ਦਾਨਵਾਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਸਰਸੋ ਨਾਗਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਸਚਾਰਣਾਃ
ਤੂੰ ਦਾਨਵ ਹੈਂ, ਯਕਸ਼ ਹੈਂ, ਦੈਤਿਆ ਤੇ ਮਰੁਤ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਿੱਧ, ਅਪਸਰਾ, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
ਪਿਤਰੋ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯੋ ऽਚ੍ਯੁਤ ਮੁਨਯਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ऋषਿਗਣਾਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ
ਤੂੰ ਪਿਤਰ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਅਚਲ; ਤੂੰ ਮੁਨੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਜਾਤਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਜ੍ ਜੀਵਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ ਕਿਂ ਚਾਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਗੋਚਰਮ੍
ਤੂੰ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਹੈਂ—ਜੋ ਕੁਝ ਜੀਵਤ ਹੈ; ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਟਿੱਪ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ।
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ਯਤ੍ ਤੇ ਰੂਪਂ ਪਰਂ ਦੇਵ ਕੂਟਸ੍ਥਮ੍ ਅਚਲਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਤੂੰ ਭੂਤ, ਭਵਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦੇ ਜੀਵ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਉਹ ਉੱਚਾ ਰੂਪ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਟੱਲ, ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਤੇ ਸਦਾ ਥਿਰ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ ਤਨ੍ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਥਮ੍ ਅਨ੍ਯੇ ऽਲ੍ਪਮੇਧਸਃ ਦੇਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸਿ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ऽਨਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਃ ਪਰਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਅਜਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਿਭੁਰ੍ ਅਵ੍ਯਯਃ
ਤੁਸੀਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਜਨਮਾ, ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੋ।
ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਕਃ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨਿਰਞ੍ਜਨਮ੍ ਸ੍ਤੁਤੋ ऽਸਿ ਯਨ੍ ਮਯਾ ਦੇਵ ਵਿਕਲੇਨਾਲ੍ਪਚੇਤਸਾ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਚਾਵ੍ਯਯ
ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫਤ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਥੋੜੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸਭ ਮਾਫ ਕਰਨਾ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਤਦਾ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਨ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਾਮਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਤ੍ ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦਦਾਮਿ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਮਤ੍ਤੋ ਯਦ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਸਿ
ਹੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਵਚਨਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ਿਸ਼ੋਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਉਵਾਚ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ ਤਦ੍ਗਤਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜ੍ਞਾਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਦੇਵ ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਯਾਂ ਵੈ ਤਵ ਚੋਤ੍ਤਮਾਮ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ ਨ ਪਰਿਹੀਯਤੇ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉੱਤਮ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ, ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਦੇ ਨਾ ਡਿਗੇ।
ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸਤਤਂ ਪਰ੍ਯਵਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਅਹਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍
ਹੇ ਕੰਵਾਂ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇ ਸਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਹ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਕਿਂ ਭਵਾਨ੍ ਅਵਤਿष੍ਠਤੇ ਪੀਤ੍ਵਾ ਜਗਦ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਤਦ੍ ਆਖ੍ਯਾਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਇੱਥੇ ਸਿੱਧਾ ਬੱਚਾ ਬਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਟਿਕੇ ਹੋ, ਜਦ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਂ ਤਵਾਨਘ ਕਿਯਨ੍ਤਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਲਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਥੇਯਮ੍ ਅਰਿਂਦਮ
ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਤੇ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਜ੍ਞਾਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਕਮਲਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਯਥਾਤਥਮ੍ ਮਹਦ੍ ਏਤਦ੍ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਯਦ੍ ਅਹਂ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਕੰਵਾਂ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਕਲਪਨੀਆ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਃ ਸ ਤਦਾ ਤੇਨ ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍ ਸ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਉਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
ਕਾਮਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ ਚ ਮਾਂ ਵਿਪ੍ਰ ਨਹਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਤਵ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥੇਦਂ ਵਿਸृਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਰਚਦਾ ਹਾਂ।
ਪਿਤृਭਕ੍ਤੋ ऽਸਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਮਾਮ੍ ਏਵ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ ਤਤੋ ਦृष੍ਟੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਚ ਤੇ ਮਹਤ੍
ਹੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿੱਧਾ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਆਪੋ ਨਾਰਾ ਇਤਿ ਪੁਰਾ ਸਂਜ੍ਞਾਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਮਯਾ ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੋ ਮਮ ਤਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਨਂ ਸਦਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ 'ਨਾਰਾ' ਨਾਮ ਤੇ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਭਵਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ऽਵ੍ਯਯਃ ਵਿਧਾਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ ਸਰੋਤ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਹਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਸੁਰਾਧਿਪਃ ਅਹਂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਰਾਜਾ ਯਮਃ ਪ੍ਰੇਤਾਧਿਪਸ੍ ਤਥਾ
ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਕਰ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਰਾਜਾ ਹਾਂ ਤੇ ਯਮ, ਮਰੇ ਹੋਏਆਂ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ ਚ ਸੋਮਸ਼੍ ਚ ਕਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਅਹਂ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ ਚਾਹਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੋਮ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਧਾਤਾ, ਵਿਧਾਤਾ ਤੇ ਯਜਨ ਵੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਆਸ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਃ ਪਾਦੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਚ ਲੋਚਨੇ ਦ੍ਯੌਰ੍ ਮੂਰ੍ਧਾ ਖਂ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਤਥਾਪਃ ਸ੍ਵੇਦਸਂਭਵਾਃ
ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਅੱਗ ਹੈ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਹਨ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ; ਅਸਮਾਨ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਖੇੜਾ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਮੇਰੇ ਪसीਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਦਿਸ਼ਂ ਚ ਨਭਃ ਕਾਯੋ ਵਾਯੁਰ੍ ਮਨਸਿ ਮੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ਮਯਾ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤੈਰ੍ ਇष੍ਟਂ ਬਹੁਭਿਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇੜਾ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹਨ, ਹਵਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਯਜਨ੍ਤੇ ਵੇਦਵਿਦੁषੋ ਮਾਂ ਦੇਵਯਜਨੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਯਜਨ੍ਤੇ ਮਾਂ ਤਥਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਜਿਗੀषਵਃ ਚਤੁਃਸਮੁਦ੍ਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਭੂषਣਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਮੇਰਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੇषੋ ਭੂਤ੍ਵਾਹਮ੍ ਏਕੋ ਹਿ ਧਾਰਯਾਮਿ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮ੍ ਆਸ੍ਥਾਯ ਮਮੇਯਂ ਜਗਤੀ ਪੁਰਾ
ਮੈਂ ਹੀ ਇੱਕਲਾ ਸ਼ੇਸ਼ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ ਹਾਂ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰਾ ਸੀ।
ਮਜ੍ਜਮਾਨਾ ਜਲੇ ਵਿਪ੍ਰ ਵੀਰ੍ਯੇਣਾਸ੍ਮਿ ਸਮੁਦ੍ਧृਤਾ ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ ਚ ਵਾਡਵੋ ਵਿਪ੍ਰ ਭੂਤ੍ਵਾਹਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ; ਅਤੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੁਜਾਤੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ।
ਪਿਬਾਮ੍ਯ੍ ਅਪਃ ਸਮਾਵਿष੍ਟਸ੍ ਤਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਵਿਸृਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਭੁਜੌ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮ੍ ਊਰੂ ਮੇ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ ਵਿਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਹਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਮੇਰੇ ਬਾਂਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਮੇਰੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦੌ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਭਵਨ੍ਤੀਮੇ ਵਿਕ੍ਰਮੇਣ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ऋਗ੍ਵੇਦਃ ਸਾਮਵੇਦਸ਼੍ ਚ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਥਰ੍ਵਣਃ
ਸ਼ੂਦਰ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ; ਰਿਗਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਅਥਰਵਵੇਦ—