ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਃ ਸ ਵੈ ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਸ਼ਾਖੋ ਦੇਵਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਯਥਾਸੁਖਂ ਬਲਾਦ੍ ਰੇਮੇ ਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ऽਪਿ ਰੇਮਿਰੇ
ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਨ ਚਾਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ; ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਭੁਜ੍ਯਮਾਨਾਸੁ ਦੇਵਪਤ੍ਨੀषੁ ਨਾਰਦ ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ ਵਾਰਯਿਤੁਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਂ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਨਾਰਦ, ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕਾਰਤਿਕੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।
ਤਤੋ ਨਿਵੇਦਯਾਮ੍ ਆਸੁਃ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੈ ਪੁਤ੍ਰਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ ਅਸਕृਦ੍ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ऽਪਿ ਮਾਤ੍ਰਾ ਦੇਵੈਃ ਸ ਸ਼ਕ੍ਤਿਧृਕ੍
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ।
ਨੈਵਾਸਾਵ੍ ਅਕਰੋਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀष੍ਵ੍ ਆਸਕ੍ਤਸ੍ ਤੁ षਣ੍ਮੁਖਃ ਅਭਿਸ਼ਾਪਭਯਾਦ੍ ਭੀਤਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਪਰ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਛੇ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ ਤਥੈਵੇਸ਼ਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਯੇ ਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ ਚਿਰਂ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਰਮਤੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਤ੍ਵ੍ ਅਪਿ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਤਦ੍ਰੂਪਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਰ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਪਾਰ੍ਵਤੀ
ਜਿੱਥੇ ਸਕੰਦ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯਾਪਿ ਭਾਰ੍ਯਾਮ੍ ਆਹੂਯ षਣ੍ਮੁਖਃ ਯਾਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਾਤृਰੂਪਮ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਤ
ਜਦੋਂ ਛੇ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ।
ਤਾਮ੍ ਅਪਾਸ੍ਯ ਨਮਸ੍ਯਾਥ ਪੁਨਰ੍ ਅਨ੍ਯਾਮ੍ ਅਥਾਹ੍ਵਯਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਾਤृਰੂਪਂ ਸ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਜ੍ਜਾਮ੍ ਉਪੇਯਿਵਾਨ੍
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ। ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਬਹ੍ਵੀषੁ ਤਦ੍ ਰੂਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਤृਮਯਂ ਜਗਤ੍ ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਗਾਙ੍ਗੇਯੋ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮ੍ ਅਗਮਤ੍ ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਿਰਾਗ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ ਤੁ ਮਾਤृਕृਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਵਰ੍ਤਨਮ੍ ਨਿਵਾਰ੍ਯਸ਼੍ ਚੇਦ੍ ਅਹਂ ਭੋਗਾਤ੍ ਕਿਂਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸੁਖ-ਵਿਹਾਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਜੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।'
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਾਤृਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਮ ਹਾਸ੍ਯਾਸ੍ਪਦਂ ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਲਜ੍ਜਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਗੌਤਮੀਮ੍ ਅਗਮਤ੍ ਤਦਾ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਾਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਇਯਂ ਚ ਮਾਤृਰੂਪਾ ਮੇ ਸ਼ृਣੋਤੁ ਮਮ ਭਾषਿਤਮ੍ ਇਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਨਾਮਧੇਯਂ ਯਨ੍ ਮਮ ਮਾਤृਸਮਂ ਮਤਮ੍
ਇਹ ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ। ਹੁਣ ਤੋਂ, ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਔਰਤ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਲੋਕਨਾਥਃ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਂਕਰਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਨਿਵਾਰਯਾਮ੍ ਆਸ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਗੁਰੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਤਤਃ ਸੁਰਪਤਿਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਕਿਂ ਦਦਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪਿਤਰਂ ਪੁਨਰ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਦਵਾਂ?' ਸਕੰਦ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸੇਨਾਪਤਿਃ ਸੁਰਪਤਿਸ੍ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਅਲਮ੍ ਏਤੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਕਿਂ ਵਰੈਃ ਸੁਰਪੂਜਿਤ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਵਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ।
ਅਥਵਾ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ऽਸਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ਯਾਚੇ ऽਹਂ ਨਾਤ੍ਮਨਾ ਦੇਵ ਤਦ੍ ਅਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੋ।
ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਗੁਰੁਦਾਰਾਭਿਗਾਮਿਨਃ ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਲਵਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਧੌਤਪਾਪਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਤੇ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਧੋ ਲੈਣ।
ਆਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤੂਤ੍ਤਮਾਂ ਜਾਤਿਂ ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚੋ ऽਪਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ ਕੁਰੂਪੋ ਰੂਪਸਂਪਤ੍ਤਿਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਜਨਮ ਪਾ ਲੈਣ। ਜਿਹੜੇ ਅਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣ।
ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਤਂ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਦਤ੍ ਸੁਤੇਰਿਤਮ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਕਾਰਤਿਕੇਯ' ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਖ੍ਯਾਤਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਤੀਰ੍ਥਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਾਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸੋਮਪਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ 'ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ' ਦਾ ਤੀਰਥ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਤਾਰਕਨਾਸ਼ਾਯ ਭਵਰੇਤੋ ऽਪਿਬਤ੍ ਕਵਿਃ ਰੇਤੋਗਰ੍ਭਂ ਕਵਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ऋषਿਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਪृਹਨ੍ ਮੁਨੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤਾਰਕ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਕਵੀ ਨੇ ਭਵਾਨੀ ਦਾ ਬੀਜ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਬੀਜ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਗਰਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਕਵੀ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਮ੍ ऋਤੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀਮ੍ ਤਾਸੁ ਗਰ੍ਭਃ ਸਮਭਵਤ੍ षਟ੍ਸੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਤਦਾਗ੍ਨਿਤਃ
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਗਰਭ ਬਣਿਆ।
ਤਪ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ ਤੁ ਸ਼ੋਭਿष੍ਠਾ ऋਤੁਸ੍ਨਾਤਾਸ੍ ਤੁ ਤਾ ਮੁਨੇ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮਃ ਕ੍ਵ ਨੁ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਕਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ: 'ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ? ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ?'
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾ ਮਿਥੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਗਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਪੀਡਯਨ੍ ਤਾਭ੍ਯਸ੍ ਤੇ ਨਿਃਸृਤਾ ਗਰ੍ਭਾਃ ਫੇਨਰੂਪਾਸ੍ ਤਦਾਮ੍ਭਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਫੇਨ (ਝਾਗ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਅਮ੍ਭਸਾ ਤ੍ਵ੍ ਏਕਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਾਯੁਨਾ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਹਿ ਏਕਰੂਪਸ੍ ਤਦਾ ਤਾਭ੍ਯਃ षਣ੍ਮੁਖਃ ਸਮਜਾਯਤ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਰਭ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਛੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ।
ਸ੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਨ੍ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ ऋषਿਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਗृਹਾਨ੍ ਯਯੁਃ ਤਾਸਾਂ ਵਿਕृਤਰੂਪਾਣਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ऋषਯੋ ऽਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਗਰਭ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਵੈਰੀ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮ੍ ਇਤਿ ਤਤੋ ਵਤ੍ਸ ਨਿਰਸ੍ਤਾਃ ਪਤਿਭਿਸ੍ ਤੁ ਤਾਃ
'ਤੁਰ ਜਾਓ, ਤੁਰ ਜਾਓ ਜਲਦੀ! ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਤੋ ਦੁਃਖਂ ਸਮਾਵਿष੍ਟਾਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਪਤਿਭਿਸ਼੍ ਚ षਟ੍ ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯੋ ਹਰੋਦ੍ਭਵਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਛੇ ਔਰਤਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਾਰਤਿਕੇ ਹਰਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।'
ਗਾਙ੍ਗੇਯੋ ऽਗ੍ਨਿਭਵਸ਼੍ ਚੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤਾਰਕਾਨ੍ਤਕਃ ਤਂ ਯਾਨ੍ਤੁ ਨ ਚਿਰਾਦ੍ ਏਵ ਪ੍ਰੀਤੋ ਭੋਗਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ
'ਉਹ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਰਕ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ।'
ਦੇਵਰ੍षੇਰ੍ ਵਚਨਾਦ੍ ਏਵ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਚ षਣ੍ਮੁਖਮ੍ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵੈਤਦ੍ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਛੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।