ਨਾਖ੍ਯਾਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕ੍ਵਾਪਿ ਅਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਚ ਸਾ ਛਾਯਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਗृਹਾਦ੍ ਉषਾ
'ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਪਿਆਰੀ।' ਛਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ,' ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਘਰ ਤੋਂ ਚਲੀ ਗਈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਰੂਪਮ੍ ਅਭੀਪ੍ਸਤੀ ਸਾ ਗਤ੍ਵੋषਾ ਗृਹਂ ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਪਿਤ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ਤ੍ਵष੍ਟਾਪਿ ਚਕਿਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਾਂ ਸੁਤਾਂ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਲੀ ਗਈ, ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਈ। ਉਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਘਰ ਗਈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨੈਤਦ੍ ਯੁਕ੍ਤਂ ਭਰ੍ਤृਮਤ੍ਯਾ ਯਤ੍ ਸ੍ਵੈਰੇਣ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍ ਅਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਥਂ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਵਾ ਸਵਿਤੁਸ੍ ਤਵ ਬਿਭੇਮਿ ਭਦ੍ਰੇ ਸ਼ਿष੍ਟੋ ऽਹਂ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਗੇਹਂ ਪੁਨਰ੍ ਵ੍ਰਜ
'ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਆਹੀ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇ; ਤੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤੀ, ਸੂਰਜ, ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੀ। ਮੈਂ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੁੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ।'
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਾ ਤੁ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਾ ਨੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਉਤ੍ਤਰਂ ਚ ਕੁਰੋਰ੍ ਦੇਸ਼ਂ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਤ੍ਵਰਾ
ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਕੁਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇਪੇ ਤਪਸ੍ ਤੀਵ੍ਰਂ ਵਡਵਾਰੂਪਧਾਰਿਣੀ ਦੁष੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਂ ਤਂ ਸ੍ਵਕਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੀ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾ ਉषਾ
ਉਥੇ, ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ਼ਾ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਆਪਣਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਾਤ ਛਾਯਾ ਚੋषਾਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ ਪਤ੍ਯੌ ਸਾ ਵਰ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਅਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਥ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪਿਆਰੇ, ਛਾਂ ਨੇ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਬੱਚੇ ਜਣੇ।
ਸਾਵਰ੍ਣਿਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਨਿਸ਼੍ ਚੈਵ ਵਿष੍ਟਿਰ੍ ਯਾ ਦੁष੍ਟਕਨ੍ਯਕਾ ਸਾ ਛਾਯਾ ਵਰ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਵੈषਮ੍ਯੇਣੈਵ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਸਾਵਰਨੀ, ਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਵਿਟੀ, ਜੋ ਮਾੜੀ ਕੁੜੀ ਸੀ—ਇਹ ਛਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾਲ ਪਾਲਦੀ ਰਹੀ।
ਸ੍ਵੇष੍ਵ੍ ਅਪਤ੍ਯੇषੁ ਚੋषਾਯਾ ਯਮਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਚੁਕੋਪ ਹ ਵੈषਮ੍ਯੇਣਾਥ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੀਂ ਛਾਯਾਂ ਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਤਦਾ
ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਯਮ ਨੇ ਛਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਤਾਡਯਾਮ੍ ਆਸ ਪਾਦੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ਾਪਤਿਰ੍ ਯਮਃ ਪੁਤ੍ਰਦੌਰ੍ਜਨ੍ਯਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਾਚ੍ ਛਾਯਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਯਮਮ੍
ਯਮ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਛਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਨਿਆਇਕਤਾ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ।
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਪਾਪ ਤੇ ਪਾਦੋ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੁ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਚਰਣੋ ਦੁਃਖਾਦ੍ ਰੁਦਨ੍ ਪਿਤਰਮ੍ ਅਭ੍ਯਗਾਤ੍ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਤਂ ਤੁ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਦ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਢੀਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਾਪੀ!' ਯਮ ਦਾ ਪੈਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਵਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਨੇਯਂ ਮਾਤਾ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਯਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ऽਹਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ ਅਪਤ੍ਯੇषੁ ਵਿਰੁਦ੍ਧੇषੁ ਜਨਨੀ ਨੈਵ ਕੁਪ੍ਯਤੇ
'ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਲੈਣ।'
ਯਦ੍ ਬਾਲ੍ਯਾਦ੍ ਅਬ੍ਰਵਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਅਥਵਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍ ਨੈਵ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਸਾ ਮਾਤਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੇਯਂ ਮਮਾਮ੍ਬਿਕਾ
'ਜੇ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਸਲ ਮਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ।'
ਯਦ੍ ਅਪਤ੍ਯਕृਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸਾਧ੍ਵ੍ ਅਸਾਧੁ ਯਥਾ ਤਥਾ ਮਾਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਾਤੇਤਿ ਗੀਯਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 'ਮਾਂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਵ ਮਾਂ ਤਾਤ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਵਕ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਕਾਲਸਦृਸ਼ਾ ਵਾਚਾ ਨੇਯਂ ਮਦਮ੍ਬਿਕਾ
ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਤੱਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਹਨ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਵਿਤਾਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਤਤਃ ਇਯਂ ਛਾਯਾ ਨਾਸ੍ਯ ਮਾਤਾ ਉषਾ ਮਾਤਾ ਤੁ ਸਾਨ੍ਯਤਃ
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਇਹ ਛਾਇਆ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ਼ਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ।'
ਮਮ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਅਭੀਪ੍ਸਨ੍ਤੀ ਦੇਸ਼ੇ ऽਨ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਪੋਰਤਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਚ ਕੁਰੌ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੀ ਵਡਵਾਰੂਪਧਾਰਿਣੀ
ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦੀ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੁਰੁ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧੀ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸਾ ਇਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮੇਸ਼ੋ ਦਿਵਾਕਰਃ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕਾਨ੍ਤਾ ਅਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤਦਾ
ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਘੋੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਆਪ ਵੀ ਘੋੜਾ ਬਣ ਕੇ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਡਵਾਰੂਪਾਂ ਪਰ੍ਯਧਾਵਦ੍ ਧਯਾਕृਤਿਃ ਕਾਮਾਤੁਰਂ ਹਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੈ ਹੇषਿਤਸ੍ਵਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ; ਕਾਮ-ਭੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ—
ਉषਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤੋਪੇਤਾ ਪਤਿਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾ ਹਯਧਰ੍षਣਸਂਭੀਤਾ ਕੋ ਨ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਅਜਾਨਤੀ
ਉਸ਼ਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਡਰ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ।
ਅਪਲਾਯਤ੍ ਪਤੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖੀ ਤ੍ਵਰਾ ਕੋ ਨੁ ਮੇ ਰਕ੍ਸ਼ਕੋ ऽਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਦ੍ ऋषਯੋ ਵਾਥਵਾ ਸੁਰਾਃ
ਜਦ ਪਤੀ ਨੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜੀ, ਸੋਚਦੀ, 'ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾਏਗਾ—ਸ਼ਾਇਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤੇ?'
ਧਾਵਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਾਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਰੂਪਧਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਪਰ੍ਯਧਾਵਦ੍ ਯਤੋ ਯਾਤਿ ਉषਾ ਭਾਨੁਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤਤਃ
ਜਦ ਉਹ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਘੋੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭੱਜੀ, ਉਹ ਆਪ ਘੋੜਾ ਬਣ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ਼ਾ ਜਾਂਦੀ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ, ਭਾਨੂ।
ਸ੍ਮਰਗ੍ਰਹਵਸ਼ੇ ਜਾਤਃ ਕੋ ਦੁਸ਼੍ਚੇष੍ਟਂ ਨ ਚੇष੍ਟਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀਂ ਨਦੀਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਨਾਨ੍ਯ੍ ਉਪਵਨਾਨਿ ਚ
ਪਿਆਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਕੌਣ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਉਹ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦਰਿਆ, ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ।
ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਚਾਥ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖਾਵ੍ ਉਭੌ ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯਗਾਚ੍ ਚ ਗੌਤਮੀਮ੍
ਉਹ ਨਰਮਦਾ ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ; ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧੀ ਗੌਤਮੀ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ।
ਤ੍ਰਾਤਾਰਃ ਸਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ ਜਨਸ੍ਥਾਨ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ऋषੀਣਾਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸਾਸ਼੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਗੌਤਮੀਂ ਤਥਾ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ, ਘੋੜੀ ਸਮੇਤ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ ਤਥਾ ਚਾਸ਼੍ਵੋ ਭਾਨੁਸ੍ ਤਦ੍ਰੂਪਵਾਂਸ੍ ਤਤਃ ਅਸ਼੍ਵਂ ਨਿਵਾਰਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਜਨਸ੍ਥਾ ਮੁਨਿਦਾਰਕਾਃ ਤਤਃ ਕੋਪਾਦ੍ ऋषੀਂਸ੍ ਤਾਂਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਸ਼ਾਪੋषਾਪਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਘੋੜਾ, ਭਾਨੂ ਆਪ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆ ਗਿਆ; ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਵਾਰਯਥ ਮਾਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਟਾ ਯੂਯਂ ਭਵਿष੍ਯਥ
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਓਗੇ।
ਜ੍ਞਾਨਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਤੁ ਮੁਨਯੋ ਮੇਨਿਰੇ ऽਸ਼੍ਵਮ੍ ਉषਾਪਤਿਮ੍ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਭਾਨੁਂ ਤਂ ਮੁਨਯੋ ਮੁਦਾ
ਪਰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਨੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਮੁਨਿਗਣੈਰ੍ ਅਸ਼੍ਵਾਂ ਭਾਨੁਰ੍ ਅਥਾਗਮਤ੍ ਵਡਵਾਯਾ ਮੁਖੇ ਲਗ੍ਨਂ ਮੁਖਂ ਚਾਸ਼੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਿਣਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਭਾਨੂ ਘੋੜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਘੋੜੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੀ ਚ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਮੁਖਾਦ੍ ਵੀਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸੁਸ੍ਰੁਵੇ ਤਯੋਰ੍ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਗਙ੍ਗਾਯਾਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸਮਜਾਯਤਾਮ੍
ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਵੀਰਯ ਛੱਡਿਆ; ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵੀਰਯ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ ਜਨਮ ਲਏ।
ਤਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛਨ੍ ਸੁਰਗਣਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ ਚ ਮੁਨਯਸ੍ ਤਥਾ ਨਦ੍ਯੋ ਗਾਵਸ੍ ਤਥੌषਧ੍ਯੋ ਦੇਵਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣਾਸ੍ ਤਥਾ
ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਸਿੱਧ, ਰਿਸ਼ੀ, ਨਦੀਆਂ, ਗਾਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਤਾਰੇ ਆ ਗਏ।