ਪ੍ਰਥਮਂ ਤੁ ਸ਼ਮੀਤੀਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਵਿਦੁਃ ਆਰ੍ਕਂ ਸ਼ੈਵਂ ਚ ਸੌਮ੍ਯਂ ਚ ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਮੀ ਤੀਰਥ, ਦੂਜਾ ਵੈਸ਼ਣਵ, ਫਿਰ ਆਰਕ, ਸ਼ਿਵ, ਸੌਮ, ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ ਚ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਮਖਵਿਸ੍ਤਰੇ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ ਵਸਿष੍ਠਂ ਤਂ ਯਜਮਾਨਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਤਾਂਸ਼੍ ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ ਤਾਂ ਚ ਗਙ੍ਗਾਂ ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਹਯਮੇਧਸ੍ਯ ਨਿष੍ਪਤ੍ਤ੍ਯੈ ਏਤੇ ਯਾਤਾ ਇਤਸ੍ ਤਤਃ
ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਗੰਗਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਾ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਮੁੜ ਮੁੜ ਮਿਲੇ।
ਹਯਮੇਧਫਲਂ ਦਦ੍ਯੁਸ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨੀਤ੍ਯ੍ ਅਵਦਨ੍ ਸੁਰਾਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਤੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨਾਰਦ ਹਯਮੇਧਫਲਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਮृषਾ ਵਚਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤੀਰਥ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਦ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਚ ਰੋਹਿਤਮ੍ ਵਾਰੁਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮ੍ ਆਗ੍ਨੇਯਮ੍ ਐਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਐਨ੍ਦਵਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਸ਼ੁਨਸ਼ੇਪ, ਰੋਹਿਤ, ਵਾਰੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਗਨਿ, ਇੰਦਰ, ਇੰਦਵ, ਤੇ ਐਸ਼ਵਰ—
ਮੈਤ੍ਰਂ ਚ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚੈਵ ਯਾਮ੍ਯਮ੍ ਆਸ਼੍ਵਿਨਮ੍ ਔਸ਼ਨਮ੍ ਏਤੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਨਾਮਧੇਯਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੇ
ਮੈਤ੍ਰ, ਵੈਸ਼ਣਵ, ਯਾਮ, ਆਸ਼ਵਿਨ, ਔਸ਼ਨ—ਇਹਨਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਤਿ ਤ੍ਵ੍ ਆਸੀਦ੍ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਪ੍ਰਭਵੋ ਨृਪਃ ਤਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਮੁਨੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਨਾਰਦਃ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ ਤਥਾ ਕृਤ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਂ ਤਯੋਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਘਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ऋषੀ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਜੋ ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਨਾਰਦ ਤੇ ਪਰਵਤ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਭਗਤ ਕਰ ਕੇ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕਃ ਕਿਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਜ੍ਞਾਨੀ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਥਵਾਜ੍ਞਾਨੀ ਉਤ੍ਤਮੋ ਮਧ੍ਯਮੋ ऽਥਵਾ ਏਤਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਤਾਮ੍ ऋषਿਵਰਾਵ੍ ਉਭੌ
ਲੋਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਲੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ? ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ, ਚੰਗਾ, ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦਾ? ਮੇਰੀ ਇਹ ਸਦਾ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਣਯੋਗ ਰਿਸ਼ਿਓ।
ਤਾਵ੍ ਊਚਤੁਰ੍ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪਰ੍ਵਤੋ ਨਾਰਦਸ੍ ਤਥਾ
ਫਿਰ ਪਰਵਤ ਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕਧਾ ਦਸ਼ਧਾ ਰਾਜਞ੍ ਸ਼ਤਧਾ ਚ ਸਹਸ੍ਰਧਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਤਥਾਪ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਉਦੀਰ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਇਕ ਵਾਰੀ, ਦਸ ਵਾਰੀ, ਸੌ ਵਾਰੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰੋ ਲੋਕੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ ਜਾਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਜਨਾਧਿਪ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਪਿਉ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਨਾਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਮ੍ ਅਭਿषੇਕਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ ਸ੍ਯਾਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਚਾਮਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਆਤਮਕ ਸਥਿਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਮृਤੇਨਾਮਰਾ ਦੇਵਾਃ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯਃ ਤ੍ਰਿऋਣਾਨ੍ ਮੋਚਯੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤਰਂ ਚ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍
ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਅਮਰ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿਕ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ। ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤੁ ਮੂਲਂ ਕਿਮ੍ ਉ ਜਲਂ ਕਿਂ ਤੁ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੂਣਿ ਕਿਂ ਤਪਃ ਵਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸੁਤਾਤ੍ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਮੂਲ ਕੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਕੀ ਹੈ, ਦਾਡੀਆਂ ਕੀ ਹਨ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀ ਹੈ? ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰ ਏਵ ਪਰੋ ਲੋਕੋ ਧਰ੍ਮਃ ਕਾਮੋ ऽਰ੍ਥ ਏਵ ਚ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ ਤਾਰਕਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੋਕ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੋਤ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ੌ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭੌ ਪੁਤ੍ਰ ਏਵ ਪਰੋ ਲੋਕੇ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਹਨ; ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਯਦ੍ ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਯਦ੍ ਧੁਤਮ੍ ਵਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਯਜ੍ ਜਨ੍ਮ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਅਵਭਾਤਿ ਮੇ
ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ, ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹਵਨ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਇਆ ਜਨਮ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਬੇਅਰਥ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਸਮਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਕਾਮ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ ਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਵਾਂਸ੍ ਤਾਵ੍ ਉਵਾਚ ਨृਪਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕਥਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਤੋ ਬ੍ਰੂਤਾਂ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਵਾਪਿ ਯਥਾਤਥਮ੍ ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯ੍ ਉਪਾਯੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਤੁ ਪੌਰੁषਮ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯਾਗਦਾਨਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯੋ ऽਸੌ ਸੁਤੋ ਮਯਾ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮਿਹਨਤ, ਮੰਤਰ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਜਰੂਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਤਾਵ੍ ਊਚਤੁਰ੍ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸੁਤਾਰ੍ਥਿਨਮ੍ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਗੌਤਮੀਂ ਯਾਹਿ ਮਾਨਦ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ, ਫਿਰ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆ।'
ਤਤ੍ਰਾਪਾਂਪਤਿਰ੍ ਉਤ੍ਕृष੍ਟਂ ਦਦਾਤਿ ਮਨਸੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਵਰੁਣਃ ਸਰ੍ਵਦਾਤਾ ਵੈ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉੱਥੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣ ਮਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਰੁਣ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਸ ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼ਨੈਃ ਕਾਲੇ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮੁਨਿਵਾਕ੍ਯਂ ਤਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ।
ਤੋषਯਾਮ੍ ਆਸ ਵਰੁਣਂ ਗੌਤਮੀਤੀਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਃ ਤਤਸ਼੍ ਚ ਤੁष੍ਟੋ ਵਰੁਣੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਰਾਜਂਲ੍ ਲੋਕਤ੍ਰਯਵਿਭੂषਣਮ੍ ਯਦਿ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਤੇਨੈਵ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਰੂਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਵਰੁਣਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤੇਨੇਤ੍ਯ੍ ਅਵੋਚਤ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ ਚਰੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਾਰੁਣਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।' ਫਿਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਵਰੁਣ ਲਈ ਹਵਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰ੍ਯਾਯੈ ਨृਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਤਤੋ ਜਾਤਃ ਸੁਤੋ ਨृਪਾਤ੍ ਜਾਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਅਪਾਮ੍ ਈਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਦ੍ਯੈਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯष੍ਟਵ੍ਯਃ ਸ੍ਮਰਸੇ ਵਚਨਂ ਪੁਰਾ
ਅੱਜ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਹੈ; ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਵਾਅਦਾ ਯਾਦ ਹੈ?
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਵਰੁਣਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਕ੍ਰਮਾਗਤਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨਿਰ੍ਦਸ਼ੋ ਮੇਧ੍ਯਤਾਂ ਯਾਤਿ ਪਸ਼ੁਰ੍ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੋ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਰੁਣੋ ऽਗਾਤ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਲਯਮ੍ ਨਿਰ੍ਦਸ਼ੇ ਪੁਨਰ੍ ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਯਜਸ੍ਵੇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਤਂ ਨृਪਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦਸ ਦਿਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਯਜਨ ਕਰ।'