ਸ਼੍ਵੇਤਮਾਧਵਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਧਵਮ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵਜਲੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰੋਹਿਤਂ ਰੂਪਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸਫੈਦ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਹੀ ਮੱਛੀ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਮੱਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਵੇਦਾਨਾਂ ਹਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਰਸਾਤਲਤਲੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਉਹ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਆਦ੍ਯਾਵਤਰਣਂ ਰੂਪਂ ਮਾਧਵਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪਿਣਮ੍ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਦ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਪਹਿਲੀ ਅਵਤਾਰ, ਮੱਛੀ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਕਾਲੇ ਪੁਨਰ੍ ਇਹਾਯਾਤੋ ਰਾਜਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਉਹ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਤ੍ਸਮਾਧਵਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਦੁਰਾਧਰ੍षੋ ਭਵੇਨ੍ ਨਰਃ ਦਾਤਾ ਭੋਕ੍ਤਾ ਭਵੇਦ੍ ਯਜ੍ਵਾ ਵੈष੍ਣਵਃ ਸਤ੍ਯਸਂਗਰਃ
ਵੱਛਾ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਜੈਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾਨੀ, ਭੋਗੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹਰੇਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਧਵਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸਂਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਹਰੀ ਨਾਲ ਜੋਗ ਪਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੱਛੀ-ਰੂਪ ਮਾਧਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਞ੍ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮੋ ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਵਰੁਣਾਲਯੇ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੇषਫਲਂ ਵਦ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਧੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫਲ-ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਮਾਰ੍ਜਨਸ੍ਯ ਯਥਾਵਿਧਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਤਨ੍ਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਸ਼ੁਧੀ ਦੀ ਠੀਕ ਰੀਤ ਸੁਣੋ; ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਹ੍ਰਦੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਕਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਹਯਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਂ ਵਟਂ ਕृष੍ਣਂ ਰੌਹਿਣੇਯਂ ਮਹੋਦਧਿਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸਰਸ਼੍ ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਤੀਰ੍ਥੀਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਵਟ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੁੱਖ, ਰੌਹਿਨੇਯ, ਮਹਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਇੰਦਰਦੁਮਨ ਸਰੋਵਰ—ਇਹ ਪੰਜ ਤੀਰਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਣਿਮਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਾਸਸ੍ਯ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ ਤਦਾ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਂ ਪਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜਦੋਂ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ, ਜੇਠਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ-ਰਾਜ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯਵਾਙ੍ਮਾਨਸੈਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ ਤਦ੍ਭਾਵੋ ਨਾਨ੍ਯਮਾਨਸਃ ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਂਦ੍ਵਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਸਰੀਰ, ਬੋਲ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਧ ਕਰਕੇ, ਉਸੀ ਵਿਚ ਲਗ ਕੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ।
ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਵਟਂ ਰਮ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਤ੍ਰਿਵਾਰਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਕਲਪ-ਵਟ ਦੇ ਪਾਸ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ।
ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਾਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਚਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਪੁਲਂ ਗਤਿਮ੍ ਇष੍ਟਾਂ ਚ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਮਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਯਥਾਸਂਖ੍ਯਂ ਚ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕृਤਾਦਿषੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਮਾਪ-ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਟਂ ਵਟੇਸ਼੍ਵਰਂ ਕृष੍ਣਂ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਵਟਸ੍ਯੈਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨਿ ਕृਤਾਦਿषੁ
ਵਟ, ਵਟੇਸ਼ਵਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਵਟ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ ਜੋ ਕ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਯੋਜਨਂ ਪਾਦਹੀਨਂ ਚ ਯੋਜਨਾਰ੍ਧਂ ਤਦਰ੍ਧਕਮ੍ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਕृਤਾਦੌ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ, ਆਧਾ ਯੋਜਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ—ਕਲਪ-ਵਟ ਦੀ ਮਾਪ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਵਟਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖੋ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਉਹ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਧਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ ਸਾਗਰਾਮ੍ਭਃਸਮਾਕृष੍ਟਂ ਕਾष੍ਠਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਲੱਕੜ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਤਤਸ੍ ਤਂ ਭੋਃ ਪਰਿਪੂਜ੍ਯ ਤਤਃ ਪੁਨਃ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਰੋਗਾਦ੍ਯੈਸ੍ ਤਥਾ ਪਾਪੈਰ੍ ਗ੍ਰਹਾਦਿਭਿਃ
ਉਥੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਗ੍ਰਸੇਨਂ ਪੁਰਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰੇਣ ਸਾਗਰਮ੍ ਗਤ੍ਵਾਚਮ੍ਯ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪਰਮ੍
ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਸੇਦ੍ ਅष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਧਸ੍ਤਸ਼ਰੀਰਯੋਃ ੴ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਯਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਫਿਰ, ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੱਥ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—'ਓਂ ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ'—ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਬਹੁਭਿਰ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ ਮਨੋਵਿਭ੍ਰਮਕਾਰਕੈਃ ੴ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ
ਕਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? 'ਓਂ ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ' ਮੰਤ੍ਰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਫਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋ ਨਰਸ੍ਯ ਸੂਨੁਤ੍ਵਾਨ੍ ਨਾਰਾ ਇਤੀਹ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ ਤਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ 'ਨਾਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਪਰਾ ਵੇਦਾ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾ ਯਜ੍ਞਾ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਵੇਦ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ; ਦੁਜਾਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ; ਯਜਨ ਨਾਰਾਇਣ ਲਈ ਹਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਰਾਇਣ ਲਈ ਹਨ।
ਨਾਰਾਯਣਪਰਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਨਾਰਾਯਣਪਰਂ ਜਲਮ੍ ਨਾਰਾਯਣਪਰੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ ਨਾਰਾਯਣਪਰਂ ਨਭਃ
ਧਰਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਅੱਗ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਪਰੋ ਵਾਯੁਰ੍ ਨਾਰਾਯਣਪਰਂ ਮਨਃ ਅਹਂਕਾਰਸ਼੍ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ ਚ ਉਭੇ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕੇ
ਹਵਾ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਮਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੋਵੇਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ।
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਜ੍ ਜੀਵਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ ਸ੍ਥੂਲਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਪਰਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ; ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਮੋਟਾ, ਸੁਖਮ ਜਾਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ।
ਸ਼ਬ੍ਦਾਦ੍ਯਾ ਵਿषਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦੀਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰੁषਸ਼੍ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰਖ—ਸਭ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ।