ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਤਦ੍ ਧਯਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਤੇ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਆਗਮਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਮਾਯਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ ਸਾਗਰਾਃ
ਉਹ ਅਰਪਿਤ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਏ।
ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਹਯਂ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਗਰਸ੍ਯ ਬਲੀਯਸਃ ਇਤਸ਼੍ ਚੇਤਸ਼੍ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਹਯਂ ਤਦਾ
ਘੋੜਾ ਨਾ ਲੱਭ ਕੇ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਸਮੇਂ ਵੀ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਦੇਵਲੋਕਂ ਤਦਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ ਚ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਵਨਾਨਿ ਚ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੋ ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਹਯਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਪਰਬਤਾਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰੇ, ਪਰ ਉਹ ਘੋੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਰਾਜਾ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਃ ਕृਤਮਙ੍ਗਲਃ ਅਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਪਸ਼ੁਂ ਰਮ੍ਯਂ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾਮ੍ ਉਪੇਯਿਵਾਨ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰ ਲਏ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਸ ਵੀ ਲੈ ਲਈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣਾ ਯਜਨ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਅਟਨ੍ਤਃ ਸਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਲੋਕਮ੍ ਉਪਾਗਮਨ੍ ਹਯਂ ਤਮ੍ ਅਨੁਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਸ੍ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨ ਹਯੋ ऽਭਵਤ੍
ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਥੇ ਵੀ ਉਹ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤਤੋ ਮਹੀਂ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਃ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ ਚ ਵਨਾਨਿ ਚ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚ ਹਯਂ ਨੈਵ ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤੋ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਰਤ ਆਏ, ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਭਿਆ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੀ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਦੈਵੀ ਵਾਗ੍ ਅਭਵਤ੍ ਤਦਾ ਰਸਾਤਲੇ ਹਯੋ ਬਦ੍ਧ ਆਸ੍ਤੇ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਾਗਰਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਵਾਣੀ ਹੋਈ: 'ਘੋੜਾ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰੋ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਅਖਨਨ੍ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਪਰਿਤਃ ਸਾਗਰਾਸ੍ ਤਤਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਖੋਦਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਾ ਮृਦਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ ਨ੍ਯਖਨਂਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ ਚ ਸਤ੍ਵਰਾਸ੍ ਤੇ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਉਹ ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਤ ਦਿਨ ਸੁੱਕੀ ਮਿੱਟੀ ਖਾਂਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਖੋਦਦੇ-ਖੋਦਦੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਾਨ੍ ਆਗਤਾਨ੍ ਭੂਪਸੁਤਾਨ੍ ਸਾਗਰਾਨ੍ ਬਲਿਨਃ ਕृਤੀਨ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵ੍ਯਗਮਨ੍ ਕਪਿਲਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਕਾਮਯਾਬ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਸਨ, ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਖਸ਼ ਕਪਿਲ ਕੋਲ ਭੱਜ ਗਏ।
ਕਪਿਲੋ ऽਪਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੇਤੇ ਰਸਾਤਲੇ ਪੁਰਾ ਚ ਸਾਧਿਤਂ ਤੇਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਕਪਿਲ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਉਥੇ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾ ਲਏ ਪਏ ਸਨ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਿਨਿਦ੍ਰੇਣ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸਿਦ੍ਧੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸੁਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਕਪਿਲਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਿਦ੍ਰਾਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਥ
ਉਹ ਹੇਠਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਥੱਕੇ ਤੇ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਪਿਲ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਂ ਦਿਓ।'
ਰਸਾਤਲਂ ਦਦੁਸ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਪੁਨਰ੍ ਆਹ ਸੁਰਾਨ੍ ਮੁਨਿਃ ਯੋ ਮਾਮ੍ ਉਤ੍ਥਾਪਯੇਨ੍ ਮਨ੍ਦੋ ਭਸ੍ਮੀ ਭੂਯਾਚ੍ ਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਪਿਲ ਨੂੰ ਹੇਠਲਾ ਲੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਜਗਾਏ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੁੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।'
ਤਤਃ ਸ਼ਯੇ ਤਲਗਤੋ ਨੋ ਚੇਨ੍ ਨ ਸ੍ਵਪ੍ਨ ਏਵ ਹਿ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਃ ਸੁਰਗਣੈਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੇਤੇ ਰਸਾਤਲੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਉਥੇ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੇਟ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੁਪਨਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।' ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਤੇ ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਲੇਟਿਆ ਰਿਹਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਤੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਮਾਯਯਾ ਯੁਤਾਃ ਸਾਗਰਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਧੋਪਾਯਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚ ਲਿਆ।
ਵਿਨਾ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਤੇ ਭੀਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸਤ੍ਵਰਾਸ੍ ਤਦਾ ਆਗਤ੍ਯ ਯਤ੍ਰ ਸ ਮੁਨਿਃ ਕਪਿਲਃ ਕੋਪਨੋ ਮਹਾਨ੍
ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਸਨ।
ਸ਼ਿਰੋਦੇਸ਼ੇ ਹਯਂ ਤੇ ਵੈ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾਥ ਤ੍ਵਰਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਦੂਰੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੌਨਿਨਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਃ ਕਿਂ ਭਵੇਦ੍ ਇਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤੁ ਸਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੋ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ ਤੇ ਹਯਂ ਬਦ੍ਧਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪੁਰੁषਂ ਤਥਾ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੋੜਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਮੇਨਿਰੇ ਚ ਹਰ੍ਤਾਰਂ ਕ੍ਰਤੁਹਨ੍ਤਾਰਮ੍ ਏਵ ਚ ਏਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਾਪਂ ਨਯਾਮੋ ऽਸ਼੍ਵਂ ਨृਪਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਉਹ ਸਮਝੇ ਕਿ ਇਹੀ ਚੋਰ ਤੇ ਯਜਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਘੋੜਾ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲੀਏ।'
ਕੇਚਿਦ੍ ਊਚੁਃ ਪਸ਼ੁਂ ਬਦ੍ਧਂ ਨਯਾਮੋ ऽਨੇਨ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ ਤਦਾਹੁਰ੍ ਅਪਰੇ ਸ਼ੂਰਾ ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼ਾਸਕਾ ਵਯਮ੍
ਕੁਝ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਪਸ਼ੂ ਲੈ ਚਲੀਏ, ਇਹ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ।' ਹੋਰ ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਰਾਜੇ ਸਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਕ ਹਾਂ।'
ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯੈਨਂ ਮਹਾਪਾਪਂ ਹਨ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਚਸਾ ਤੇ ਤਂ ਜਘ੍ਨੁਰ੍ ਮੁਨਿਂ ਪਾਦੈਰ੍ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੋ ਨਿष੍ਠੁਰਾਣਿ ਚ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਕੋਪੇਨ ਮਹਤਾ ਕਪਿਲੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ ਸਾਗਰਾਨ੍ ਈਕ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਾਨ੍ ਕੋਪਾਦ੍ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ ਕਰੋਤ੍
ਫਿਰ, ਕਪਿਲਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਜ੍ਵਲੁਸ੍ ਤੇ ਤਤਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਹਿ ਤਤ੍ ਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸਗਰੋ ਨृਪਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਗਰਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਏ; ਪਰ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ, ਜੋ ਦীক্ষਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਪਤਾ ਨਾ ਚਲਿਆ।
ਨਾਰਦਃ ਕਥਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਗਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਕਪਿਲਸ੍ਯ ਤੁ ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਹਯਸ੍ਯਾਪਿ ਤੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਕृਤਿਂ ਸਾਗਰਾਣਾਂ ਚ ਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਤਤਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋ ਰਾਜਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ ਕਿ ਕੀ ਕਰੇ।
ਅਪਰੋ ऽਪਿ ਸੁਤਸ਼੍ ਚਾਸੀਦ੍ ਅਸਮਞ੍ਜਾ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ ਤੁ ਬਾਲਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਪੌਰਾਨ੍ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਿ ਚਾਮ੍ਭਸਿ
ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ; ਉਹ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸਗਰੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਥ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤਃ ਪੌਰੈਃ ਸਂਮਿਲਿਤੈਸ੍ ਤਦਾ ਦੁਰ੍ਨਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ ਨृਪਃ
ਫਿਰ, ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾੜੀ ਕਰਤੂਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਤੇ ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ।
ਸ੍ਵਾਨ੍ ਅਮਾਤ੍ਯਾਂਸ੍ ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਦੇਸ਼ਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰੋਤ੍ਵ੍ ਅਯਮ੍ ਅਸਮਞ੍ਜਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਤ੍ਯਾਗੀ ਵੈ ਬਾਲਘਾਤਕਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਅਸਮੰਜਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢੋ; ਇਹ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
ਸਗਰਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਮਾਤ੍ਯਾਸ੍ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਤਤ੍ਯਜੁਰ੍ ਨृਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਅਸਮਞ੍ਜਾ ਗਤੋ ਵਨਮ੍
ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਮੰਜਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਾਗਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪੇਨ ਨष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਸਾਤਲੇ ਏਕੋ ऽਪਿ ਚ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਦਾਨੀਂ ਕਾ ਗਤਿਰ੍ ਮਮ
ਸਾਰੇ ਸਾਗਰਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਹੁਣ ਇਕ ਹੀ ਬਚਿਆ ਜੋ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਰਹਿ ਗਿਆ?