ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪ੍ਰਣਤੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਕਣ੍ਵਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਕਣਵ ਨੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਬੋਲਿਆ।
ਦੇਹਿ ਦੇਵਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿ ਕਾਮਾਨਿ ਵਿਭਵਂ ਮਮ ਆਯੁਰ੍ ਵਿਤ੍ਤਂ ਚ ਭੁਕ੍ਤਿਂ ਚ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਗਙ੍ਗੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਧਨ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਦੌਲਤ, ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ, ਹੇ ਗੰਗਾ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਬਖਸ਼।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮੀਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਂ ਚਾਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਗੌਤਮੀ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਮਯਿ ਮਦ੍ਵਂਸ਼ਜੇ ਚਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧੇ ਤृष੍ਣੇ ਦਰਿਦ੍ਰਿਣਿ ਯਾਹਿ ਪਾਪਤਰੇ ਰੂਕ੍ਸ਼ੇ ਨ ਭੂਯਾਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਕਦਾਚਨ
ਹੇ ਭੁੱਖ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਗਰੀਬੀ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪਾਪੀਆਂ ਤੇ ਰੁਖੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਨਾ ਆਓ।
ਅਨੇਨ ਸ੍ਤਵੇਨ ਯੇ ਵੈ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਤੁਰਾਃ ਤੇषਾਂ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਦੁਃਖਾਨਿ ਨ ਭਵੇਯੁਰ੍ ਵਰੋ ऽਪਰਃ
ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸਤਿ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਹੋਰ ਵਰ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤੀਰ੍ਥੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੇ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਜਪਾਦਿਕਮ੍ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨਰਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਭਾਜੋ ਭਵਨ੍ਤੁ ਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਂ ਪਠਤੇ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਗृਹੇ ਤਸ੍ਯ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਦੁਃਖੇਭ੍ਯੋ ਨ ਭਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵਰੋ ऽਪਰਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸਤਿ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਹੋਰ ਵਰ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਕਣ੍ਵਂ ਯਾਤੇ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਲਯਮ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕਾਣ੍ਵਂ ਗਾਙ੍ਗਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਭਿਧਮ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਵਤ੍ਸ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
‘ਜਿਵੇਂ ਚਾਹਿਆ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਕਣਵ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਥਾਂ, ਕਣਵ ਦੀ ਗੰਗਾ ਤੇ ਭੁੱਖ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਨ੍ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹਰੇਰ੍ ਲੋਕਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਕਰ-ਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਮ੍ ਉਪੋष੍ਯ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ ਗਣਿਕਾਸਂਗਮੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪਦਮ੍
ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਟੱਲ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਤਤ੍ਰ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਨ੍ ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼ृਣੁ ਆਸੀਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਧਰੋ ਨਾਮ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਬਹੁਧਨਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੁਣੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਉਥੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਵਧਰ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਨਵਾਨ ਸੀ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਵਯਸਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਭਵਦ੍ ऋषੇ ਗੁਣਵਾਨ੍ ਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨੋ ਵਿਲਾਸੀ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਜੋ ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ, ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮ੍ ਆਗਤਃ ਤਥਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਂਪਤੀ ਦੁਃਖਪੀਡਿਤੌ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ।
ਕੁਰ੍ਵਾਤੇ ਸ੍ਮ ਤਦਾ ਤੇਨ ਸਹੈਵ ਮਰਣੇ ਮਤਿਮ੍ ਹਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹਨ੍ਤ ਕਾਲੇਨ ਪਾਪੇਨ ਸੁਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ! ਹਾਏ, ਕਾਲ ਨੇ, ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਛੀਨ ਲਿਆ।'
ਯੌਵਨੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ऽਪਿ ਨੀਤੋ ऽਸਿ ਗੁਣਸਾਗਰ ਆਵਯੋਸ਼੍ ਚ ਤਥੈਵ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਤੂੰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਤੁ ਰੁਦਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਕਰੁਣਂ ਯਮਃ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਜਪੁਰਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਕृਪਯਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਐਸਾ ਕਰੁਣ ਰੋਣਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਯਮ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਗੋਦਾਵਰ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਭੇ ਤੀਰੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਧ੍ਯਾਯਞ੍ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨ ਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰਜਾ ਵृਦ੍ਧਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲੋਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਗਏ।
ਇਯਤ ਇਤਿ ਮੇ ਪृਥ੍ਵੀ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਕੇਨ ਪੂਰਿਤਾ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ ਭਾਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਵਸੁਂਧਰਾ
'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਧਰਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ ਤੇ ਕੌਣ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ? ਕੋਈ ਜੀਵ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ; ਧਰਤੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਬੀ ਹੋਈ ਹੈ।'
ਤਤੋ ਦੇਵੀ ਗਤਾ ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਸੁਧਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸੁਰਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੇਦਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ; ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ:
ਕਿਮ੍ ਆਗਮਨਕਾਰ੍ਯਂ ਤ ਇਤਿ ਮੇ ਪृਥ੍ਵਿ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍
'ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੇਰਾ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'
ਭਾਰੇਣ ਗੁਰੁਣਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਪੀਡਿਤਾਹਂ ਵਿਨਾ ਵਧਮ੍ ਕਾਰਣਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਕਿਮ੍ ਇਦਂ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਮਮ
'ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਨਾਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਣ ਆਈ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹੀਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਚਨਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:
ਕਾਰਣਂ ਯਦਿ ਨਾਮ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਦਾਨੀਂ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਮਯਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਹਿ ਪਤਿਰ੍ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਮੇਦਿਨਿ
'ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ।'
ਅਥ ਪृਥ੍ਵੀ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਾਹ ਸ਼ਚੀਪਤਿਮ੍ ਯਮ ਆਦਿਸ਼੍ਯਤਾਂ ਤਰ੍ਹਿ ਯਥਾ ਸਂਹਰਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਯਮ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਏ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਮਹ੍ਯਾ ਆਦਿष੍ਟਾਃ ਸਿਦ੍ਧਕਿਂਨਰਾਃ ਯਮਸ੍ਯਾਨਯਨੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਮੇਰੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ ਤੇ ਸਤ੍ਵਰਂ ਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਪੁਰਮ੍ ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਯਮਂ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਹ ਕਿਂਨਰੈਃ ਤਥਾਗਤ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ ਵੇਗਾਦ੍ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸ਼ਕ੍ਰੇ ਨਿਵੇਦਿਤਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਲਦੀ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਏ, ਪਰ ਸਿੱਧ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਉਥੇ ਯਮ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸੀ।
ਯਮੋ ਯਮਪੁਰੇ ਨਾਥ ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਨਾਵਲੋਕਿਤਃ ਮਹਤਾਪਿ ਸੁਯਤ੍ਨੇਨ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਯਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ ਤੇषਾਂ ਪृष੍ਟਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਵੈ ਤਦਾ ਸਵਿਤਾ ਸ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਯਮਃ ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਥ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਯਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਯਮ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?'
ਸ਼ਕ੍ਰ ਗੋਦਾਵਰੀਤੀਰੇ ਕृਤਾਨ੍ਤੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ऽਧੁਨਾ ਚਰਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਪਸ੍ ਤੀਵ੍ਰਂ ਨ ਜਾਨੇ ਕਿਂ ਨੁ ਕਾਰਣਮ੍
ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਮੌਤ ਆਪ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਭਾਨੋਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ਼ਙ੍ਕਾਮ੍ ਉਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਭਾਨੂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।