ਤਤ੍ਰਾਪਾਂਪਤਿਰ੍ ਉਤ੍ਕृष੍ਟਂ ਦਦਾਤਿ ਮਨਸੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਵਰੁਣਃ ਸਰ੍ਵਦਾਤਾ ਵੈ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉੱਥੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣ ਮਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਰੁਣ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਸ ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼ਨੈਃ ਕਾਲੇ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮੁਨਿਵਾਕ੍ਯਂ ਤਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ।
ਤੋषਯਾਮ੍ ਆਸ ਵਰੁਣਂ ਗੌਤਮੀਤੀਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਃ ਤਤਸ਼੍ ਚ ਤੁष੍ਟੋ ਵਰੁਣੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਰਾਜਂਲ੍ ਲੋਕਤ੍ਰਯਵਿਭੂषਣਮ੍ ਯਦਿ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਤੇਨੈਵ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਰੂਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਵਰੁਣਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤੇਨੇਤ੍ਯ੍ ਅਵੋਚਤ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ ਚਰੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਾਰੁਣਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।' ਫਿਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਵਰੁਣ ਲਈ ਹਵਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰ੍ਯਾਯੈ ਨृਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਤੋ ਜਾਤਃ ਸੁਤੋ ਨृਪਾਤ੍ ਜਾਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਅਪਾਮ੍ ਈਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਦ੍ਯੈਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯष੍ਟਵ੍ਯਃ ਸ੍ਮਰਸੇ ਵਚਨਂ ਪੁਰਾ
ਅੱਜ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਹੈ; ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਵਾਅਦਾ ਯਾਦ ਹੈ?
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਵਰੁਣਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਕ੍ਰਮਾਗਤਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨਿਰ੍ਦਸ਼ੋ ਮੇਧ੍ਯਤਾਂ ਯਾਤਿ ਪਸ਼ੁਰ੍ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੋ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਰੁਣੋ ऽਗਾਤ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਲਯਮ੍ ਨਿਰ੍ਦਸ਼ੇ ਪੁਨਰ੍ ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਯਜਸ੍ਵੇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਤਂ ਨृਪਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦਸ ਦਿਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਯਜਨ ਕਰ।'
ਰਾਜਾਪਿ ਵਰੁਣਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨਿਰ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਿष੍ਫਲਃ ਪਸ਼ੁਃ ਪਸ਼ੋਰ੍ ਦਨ੍ਤੇषੁ ਜਾਤੇषੁ ਏਹਿ ਗਚ੍ਛਾਧੁਨਾਪ੍ਪਤੇ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪਸ਼ੂ ਹੁਣੇ ਦੰਦਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਯੋਗ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਦੰਦ ਆ ਜਾਣ, ਤਦ ਆਈਂ, ਹੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ।'
ਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਵਚਨਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਅਪਾਂਪਤਿਃ ਜਾਤੇषੁ ਚੈਵ ਦਨ੍ਤੇषੁ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षੇषੁ ਨਾਰਦ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮੁੜ ਚਲੇ ਗਏ; ਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਸਤਾਂ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਆ ਗਏ,
ਪੁਨਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਹ ਰਾਜਾਨਂ ਯਜਸ੍ਵੇਤਿ ਤਤੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਰਾਜਾਪਿ ਵਰੁਣਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੀਮੇ ਅਪਾਂਪਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਯਜਨ ਕਰ।' ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਦੰਦ ਤਾਂ ਝੜ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ।'
ਸਂਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਤੋ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵ੍ਰਜਾਧੁਨਾ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ ਸ ਵਰੁਣਃ ਪੁਨਰ੍ਦਨ੍ਤੇषੁ ਨਾਰਦ ਯਜਸ੍ਵੇਤਿ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਹ ਤ੍ਵ੍ ਅਪਾਂਪਤਿਮ੍
'ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਜਾਣਗੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਆ ਜਾਣਗੇ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਚਲਾ ਜਾ।' ਵਰੁਣ ਫਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਨਵੇਂ ਦੰਦ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਯਜਨ ਕਰ,' ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫਿਰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਾ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਯਜ੍ਞੇ ਪਸ਼ੁਰ੍ ਭਵਤਿ ਵਾਰਿਪ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਂ ਯਦਾ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਸ਼ੁਰ੍ ਉਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਾਜਪੁਤ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਵਚਨਂ ਵਰੁਣੋ ऽਗਾਤ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਲਯਮ੍ ਯਦਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਸਮਰ੍ਥੋ ऽਭੂਤ੍ ਸ ਰੋਹਿਤਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਰੁਣ ਆਪਣੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਰੋਹਿਤਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ,
ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਵੇਤ੍ਤਾਭੂਤ੍ ਸ ਤ੍ਵ੍ ਅਰਿਂਦਮਃ ਯੁਵਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਰੋਹਿਤੇ षੋਡਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕੇ
ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰੋਹਿਤਾ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਰੋਹਿਤਾ ਦੀ ਉਮਰ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਹੋਈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨ੍ ਅਗਮਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਸਰੋਹਿਤਃ ਆਗਤ੍ਯ ਵਰੁਣਃ ਪ੍ਰਾਹ ਯਜਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਸੁਤਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਉਹ ਓਥੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰੋਹਿਤਾ ਇਕੱਠੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਵਰੁਣ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ।'
ੴ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪਵਰ ऋਤ੍ਵਿਜਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭੂਪਤਿਃ ਰੋਹਿਤਂ ਚ ਸੁਤਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ
‘ਓਮ’ ਆਖ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰੋਹਿਤਾ, ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੋਵੇਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ।
ਏਹਿ ਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਵੀਰ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਵਰੁਣਾਯ ਹਿ
ਆ ਜਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰੁਣ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਕਿਮ੍ ਏਤਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਥੋਵਾਚ ਰੋਹਿਤਃ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪਿਤਾਪਿ ਤਦ੍ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਮ੍ ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ ਰੋਹਿਤਃ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਪਿਓ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਵਰੁਣ ਵੀ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਹਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਃ ਸਪੁਰੋਹਿਤਃ ਵਿष੍ਣਵੇ ਲੋਕਨਾਥਾਯ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ऽਹਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ਪਸ਼ੁਨਾ ਵਰੁਣੇਨਾਥ ਤਦ੍ ਅਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਵਰੁਣ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ।
ਰੋਹਿਤਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਰੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ ਤਦਾ ਕੋਪੇਨ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਜਲੋਦਰਮ੍ ਅਥਾਕਰੋਤ੍
ਰੋਹਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਲੋਦਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨृਪਤੇ ਰੋਹਿਤਃ ਸ ਵਨਂ ਯਯੌ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ ਧਨੁਰ੍ ਦਿਵ੍ਯਂ ਰਥਾਰੂਢੋ ਗਤਵ੍ਯਥਃ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਮਾਨੀ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਯਤ੍ਰ ਚਾਰਾਧ੍ਯ ਵਰੁਣਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰਾਗਾਤ੍ ਸੋ ऽਪਿ ਰੋਹਿਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਰੋਹਿਤਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਤੀਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਥ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਞ੍ਚ षष੍ਠੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਸੁਤਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਨृਪਤੇ ਰੁਜਮ੍
ਫਿਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ; ਛੇਵੇਂ ਸਾਲ, ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਮਯਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਜਾਤੇਨ ਪਿਤੁਰ੍ ਵੈ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕਾਰਿਣਾ ਕਿਂ ਫਲਂ ਕਿਂ ਨੁ ਕृਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਪਰ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਜਿਹੜਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਕੀ ਕੰਮ?'
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਤੀਰੇ ऋषੀਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨृਪਤੇਃ ਸੁਤਃ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ऋषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਅਜੀਗਰ੍ਤਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਮ੍ ऋषੇਸ੍ ਤੁ ਵਯਸਃ ਸੁਤਮ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ ਅਨੁਵृਤਂ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਵृਤ੍ਤਿਕਮ੍ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨृਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਮਸ੍ਯੇਦਂ ਵਚੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਗਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ,
ਕ੍ਸ਼ੀਣਵृਤ੍ਤਿਃ ਕृਸ਼ਃ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਮਨਾ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਤੇਰੀ ਰੋਜ਼ੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਉਦਾਸ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਕਿਉਂ?