ਭੂਤਵਦ੍ ਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦਾਸ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦਤ੍ਤਵਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਦੈਵੀ ਵਾਗ੍ ਅਭਵਚ੍ ਛੁਭਾ
ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲ ਗਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸੁਭਾਵਨ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਭੂਤਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪਰਿਭੂਤਦੁਃਖਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਆਪ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ ਦਿਗੀਸ਼੍ਵਰਤ੍ਵਂ ਦ੍ਰਵਿਣਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵਮ੍ ਅਪਾਰਦਾਤृਤ੍ਵਕਲਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰਾਨ੍
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਹਾਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜ, ਬਹੁਤ ਧਨ, ਮਾਫੀ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਿਲੇ।
ਤਾਂ ਵਾਚਂ ਧਨਦਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਮ੍ ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਨਾਮੇਤਿ ਧਨਦੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਤਥੈਵਾਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦੈਵੀਂ ਵਾਚਮ੍ ਅਮਨ੍ਯਤ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਵਰੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਸ੍ ਤਥਾ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਦੈਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰ ਦਿਤੇ।
ਧਨਪਾਲਂ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਯਯੌ ਸ਼ਿਵਃ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਧਨਦਂ ਵਿਦੁਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਧਨ ਦੇ ਰਾਖੇ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਚਲੇ ਗਏ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਤੀਰਥ ਪੁਲਸਤਿਆ ਅਤੇ ਧਨਦਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਸਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਰਵਸ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਜੋ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਮਨਂ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ
ਇਹ ਅਗਨਿਤੀਰਥ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ।
ਜਾਤਵੇਦਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ ਹਵ੍ਯਵਾਟ੍ ਹਵ੍ਯਂ ਵਹਨ੍ਤਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਗੌਤਮ੍ਯਾਸ੍ ਤੀਰ ਏਵ ਤੁ
ਉਹ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ऋषੀਣਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਰਸਦਨੇ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ ਭ੍ਰਾਤਰਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਥਾ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਮਧੁਰ੍ ਦਿਤਿਸੁਤੋ ਬਲੀ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਦਿਤੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਮਧੁ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਘਾਨ ऋषਿਮੁਖ੍ਯੇषੁ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਚ ਸੁਰੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਹਵ੍ਯਂ ਦੇਵਾ ਨੈਵ ਚਾਪੁਰ੍ ਮृਤੇ ਵੈ ਜਾਤਵੇਦਸਿ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਮਧੁ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਮृਤੇ ਭ੍ਰਾਤਰਿ ਸ ਤ੍ਵ੍ ਅਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਿਯੇ ਵੈ ਜਾਤਵੇਦਸਿ ਕੋਪੇਨ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਗਾਙ੍ਗਮ੍ ਅਮ੍ਭਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਜਦੋਂ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਗਨੀ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਙ੍ਗਾਮ੍ਭਸਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਦੇਵਾਸ਼੍ ਚ ਮਾਨੁषਾਃ ਜੀਵਮ੍ ਉਤ੍ਸਰ੍ਜਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਜੀਵਾ ਯਤੋ ਮਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਅਗਨੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਚਿੰਗਾਰੀ ਛੱਡੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 'ਅਗਨੀ ਜੀਵ' ਕਹਾਏ।
ਯਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਜਲਮ੍ ਆਵਿष੍ਟਸ੍ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਵਿਬੁਧਾਃ ਸਰ੍ਵ ऋषਯਃ ਪਿਤਰਸ੍ ਤਥਾ
ਜਿੱਥੇ ਅਗਨੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਨ ਜੀਵਾਮਃ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤੋ ऽਗ੍ਨਿਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਅਗ੍ਨਿਂ ਜਲਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਚੋਚੁਰ੍ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ—ਉਹ ਅਗਨੀ ਦੀ ਖਾਸ ਤਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ; ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾੰ ਅਕਾਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵਾਞ੍ ਜੀਵਯ ਹਵ੍ਯੇਨ ਕਵ੍ਯੇਨ ਚ ਪਿਤॄਂਸ੍ ਤਥਾ ਮਾਨੁषਾਨ੍ ਅਨ੍ਨਪਾਕੇਨ ਬੀਜਾਨਾਂ ਕ੍ਲੇਦਨੇਨ ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ ਕਰੋ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਹ ਤਾਨ੍ ਦੇਵਾਞ੍ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਯੋ ਮੇ ਗਤੋ ऽਨੁਜਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਭਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯੇ ਯਾ ਗਤਿਰ੍ ਜਾਤਵੇਦਸਃ
ਅਗਨੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਮਰਥ ਸੀ; ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਸਾ ਵਾਪਿ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਮ ਸੁਰਾ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਕਾਰ੍ਯਸਾਧਨੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਭਵਤਾਂ ਜਾਤਵੇਦਸਃ
'ਉਹ ਭਾਗ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ।'
ਇਮਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨ ਜਾਨੇ ਮੇ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ ਇਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੌ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਨੋ ਭਵੇਤ੍
ਮੈਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਮੇਰਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਆਪਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਅਥਾਪਿ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਵੈ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸੈਵ ਗਤਿਰ੍ ਮਮ ਦੇਵਾਸ੍ ਤਮ੍ ਊਚੁਰ੍ ਭਾਵੇਨ ਸਰ੍ਵੇਣ ऋषਯਸ੍ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਆਯੁਃ ਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੌ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ ਚ ਦੀਯਤੇ ਪ੍ਰਯਾਜਾਨ੍ ਅਨੁਯਾਜਾਂਸ਼੍ ਚ ਦਾਸ੍ਯਾਮੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ
ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵਾਂਗੇ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਹਵਨ ਵੀ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਹਵਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਮੁਖਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮ੍ ਆਹੁਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਥਮਾਸ੍ ਤਵ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤੁ ਯਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹਵਨ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏਂਗਾ, ਉਹ ਅਸੀਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਭੋਗਾਂਗੇ।
ਤਤਸ੍ ਤੁष੍ਟੋ ऽਭਵਦ੍ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ ਦੇਵਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਇਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੌ ਹਵ੍ਯੇ ਵਾ ਲੌਕਿਕੇ ਤਥਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਗਨਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ ਅਭਯਃ ਸਮਰ੍ਥੋ ऽਭੂਤ੍ ਸੁਰਾਜ੍ਞਯਾ ਜਾਤਵੇਦਾ ਬृਹਦ੍ਭਾਨੁਃ ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿਰ੍ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਗਨਿ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਲਪਟਾਂ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਨਿਡਰ ਤੇ ਸਮਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਲਗਰ੍ਭਃ ਸ਼ਮੀਗਰ੍ਭੋ ਯਜ੍ਞਗਰ੍ਭਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ ਜਲਾਦ੍ ਆਕृष੍ਯ ਵਿਬੁਧਾ ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍
ਉਹ ਪਾਣੀ ਤੋਂ, ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ, ਤੇ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਉਭਯਤ੍ਰ ਪਦੇ ਵਾਸਃ ਸਰ੍ਵਗੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ ਤਤੋ ऽਭਵਤ੍ ਯਥਾਗਤਂ ਸੁਰਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਵਹ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨਿ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ; ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਦੇਵਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ—ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯ੍ ਆਸਂਸ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗੁਣਵਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਜਿਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਸੱਤ ਸੌ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ; ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਕਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਦੇਵਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਜਾਤਵੇਦਸਮ੍
ਉਹ ਪੂਰਾ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸਰਵੰਗੀਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਹੀ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨਿ-ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ऽਨੇਕਵਰ੍ਣਵਤ੍ ਤਦ੍ਦੇਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਏਵ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਥੇ ਅਗਨਿ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋਣਪ੍ਰਮੋਚਨਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਤਨ੍ਮਨਾਃ
ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਨ-ਮੁਕਤੀ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਨਾਰਦ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਆਸੀਤ੍ ਪृਥੁਸ਼੍ਰਵਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਿਯਃ ਕਕ੍ਸ਼ੀਵਤਃ ਸੁਤਃ ਨ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਂ ਲੇਭੇ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਨ੍ ਨਾਗ੍ਨਿਪੂਜਨਮ੍
ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਕਸ਼ੀਵਤ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।