ਵਟਸਾਗਰਯੋਰ੍ ਮਧ੍ਯੇ ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਤੇ ऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਨਰਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਵਟ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਵਿੱਚ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਥਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ਏਵਂ ਮਯਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਃ ਸਨਾਤਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨਨ੍ਦਕਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਪਰਮ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀਓ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਲੋਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੋ ਜਗਤ੍ਪਤੇ ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਕਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਦਾ ਆਨੰਦਦਾਇਕ, ਸੋਭਾਵਾਨ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਲੋਕੇ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਨਰੋ ਦੇਹਂ ਯਾਤਿ ਸਾਲੋਕ੍ਯਤਾਂ ਹਰੇਃ
ਉਹ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਦੇਹਸਂਤ੍ਯਾਗਾਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜੇਨ੍ ਨਰਃ
ਤੁਸੀਂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗੋ ऽਯਂ ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਸ੍ ਤ੍ਵਯੋਦਿਤਃ ਨਰਾਣਾਮ੍ ਉਪਕਾਰਾਯ ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ—ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪਰਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪਰਮ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਨੋ ਮਹਾਨ੍ ਅਭੂਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਗਪੁष੍ਕਰਾਦੀਨਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਪ੍ਰਯਾਗ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਤੇ ਧਾਮ—
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰਿਤਸ਼੍ ਚ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਨ ਤਥਾ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਤਨੇ ਤੀਰਥ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਇਤਨੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿੰਨੀ ਹੋਰ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਜ੍ਞਾਤੋ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਸ੍ ਤਵੇਦਾਨੀਂ ਪਿਤਾਮਹ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ 'ਪੁਰੁਸ਼' ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨਸਾ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਜੀ।
ਯੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਸਮਂ ਨੂਨਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਹੀਤਲੇ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਵਿਬੁਧਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਤੁਸੀਂ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ 'ਪੁਰੁਸ਼' ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਸਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਸਚ ਸਚ, ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਹੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ 'ਪੁਰੁਸ਼' ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ।
ਸਨ੍ਤਿ ਯਾਨਿ ਤੁ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਯ੍ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਸ਼੍ਰੀਪੁਰੁषਾਖ੍ਯਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਉਹ 'ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰੁਸ਼' ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਃ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤ੍ਵੇ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਥਾ ਸੋਮਃ ਸਰਸਾਂ ਸਾਗਰੋ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵਸੂਨਾਂ ਪਾਵਕੋ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਂਕਰੋ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਵਸੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਵਕ ਤੇ ਰੁਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਵੈਨਤੇਯਸ਼੍ ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਨਤੇਯ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਖਰਿਣਾਂ ਯਥਾ ਮੇਰੁਃ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਹਿਮਾਲਯਃ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਦਾਨਾਂ ਯਥਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਿਤਾਂ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਹਨਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਐਰਾਵਤੋ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਰ੍षੀਣਾਂ ਭृਗੁਰ੍ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਰਾਵਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸੇਨਾਨੀਨਾਂ ਯਥਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਕਪਿਲੋ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਾ ਯਥਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਕਵੀਨਾਮ੍ ਉਸ਼ਨਾ ਕਵਿਃ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਾ ਤੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਯਥਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਕੁਬੇਰੋ ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ ਤੇ ਯਕਸ਼-ਰਾਖਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਬੇਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਮਨੋ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਅਵਨੀ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪਵਨਃ ਪ੍ਲਵਤਾਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵੱਥ ਤੇ ਹਲਚਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਭੂषਣਾਨਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਥਾ ਚੂਡਾਮਣਿਰ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਚੂੜਾ ਮਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹੋ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕੁਲਿਸ਼ੋ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿਚ ਚਿਤਰਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਵਜਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਅਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਸਾਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ 'ਅ' ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚ ਗਾਇਤਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇਭ੍ਯੋ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਤਥਾ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਓਹੋ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।