਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾਸ਼ੀਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਿਤਾ ਮਮ ਅਤ੍ਰੈਵ ਚ ਤਪਸ੍ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ ਉਪੇਯਿਵਾਨ੍
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਾਤੇ ऽਪਿ ਪਿਤਰਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪਰਃ
ਜਦ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਯਾਤੋ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਅਹਮ੍ ਅਤ੍ਰੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨਾਨ੍ਯਵृਤ੍ਤਾ ਨ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ ਮਮ
ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਮਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਪਿਤਾ।
ਅਹਮ੍ ਆਤ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨਿਵਿष੍ਟਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਕਨ੍ਯਕਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਜਸ੍ਵ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਾਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਿਨੀਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਕੁੜੀ ਵਜੋਂ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਸਹਸ੍ਰਾਯੁਰ੍ ਅਹਂ ਭਦ੍ਰੇ ਮਤ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਯਸਾਧਿਕਾ ਅਹਂ ਬਾਲਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਵृਦ੍ਧਾ ਨੈਵਾਯਂ ਘਟਤੇ ਮਿਥਃ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ; ਇਹ ਜੋੜ ਸਾਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਤ੍ਵਂ ਭਰ੍ਤਾ ਮੇ ਪੁਰਾ ਦਿष੍ਟੋ ਨਾਨ੍ਯੋ ਭਰ੍ਤਾ ਮਤੋ ਮਮ ਧਾਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਨ ਨਿਰਾਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ। ਧਾਤਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਅਥਵਾ ਨੇਚ੍ਛਸਿ ਮਾਂ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਰਦੁष੍ਟਾਮ੍ ਅਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍ ਤਤਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਂ ਮੇ ਇਦਾਨੀਂ ਤਵ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਤੋ ਹਿ ਦੇਹਿਨਾਂ ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍ ਅਨੁਰਕ੍ਤਜਨਤ੍ਯਾਗੇ ਪਾਤਕਾਨ੍ਤੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲੋਂ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਹੈ; ਐਸਾ ਵਿੱਛੋੜਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਵृਦ੍ਧਾਯਾਸ੍ ਤਦ੍ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਕ ਕਿਹਾ।
ਅਹਂ ਤਪੋਵਿਰਹਿਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾਹੀਨੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਕਿਂਚਨਃ ਨਾਹਂ ਵਰੋ ਹਿ ਯੋਗ੍ਯਸ੍ ਤੇ ਕੁਰੂਪੋ ਭੋਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਮੈਂ ਨਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਵਿਦਿਆ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਆਹ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਸੋਹਣਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਸੁਖਾਂ ਵਾਲਾ।
ਅਨਾਸੋ ऽਹਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਅਤਪੋਵਿਦ੍ਯ ਏਵ ਚ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੁਰੂਪਂ ਸੁਵਿਦ੍ਯਾਮ੍ ਆਪਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ਼ੁਭੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤੇ ਵਚਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤੋ ਵृਦ੍ਧਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਮੇਰੇ ਦੰਦ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਨਾ ਤਪ ਹੈ, ਨਾ ਵਿਦਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁਭਾਗੀਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਹਣਾਪਣ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਲੈ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਮਯਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਤੋषਿਤਾ ਤਪਸਾ ਦ੍ਵਿਜ ਤਥੈਵਾਪੋ ਰੂਪਵਤ੍ਯੋ ਰੂਪਦਾਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਏਵ ਚ
ਮੇਰੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਦੋਵਾਂ, ਮੈਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਅੱਗ, ਜੋ ਸੋਹਣਾਪਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੋਹਣਾਪਣ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਸਾ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ ਚ ਰੂਪਵਾਨ੍ ਦੇਵਸ੍ ਤਵ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਾਕ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦੇਵੇਗੀ, ਤੇ ਅੱਗ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਸੋਹਣਾਪਣ ਦੇਵੇਗਾ।
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮਂ ਤਂ ਵृਦ੍ਧੋਵਾਚ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਦ੍ਯਂ ਤਂ ਸੁਰੂਪਂ ਚਾਕਰੋਨ੍ ਮੁਨਿਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੂੰ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ; ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸੋਹਣਾਪਣ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਸੁਵਿਦ੍ਯਃ ਸੁਭਗਃ ਸੁਕਾਨ੍ਤੋ ਵृਦ੍ਧਾਂ ਸ ਪਤ੍ਨੀਮ੍ ਅਕਰੋਤ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤਃ ਤਯਾ ਸ ਰੇਮੇ ਬਹੁਲਾ ਮਨੋਜ੍ਞਯਾ ਸਮਾਃ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਗੁਹਾਯਾਮ੍
ਫਿਰ, ਵਿਦਿਆ, ਭਾਗ ਤੇ ਸੋਹਣਾਪਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਸੁਖੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਵਸਤੋਰ੍ ਦਂਪਤ੍ਯੋਰ੍ ਮੁਦਤੋਰ੍ ਗਿਰੌ ਗੁਹਾਯਾਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਮੁਨਯੋ ऽਮਲਾਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਬ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਨੀ ਆਏ।
ਵਸਿष੍ਠਵਾਮਦੇਵਾਦ੍ਯਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਮਹਰ੍षਯਃ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਃ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਾਂ ਗੁਹਾਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਗੁਫਾ 'ਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਆਗਤਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ऋषੀਞ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮਃ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਤ੍ਕਾਰਮ੍ ਅਕਰੋਤ੍ ਤੇषਾਂ ਜਹਸੁਸ੍ ਤਂ ਚ ਕੇਚਨ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਹੱਸਿਆ।
ਯੇ ਬਾਲਾ ਯੌਵਨੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਵਯਸਾ ਯੇ ਚ ਮਧ੍ਯਮਾਃ ਵृਦ੍ਧਾਂ ਚ ਗੌਤਮਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਜਹਸੁਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਕੇਚਨ
ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਨ, ਤੇ ਜੋ ਮੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਗੌਤਮ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਥੇ ਕੁਝ ਹੱਸ ਪਏ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਯਂ ਤਵ ਪੌਤ੍ਰੋ ਵਾ ਵृਦ੍ਧੇ ਕੋ ਗੌਤਮੋ ऽਭਵਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਸ੍ਵ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਜਹਸੁਰ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਾਂ ਪੌਤ੍ਰ? ਗੌਤਮ ਕਿਵੇਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਗਿਆ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਹੱਸਿਆ।
ਵਿषਂ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯੁਵਤੀ ਵृਦ੍ਧਾਯਾ ਅਮृਤਂ ਯੁਵਾ ਇष੍ਟਾਨਿष੍ਟਸਮਾਯੋਗੋ ਦृष੍ਟੋ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਅਹੋ ਚਿਰਾਤ੍
ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਮਹਿਲਾ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ; ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਮਿਲਾਪ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖਿਆ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਊਚਿਰੇ ਕੇਚਿਦ੍ ਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋਸ੍ ਤਦਾ ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯਾ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਤੇ ਆਤਿਥਿਆ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚਲੇ ਗਏ।