ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਦਨੇ ਮਾਤਰ੍ ਗੀਯਤੇ ਗੌਤਮੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ਯਨ੍ ਨ ਸਾਧ੍ਯਂ ਸੁਰਗਣੈਰ੍ ਗੌਤਮਃ ਕृਤਵਾਨ੍ ਇਤਿ
ਮਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਗੌਤਮ ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ: 'ਜੋ ਕੰਮ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਉਹ ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।'
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤਪੋਬਲਮ੍ ਸ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ ਚਾਲਯੇਦ੍ ਏਨਾਂ ਮਾਤਰ੍ ਗਙ੍ਗਾਂ ਜਟਾਗਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਂ।
ਤਪਸਾ ਵਾਨ੍ਯਤੋ ਵਾਪਿ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ ਸ ਏਵ ਚ੍ਯਾਵਯੇਦ੍ ਏਨਾਂ ਜਟਾਸ੍ਥਾਂ ਮੇ ਪਿਤृਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਤਪ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਨੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹੀ ਉਸਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ਤੇ ਜਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਨੀਤਿਰ੍ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਾ ਤਾਂ ਵਿਪ੍ਰੋ ਯਾਚਯੇਦ੍ ਯਥਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਸ਼ਿਰਸੋ ऽਵਤਰਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ: ਉਹ ਪੰਡਿਤ ਉਸਨੂੰ ਮੰਗੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਸਿਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਜਯਯਾ ਸਹ ਵਿਘ੍ਨਰਾਟ੍ ਜਗਾਮ ਗੌਤਮੋ ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਧਰਃ ਕृਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਭਰਾ ਤੇ ਜਯਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿੱਘਨ ਰਾਜ ਗੌਤਮ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਤਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵਸਨ੍ ਕਤਿਪਯਾਹਃਸੁ ਗੌਤਮਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲੇ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚ ਵਿਘ੍ਨਰਾਟ੍
ਕੁਝ ਦਿਨ ਗੌਤਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਵਿੱਘਨ ਰਾਜ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਧਿष੍ਠਾਨਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਾਣਿ ਸ਼ੁਚੀਨਿ ਚ ਪੁष੍ਟਾਃ ਸ੍ਮ ਗੌਤਮਾਨ੍ਨੇਨ ਪृਚ੍ਛਾਮੋ ਗੌਤਮਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ; ਗੌਤਮ ਦੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਾਲੇ ਗਏ ਹਾਂ। ਆਓ, ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛੀਏ।
ਇਤਿ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਪृਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਸ ਤਾਨ੍ ਨਿਵਾਰਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ੍ਨੇਹਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਮੁਨੀਨ੍ ਪृਥਕ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਨੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸਵਿਨਯਮ੍ ਆਸਧ੍ਵਮ੍ ਇਹ ਚੈਵ ਹਿ ਯੁष੍ਮਚ੍ਚਰਣਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਕਰੋਮਿ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ
ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੌ ਪੁਤ੍ਰਵਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨੋਚਿਤਮ੍ ਭਵਤਾਂ ਭੂਮਿਦੇਵਾਨਾਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਤਰਸੇਵਨਮ੍
ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹੋਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਇਦਮ੍ ਏਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ਅਲਮ੍ ਅਨ੍ਯੇਨ ਮੁਨਯ ਆਸ਼੍ਰਮੇਣ ਗਤੇਨ ਵਾ
ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਹੀ ਸਭ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਘ੍ਨਕृਤ੍ਯਮ੍ ਅਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਸ ਗਣਾਧਿਪਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਨ੍ਨਕ੍ਰੀਤਾ ਵਯਂ ਕਿਂ ਨੋ ਨਿਵਾਰਯਤ ਗੌਤਮਃ ਸਾਮ੍ਨਾ ਨੈਵ ਵਯਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਅਸੀਂ ਅੰਨ ਖਰੀਦ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਗੌਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਕਦੇ ਹੋ? ਨਰਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਨਾਯਮ੍ ਅਰ੍ਹਤਿ ਦਣ੍ਡਂ ਵਾ ਉਪਕਾਰੀ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਅਨੁਮਨ੍ਯਤਾਮ੍
ਇਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਨਿਸਚੈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲੈਣ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਏਤਸ੍ਯ ਤੂਪਕਾਰਾਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਫਿਰ ਸਭ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ,' ਇਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਯਤ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੇਨੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਣਾਧਿਪਃ
ਜੋ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕਰ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਗੁਣਰੂਪਂ ਯਦ੍ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਗੌਤਮ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ।
ਅਨੁਮਾਨ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਪੁਨਃ ਮਾਤੁਰ੍ ਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ ਜਯਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਆਪ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਿਆ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਜਯਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਥਾ ਨਾਨ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨੀਤੇ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ ਗੋਰੂਪਧਾਰਿਣੀ ਗਚ੍ਛ ਗੌਤਮੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਣ ਨਾ ਸਕੇ; ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾ ਜਿੱਥੇ ਗੌਤਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲੀਨ੍ ਖਾਦ ਵਿਨਾਸ਼੍ਯਾਥ ਵਿਕਾਰਂ ਕੁਰੁ ਭਾਮਿਨਿ ਕृਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ਹੁਂਕਾਰੇ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਚਾਪਿ ਕਿਂਚਨ ਪਤ ਦੀਨਂ ਸ੍ਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਮ੍ਰਿਯਸ੍ਵ ਨ ਜੀਵ ਚ
ਚੌਲ ਖਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ; ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਡਾਟਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਪਵੀਂ ਤੇ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ; ਨਾ ਮਰ, ਨਾ ਜੀਉਂ।
ਤਥਾ ਚਕਾਰ ਵਿਜਯਾ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯਤ੍ਰਾਸੀਦ੍ ਗੌਤਮੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਜਯਾ ਗੋਰੂਪਧਾਰਿਣੀ
ਜਯਾ ਨੇ ਵਘਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ ਐਸਾ ਕੀਤਾ; ਜਿੱਥੇ ਗੌਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਯਾ ਨੇ ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਜਗਾਮ ਸ਼ਾਲੀਨ੍ ਖਾਦਨ੍ਤੀ ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਗੌਤਮਃ ਗਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਕृਤਾਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤਾਂ ਤृਣੇਨ ਨ੍ਯਵਾਰਯਤ੍
ਉਹ ਚੌਲ ਖਾਂਦੀ ਹੋਈ ਗਈ; ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਾਸ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ।
ਨਿਵਾਰ੍ਯਮਾਣਾ ਸਾ ਤੇਨ ਸ੍ਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਪਾਤ ਗੌਃ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਤਿਤਾਯਾਂ ਚ ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨ੍ ਅਭੂਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ; ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗੀ, ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ਵ੍ਯਥਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ ਵਿਘ੍ਨਰਾਜਪੁਰਸ੍ਕृਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਗੌਤਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਵਘਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਪਏ।
ਇਤੋ ਗਚ੍ਛਾਮਹੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਤਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ ਪੋषਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪृष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ
ਅਸੀਂ ਸਭ ਇਥੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਤਦਾ ਵਜ੍ਰਾਹਤ ਇਵਾਸੀਤ੍ ਸ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰਤੋ ऽਪਤਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਮ੍ ਊਚੁਰ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਸ਼੍ਯੇਮਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਭੁਵਿ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਾਤਰਂ ਦੇਵੀਂ ਜਗਤਾਂ ਪਾਵਨੀਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਓ, ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ, ਰੁਦਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੇਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ।
ਤੀਰ੍ਥਦੇਵਸ੍ਵਰੂਪਿਣ੍ਯਾਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਗਵਿ ਵਿਧੇਰ੍ ਬਲਾਤ੍ ਪਤਿਤਾਯਾਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਗਾਂ ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕਰਨਾ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚੀਰ੍ਣਂ ਵ੍ਰਤਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਵਾਸਸ੍ ਤ੍ਵਦਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਯਂ ਨਾਨ੍ਯਧਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕੇਵਲਂ ਤੁ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਵਰਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਤੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੀਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਗੌਤਮਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।