ਕਥਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਦੇਵਂ ਪੁਰੁषੇਸ਼ਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਦੇਵਮ੍ ਏਕਾਗ੍ਰੇਣ ਸਨਾਤਨਮ੍
'ਮੈਂ ਉਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ 'ਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਂਸ੍ ਤਤ੍ ਪਦਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯਕਾਰਣਮ੍ ਪੁਰੁषੇਸ਼ਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਵਟਰਾਜਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਲੈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ ਚਾਸੌ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਸ੍ਯਾਨ੍ਤਿਕਂ ਯਯੌ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਮੂਲੇ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਵਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਨ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਭਯਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਚਾਙ੍ਗਾਰਪ੍ਰਵਰ੍षਣਮ੍ ਨ ਸਂਵਰ੍ਤਾਗਮਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਨ ਚ ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸ੍ ਤਥਾ
ਉਥੇ ਨਾ ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਨਾ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਨਾ ਪ੍ਰਲੈ ਦਾ ਆਉਣਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਗਰਜ।
ਤਤੋ ਗਜਕੁਲਪ੍ਰਖ੍ਯਾਸ੍ ਤਡਿਨ੍ਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਾਃ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਮਹਾਮੇਘਾ ਨਭਸ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਫਿਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਰਗੇ ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉਭਰੇ, ਜੋ ਬੜੇ ਅਜੋਕੇ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਕੇਚਿਨ੍ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਸ਼੍ਯਾਮਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੁਮੁਦਸਂਨਿਭਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪੀਤਾਃ ਪਯੋਧਰਾਃ
ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਨੀਲੇ ਕੌਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪਰਾਗ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੀਲੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਸਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਧਰਿਤਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਕਾਕਾਣ੍ਡਸਂਨਿਭਾਸ੍ ਤਥਾ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਮਲਪਤ੍ਤ੍ਰਾਭਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਧਿਙ੍ਗੁਲਸਂਨਿਭਾਃ
ਕੁਝ ਹਰੀ ਘਾਹ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਕਾਂ ਦੇ ਅੰਡੇ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਿੰਧੂਰੀ ਵਰਗੇ ਸਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ ਪੁਰਵਰਾਕਾਰਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਗਿਰਿਵਰੋਪਮਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਅਞ੍ਜਨਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਨ੍ ਮਰਕਤਪ੍ਰਭਾਃ
ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਆਕਾਰੀ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਨਣੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲਾਪਿਨਦ੍ਧਾਙ੍ਗਾਃ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਮਹਾਘਨਾਃ ਘੋਰਰੂਪਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਘੋਰਸ੍ਵਨਨਿਨਾਦਿਤਾਃ
ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਉਭਰ ਆਏ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤੋ ਜਲਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਵृਣ੍ਵਨ੍ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍ ਤੈਰ੍ ਇਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਾਕਰਾ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੀ ਢੱਕ ਗਈ।
ਆਪੂਰਿਤਾ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਲਿਲੌਘਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ ਤਤਸ੍ ਤੇ ਜਲਦਾ ਘੋਰਾ ਵਾਰਿਣਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ; ਫਿਰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਬੱਦਲ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਡੁੱਬਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਲਾਵਯਾਮ੍ ਆਸੁਸ਼੍ ਚੋਦਿਤਾਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਵਰ੍षਮਾਣਾ ਮਹਾਤੋਯਂ ਪੂਰਯਨ੍ਤੋ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਉੱਚੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਹਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਵੱਡਾ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਘੋਰਮ੍ ਅਸ਼ਿਵਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਪਾਵਕਮ੍ ਤਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਯੋਦਾਃ ਸਮੁਪਪ੍ਲਵੇ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ, ਅਸ਼ੁਭ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਪ੍ਰਲੈ ਵਿਚ ਛਾਏ ਰਹੇ।
ਧਾਰਾਭਿਃ ਪੂਰਯਨ੍ਤੋ ਵੈ ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਤਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਾਂ ਵੇਲਾਮ੍ ਅਤਿਕ੍ਰਾਮਨ੍ਤਿ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਭਰਦੇ ਗਏ; ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਏ।
ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ ਚ ਵ੍ਯਸ਼ੀਰ੍ਯਨ੍ਤ ਮਹੀ ਚਾਪ੍ਸੁ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਮਹਾਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ ਤੇ ਪਯੋਦਾ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍
ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਕੇ ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ। ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਏ।
ਸਂਵੇष੍ਟਯਿਤ੍ਵਾ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਯੁਵੇਗਸਮਾਹਤਾਃ ਤਤਸ੍ ਤਂ ਮਾਰੁਤਂ ਘੋਰਂ ਸ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਉਡ ਗਏ ਤੇ ਮਿਟ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਹਵਾ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਆਦਿਪਦ੍ਮਾਲਯੋ ਦੇਵਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਘੋਰੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ
ਪਹਿਲੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਇਕੱਲੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਸੁੱਤ ਪਿਆ ਸੀ।
ਨष੍ਟੇ ਦੇਵਾਸੁਰਨਰੇ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਰ੍ਜਿਤੇ ਤਤੋ ਮੁਨਿਃ ਸ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਸਭ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਆਰਾਮ ਕਰ ਕੇ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਉਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਜਲਪੂਰ੍ਣਾਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ਨਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਤਂ ਵਟਂ ਨੋਰ੍ਵੀਂ ਨ ਦਿਗਾਦਿ ਨ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍
ਆਖਾਂ ਖੋਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ। ਨਾ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਨਾ ਧਰਤੀ, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਸੂਰਜ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਗ੍ਨਿਪਵਨਂ ਨ ਦੇਵਾਸੁਰਪਨ੍ਨਗਮ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਘੋਰੇ ਤਮੋਭੂਤੇ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯੇ
ਉਥੇ ਨਾ ਚੰਦ, ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਅੱਗ, ਨਾ ਹਵਾ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਸੱਪ ਸੀ—ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਇਕੱਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਦੇ।
ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ ਸ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਂਤਰ੍ਤੁਮ੍ ਉਪਚਕ੍ਰਮੇ ਬਭ੍ਰਾਮਾਸੌ ਮੁਨਿਸ਼੍ ਚਾਰ੍ਤ ਇਤਸ਼੍ ਚੇਤਸ਼੍ ਚ ਸਂਪ੍ਲਵਨ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਹ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਦੁਖੀ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਿਮਮਜ੍ਜ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ ਤ੍ਰਾਤਾਰਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਏਵਂ ਤਂ ਵਿਹ੍ਵਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਪਯਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਸ੍ ਤਦਾ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਤੋषਿਤਃ
ਉਹ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਵਤ੍ਸ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ऽਸਿ ਬਾਲਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਭਕ੍ਤਤ੍ਰ ਮਮ ਸੁਵ੍ਰਤ ਆਗਚ੍ਛਾਗਚ੍ਛ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਮਮਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
''ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿੱਠ ਵਚਨ ਨਾਲ ਭਗਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆ, ਆ ਜਲਦੀ, ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ।''
ਮਾ ਤ੍ਵਯੈਵ ਚ ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਮੁਨੇ ਧੀਰ ਬਾਲਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ
''ਤੂੰ ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਧੀਰ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ, ਤੂੰ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ।''
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਃ ਪਰਮਕੋਪਿਤਃ ਉਵਾਚ ਸ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤਸ਼੍ ਚਾਭਵਨ੍ ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੋਲਿਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
ਕੋ ऽਯਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕੀਰ੍ਤਯਤਿ ਤਪਃ ਪਰਿਭਵਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਬਹੁਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਖ੍ਯਂ ਧਰ੍षਯਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਮੇ ਵਪੁਃ
''ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਤਪ ਨੂੰ ਠਠਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?''
ਨ ਹ੍ਯ੍ ਏष ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਦੇਵੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਸਮਾਹਿਤਃ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ ਇਤਿ ਭਾषਤੇ
''ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮੈਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।''
ਕਸ੍ ਤਪੋ ਘੋਰਸ਼ਿਰਸੋ ਮਮਾਦ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਃ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਤਿ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਂ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਇਹੇਚ੍ਛਤਿ
''ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਡਰਾਉਣੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਅੰਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?''
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟੋ ऽਭਵਨ੍ ਮੁਨਿਃ ਕਿਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ऽਯਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਕਿਂ ਵਾ ਮੋਹੋ ऽਯਮ੍ ਆਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ: ''ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ?''
ਇਤ੍ਥਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੁਃਖਹਾ ਮਤਿਃ ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਹਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਚ ਆਈ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਗਈ: ''ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਜਾਵਾਂਗਾ।''