ਤਾਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਨृਪਗृਹਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍ ਸਰਸ੍ਵਨ੍ਤਂ ਤਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਨ੍ਯੇषੁ ਤਥਾ ਕृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਰਸਵਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਾ, ਤਾਂ ਸਰਸਵੰਤ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯੈ ਦਦਾਵ੍ ਅਹਂ ਸ਼ਾਪਂ ਭੂਯਾ ਇਤਿ ਮਹਾਨਦੀ ਮਚ੍ਛਾਪਭੀਤਾ ਵਾਗੀਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਗਾਦ੍ ਦੇਵੀਂ ਚ ਗੌਤਮੀਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਮੁੜ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਬਣ ਜਾ।' ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਬੋਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗਈ ਤੇ ਗੌਤਮੀ ਬਣ ਗਈ।
ਕਮਣ੍ਡਲੁਭਵਾਂ ਪੂਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਲੋਕਪਾਵਨੀਮ੍ ਤਾਪਤ੍ਰਯੋਪਸ਼ਮਨੀਮ੍ ਐਹਿਕਾਮੁष੍ਮਿਕਪ੍ਰਦਾਮ੍
ਕਮੰਡਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਸਾ ਗਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮੀਂ ਦੇਵੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਮਚ੍ਛਾਪਮ੍ ਆਦਿਤਃ ਗਙ੍ਗਾਪਿ ਮਾਮ੍ ਉਵਾਚੇਦਂ ਵਿਸ਼ਾਪਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੂਰ ਕਰ।'
ਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਪਂ ਤ੍ਵਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮ੍ ਏष ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਵੈ ਪੁਂਸ੍ਕਾਮਾ ਯੋषਿਤੋ ਯਤਃ
'ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਹੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।'
ਸ੍ਵਭਾਵਚਪਲਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯੋषਿਤਃ ਸਕਲਾ ਅਪਿ ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਤੁ ਨ ਜਾਨੀषੇ ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾਮ੍ਬੁਜਾਸਨ
'ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੁਦਰਤਿ ਤੋਂ ਚਲਪਲ ਹਨ। ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ?'
ਵਿਡਮ੍ਬਯਤਿ ਕਂ ਵਾ ਨ ਕਾਮੋ ਵਾਪਿ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਤਤੋ ਵਿਸ਼ਾਪਮ੍ ਅਵਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
'ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਠੱਗਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ: 'ਸਰਸਵਤੀ ਦਿੱਖੀ ਵੀ ਹੋਵੇ।'
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ ਛਾਪਾਨ੍ ਨਦੀ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਯਤ੍ਰੈषਾ ਸਂਗਤਾ ਦੇਵੀ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ਼ਾਪਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਦਿੱਖੀ ਤੇ ਕਦੇ ਅਦਿੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦੇਵੀ, ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ ਨृਪਵਰੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਸ ਪੁਰੂਰਵਾਃ ਤਪਸ੍ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਦੇਵਂ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਮ੍
ਉਥੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵ ਗਿਆ, ਤਪ ਕਰਕੇ, ਸਿਧਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਅਥਾਵਾਪ ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਰੂਰਵਸਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਪੁਰੂਰਵਸਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਸਂਗਮਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਤੁ ਤਤ੍
ਸਰਸਵਤੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਥਾਂ ਹਰ ਚਾਹਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚੈਵ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇਧਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਏਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਮੁਨਯੋ ਵਿਦੁਃ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਗਾਇਆਤਰੀ, ਸ਼ਰਧਾ, ਮੈਧਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਮषਾਤ੍ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚੈਵ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇਧਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਵਿਤਰੀ, ਗਾਇਆਤਰੀ, ਸ਼ਰਧਾ, ਮੈਧਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ।
ਏਤਾ ਮਮ ਸੁਤਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਧਰ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਨਹੇਤਵਃ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਕਾਂਚਿਨ੍ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਲੋਕਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਂ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਰਚੀ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਕृਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਮਮਾਸੀਨ੍ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ਗृਹ੍ਯਮਾਣਾ ਮਯਾ ਬਾਲਾ ਸਾ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤਾ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ; ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਪਈ।
ਮृਗੀਭੂਤਾ ਤੁ ਸਾ ਬਾਲਾ ਮृਗੋ ऽਹਮ੍ ਅਭਵਂ ਤਦਾ ਮृਗਵ੍ਯਾਧੋ ऽਭਵਚ੍ ਛਂਭੁਰ੍ ਧਰ੍ਮਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਚ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਹਿਰਣ ਬਣ ਗਈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿਰਣ ਬਣ ਗਿਆ; ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਾ ਮਦ੍ਭੀਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸੁਤਾ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ ਈਯੁਰ੍ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ ਤਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਸਃ
ਮੇਰੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਗਈਆਂ, ਵੱਡੀ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈਆਂ; ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਉਥੇ ਗਿਆ।
ਧਨੁਰ੍ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਸ਼ਰਮ੍ ਈਸ਼ੋ ऽਪਿ ਮृਗਰੂਪਿਣਮ੍ ਮਾਮ੍ ਉਵਾਚ ਵਧਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਮृਗਵ੍ਯਾਧਸ੍ ਤਦਾ ਹਰਃ
ਇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਹਿਰਣ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ', ਹਰਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਣੋ ਨਿਵृਤ੍ਤੋ ऽਹਂ ਪ੍ਰਾਦਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸੁਤਾ ਨਦੀਰੂਪੇਣ ਸਂਗਤਾਃ
ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ; ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਦਿਕ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ।
ਤਾ ਆਗਤਾਃ ਪੁਨਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਮਮਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ਯਤ੍ਰ ਤਾਃ ਸਂਗਤਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨਾਰਦ
ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮੇਰੇ ਸੁਗਮ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਗਈਆਂ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੰਜ ਦੇਵੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਥੇ ਪੰਜ ਤੀਰਥ ਬਣੇ।
ਸਂਗਤਾਨਿ ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਨਦ੍ਯਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਥਾ ਦਾਨਂ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਉਹ ਪੰਜ ਦਰਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਉਥੇ ਜੋ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਤਤ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਤਤ੍ਰਾਭਵਨ੍ ਮृਗਵ੍ਯਾਧਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਂ ਨृਣਾਮ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਫਲਂ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਨੋਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜਾ, ਜੋ ਸੁਗਮ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਮੀਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਦਮ੍ ਤਸ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਯਤ੍ਨੇਨ ਨਾਰਦ
ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਮੀ ਤੀਰਥ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਆਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋ ਨਾਮ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਜਯਤਾਂ ਵਰਃ ਗੌਤਮ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤੀਰੇ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰੋਧਸਾ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ; ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਲ ਦীক্ষਾ ਲਈ।
ਹਯਮੇਧ ਉਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਰ੍ ऋषਿਭਿਰ੍ ਵृਤੇ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਬਾਹੋਰ੍ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ ਤੁ ਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਜਦ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਵਸੀਸ਼ਠ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸੀ।
ਤਦ੍ਯਜ੍ਞਵਾਟਮ੍ ਅਗਮਦ੍ ਦਾਨਵੋ ऽਥ ਹਿਰਣ੍ਯਕਃ ਤਂ ਦਾਨਵਮ੍ ਅਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਦਾਨਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹਿਰਣਯਕ ਸੀ, ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ,
ਭੀਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਦਿਵਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਹਵ੍ਯਵਾਟ੍ ਸ਼ਮਿਮ੍ ਆਵਿਸ਼ਤ੍ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਅਗਮਦ੍ ਭਾਨੁਰ੍ ਅਰ੍ਕਂ ਵਟਂ ਸ਼ਿਵਃ
ਕੁਝ ਡਰ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਹਵਨ ਅੱਗ ਸ਼ਮੀ ਦਰਖ਼ਤ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਵਿਚ, ਸੂਰਜ ਅਰਕ ਵਿਚ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਟ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਿਆ।
ਸੋਮਃ ਪਲਾਸ਼ਮ੍ ਅਗਮਦ੍ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ਭੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਤੁ ਹਯਂ ਗृਹ੍ਯ ਵਾਯਸੋ ऽਭੂਦ੍ ਯਮਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸੋਮ ਪਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਿਆ, ਹਵਨ ਅੱਗ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ; ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਯੂ ਬਣ ਗਏ, ਤੇ ਯਮ ਆਪ ਕਾਂ ਬਣ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ ऋषਿਃ ਯष੍ਟਿਮ੍ ਆਦਾਯ ਦੈਤੇਯਾਨ੍ ਨ੍ਯਵਾਰਯਦ੍ ਅਥਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਪੁਨਰ੍ ਏਵ ਯਜ੍ਞੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਗਤਃ ਸ੍ਵੇਨ ਬਲੇਨ ਯੁਕ੍ਤਃ ਇਮਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਤਃ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਫਲਾਨਿ ਦਦ੍ਯੁਃ
ਫਿਰ ਯਜਨ ਫੇਰ ਚੱਲ ਪਿਆ, ਦੈਤਿਆ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਹਾਰ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।