ऋਤੁਪਾਰ੍ਯਯਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬਭੂਵ ਸ ਮਹਾਗਿਰਿਃ ਸਾਧੂਪਚਾਰਾਤ੍ ਸਹਸਾ ਕृਤਾਰ੍ਥ ਇਵ ਦੁਰ੍ਜਨਃ
ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੰਗੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਏ।
ਪ੍ਰਾਲੇਯਪਟਲਚ੍ਛਨ੍ਨੈਃ ਸ਼ृਙ੍ਗੈਸ੍ ਤੁ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਨਗਃ ਛਤ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ ਇਵ ਮਹਾਭਾਗੈਃ ਪਾਣ੍ਡਰੈਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਚੋਟੀਾਂ 'ਤੇ ਬਰਫ ਦੇ ਪਟਲੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੱਡੇ ਚਿੱਟੇ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ।
ਮਨੋਭਵੋਦ੍ਰੇਕਕਰਾਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਚ ਮੁਹੁਃ ਸਮੀਰਾਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਮ੍ਬੁਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਨਲਿਨ੍ਯਃ ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਾਨਾਂ ਕੁਸੁਮੈਰ੍ ਉਪੇਤਾਃ
ਹਵਾ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਗਦੀ ਸੀ; ਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਵਿਵਾਹੇ ਗੁਰੁਕਨ੍ਯਾਯਾ ਵਸਨ੍ਤਃ ਸਮਗਾਦ੍ ऋਤੁਃ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ।
ਈषਤ੍ਸਮੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਪਯੋਧਰਾਗ੍ਰਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਯਥਾ ਰਮ੍ਯਤਰਾ ਬਭੂਵੁਃ ਨਾਤ੍ਯੁष੍ਣਸ਼ੀਤਾਨਿ ਪਯਃਸਰਾਂਸਿ ਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਚੂਰ੍ਣੈਃ ਕਪਿਲੀਕृਤਾਨਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਤਨ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਝੀਲਾਂ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਡੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀ ਹੋਈਆਂ।
ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੂਸ਼੍ ਚੂਤਤਰਵਸ਼੍ ਚੂਤਾਂਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ ਤਰ੍ਜਯਨ੍ਤ ਇਵਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਮਞ੍ਜਰੀਭਿਸ਼੍ ਚਕਾਸ਼ਿਰੇ
ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤੇ ਆਮ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਤੇ ਆਮ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਹਿਮਸ਼ृਙ੍ਗੇषੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇषੁ ਤਿਲਕਾਃ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰਾਃ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੁਃ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵृਦ੍ਧਾ ਇਵ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਚਿੱਟੀਆਂ ਬਰਫੀਲੇ ਚੋਟੀਾਂ 'ਤੇ ਤਿਲਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਫੁਲ੍ਲਾਸ਼ੋਕਲਤਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਰੇਜਿਰੇ ਸ਼ਾਲਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕਾਮਿਨ੍ਯ ਇਵ ਕਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਕਣ੍ਠਾਲਮ੍ਬਿਤਬਾਹਵਃ
ਉਥੇ, ਫੁੱਲੀ ਹੋਈ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਲਤਾ ਸ਼ਾਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਮੀਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਬਾਂਹਾਂ ਪਾ ਲੈਂ।
ਅਸ਼ੋਕਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਕੋਵਿਦਾਰਾਃ ਪੁਂਨਾਗਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰਕਰ੍ਣਿਕਾਰਾਃ ਲਵਙ੍ਗਤਾਲਾਗੁਰੁਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਾ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਨਾਰਿਕੇਲਾਃ
ਅਸ਼ੋਕ, ਸਰਜ, ਅਰਜੁਨ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਪੁੰਨਾਗ, ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ, ਕਰਣਿਕਾਰ, ਲਵੰਗ, ਤਾਲ, ਅਗਰ, ਸਤਪਰਨ, ਵਟ, ਸ਼ੋਭਾਂਜਨ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਫਲਪੁष੍ਪਵਨ੍ਤੋ ਦृਸ਼੍ਯਾ ਬਭੂਵੁਃ ਸੁਮਨੋਹਰਾਙ੍ਗਾਃ ਜਲਾਸ਼ਯਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਸੁਵਰ੍ਣਤੋਯਾਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਾਙ੍ਗਕਾਰਣ੍ਡਵਹਂਸਜੁष੍ਟਾਃ
ਹੋਰ ਦਰਖ਼ਤ, ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ; ਤੇ ਝੀਲਾਂ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਚਕਰਵਾਕ, ਕਾਰੰਡਵ ਤੇ ਹੰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ।
ਕੋਯष੍ਟਿਦਾਤ੍ਯੂਹਬਲਾਕਯੁਕ੍ਤਾ ਦृਸ਼੍ਯਾਸ੍ ਤੁ ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਮੀਨਪੂਰ੍ਣਾਃ ਖਗਾਸ਼੍ ਚ ਨਾਨਾਵਿਧਭੂषਿਤਾਙ੍ਗਾ ਦृਸ਼੍ਯਾਸ੍ ਤੁ ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਸੁਚਿਤ੍ਰਪਕ੍ਸ਼ਾਃ
ਉਥੇ ਝੀਲਾਂ ਕਮਲ, ਨੀਲੋਫਰ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਕੋਯ, ਦਾਤਯੂਹ ਤੇ ਬਲਾਕਾ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਤੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਕ੍ਰੀਡਾਸੁ ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਅਥ ਤਰ੍ਜਯਨ੍ਤਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਮਦਨੇਰਿਤਾਙ੍ਗਾਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਿਰਾਵ੍ ਅਦ੍ਰਿਸੁਤਾਵਿਵਾਹੇ ਵਵੁਸ਼੍ ਚ ਵਾਤਾਃ ਸੁਖਸ਼ੀਤਲਾਙ੍ਗਾਃ
ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ; ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਹੌਲੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਠੰਡੀ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗੀਆਂ।
ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਪਾਤਯਨ੍ਤਃ ਸ਼ਨੈਰ੍ ਨਗੇਭ੍ਯੋ ਮਲਯਾਦ੍ਰਿਜਾਤਾਃ ਤਥੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ऋਤਵਸ਼੍ ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਕਾਸ਼ਿਰੇ ऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਙ੍ਗਾਃ
ਮਲਯਾਚਲ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਝਾੜ ਰਹੀਆਂ; ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਤਾਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਰਲ ਕੇ, ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ।
ਸਮਦਾਲਿਕੁਲੋਦ੍ਗੀਤਸ਼ਿਲਾਕੁਸੁਮਸਂਚਯੈਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਹਿ ਮਾਲਤ੍ਯੋ ਭਾਵਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਰੇਜਿਰੇ
ਮਾਲਤੀ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ, ਮਸਤ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ।
ਨੀਲਾਨਿ ਨੀਲਾਮ੍ਬੁਰੁਹੈਃ ਪਯਾਂਸਿ ਗੌਰਾਣਿ ਗੌਰੈਸ਼੍ ਚ ਮृਣਾਲਦਣ੍ਡੈਃ ਰਕ੍ਤੈਸ਼੍ ਚ ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਭृਸ਼ਂ ਕृਤਾਨਿ ਮਤ੍ਤਦ੍ਵਿਰੇਫਾਵਲਿਜੁष੍ਟਪਤ੍ਤ੍ਰੈਃ
ਪਾਣੀ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਨੀਲਾ, ਚਿੱਟੇ ਮ੍ਰਣਾਲ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟਾ, ਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਮਸਤ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਹੈਮਾਨਿ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਜਲੇषੁ ਕੇषੁਚਿਨ੍ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਚਾਰੁਤਰਾਣਿ ਕੇषੁਚਿਤ੍ ਵੈਦੂਰ੍ਯਨਾਲਾਨਿ ਸਰਃਸੁ ਕੇषੁਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪਦ੍ਮਵਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ 'ਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਉਗ ਆਏ; ਕੁਝ ਝੀਲਾਂ 'ਚ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਿਦੂਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ; ਤੇ ਕੁਝ ਝੀਲਾਂ 'ਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਮਲ ਦੇ ਬਾਗ ਉਗ ਪਏ।
ਵਾਪ੍ਯਸ੍ ਤਤ੍ਰਾਭਵਨ੍ ਰਮ੍ਯਾਃ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ਨਾਨਾਵਿਹਂਗਸਂਜੁष੍ਟਾ ਹੈਮਸੋਪਾਨਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ
ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲ ਉਤਪਲ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਾਣਿ ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਗਿਰੇਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੈਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਃ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਲੈਰ੍ ਹੇਮਾਨੀਵ ਬਭੁਰ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਘਣੇ ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੋ।
ਈषਦ੍ਵਿਭਿਨ੍ਨਕੁਸੁਮੈਃ ਪਾਟਲੈਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਪਾਟਲਾਃ ਸਂਬਭੂਵੁਰ੍ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪਵਨਾਕਮ੍ਪਿਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ
ਪਾਟਲ ਰੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚਿਰੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਤੇ ਲਾਲ ਪੱਤੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਝੂਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੰਗ ਭਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਾ ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਨੀਲਾਸ਼ੋਕਮਹੀਰੁਹਾਃ ਗਿਰੌ ਵਵृਧਿਰੇ ਫੁਲ੍ਲਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਧਯਨ੍ਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਰਜੁਨ, ਦਸ ਗੁਣਾ ਨੀਲਾ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ।
ਚਾਰੁਰਾਵਵਿਜੁष੍ਟਾਨਿ ਕਿਂਸ਼ੁਕਾਨਾਂ ਵਨਾਨਿ ਚ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਨਿਤਮ੍ਬੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਚ ਵਿਰੇਜਿਰੇ
ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਹਰ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਮਾਲਗੁਲ੍ਮੈਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਸੀਚ੍ ਛੋਭਾ ਹਿਮਵਤਸ੍ ਤਦਾ ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਂਘਾਤੈਰ੍ ਨਿਲੀਨੈਰ੍ ਇਵ ਸਂਧਿषੁ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤਮਾਲ ਤੇ ਗੁਲਮ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਧ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੀਲੇ ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਗੁੱਝੜ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਨਿਕਾਮਪੁष੍ਪੈਃ ਸੁਵਿਸ਼ਾਲਸ਼ਾਖੈਃ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤੈਸ਼੍ ਚਨ੍ਦਨਚਮ੍ਪਕੈਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਸਂਪ੍ਰਲਾਪੈਰ੍ ਹਿਮਾਚਲੋ ऽਤੀਵ ਤਦਾ ਰਰਾਜ
ਚੰਦਨ ਤੇ ਚੰਪਕ ਰੁੱਖ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਖਿੜੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਮਸਤ ਨਰ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਹਿਮਾਚਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਮृਦੁਮਦਕਲਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਕੋਕਿਲਾਨਾਂ ਚਞ੍ਚਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਮਧੁਰਤਰਂ ਨੀਲਕਣ੍ਠਾ ਵਿਨੇਦੁਃ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੈਰ੍ ਉਪਚਿਤਬਲਃ ਪੁष੍ਪਚਾਪੇषੁਹਸ੍ਤਃ ਸਜ੍ਜੀਭੂਤਸ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਵਨਿਤਾ ਵੇਦ੍ਧੁਮ੍ ਅਙ੍ਗੇष੍ਵ੍ ਅਨਙ੍ਗਃ
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਪੰਖ ਝਟਕਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਲਾਂ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਧੇ।
ਪਟੁਃ ਸੂਰ੍ਯਾਤਪਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ऽਲ੍ਪਜਲਾਸ਼ਯਃ ਦੇਵੀਵਿਵਾਹਸਮਯੇ ਗ੍ਰੀष੍ਮ ਆਗਾਦ੍ ਧਿਮਾਚਲਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ, ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਗਰਮੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹਿਮਾਚਲ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਚਾਪਿ ਤਰੁਭਿਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਬਹੁਭਿਃ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰੈਃ ਸ਼ੋਭਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਣਿ ਪ੍ਰਾਲੇਯਾਦ੍ਰੇਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝੜਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤਥਾਪਿ ਚ ਗਿਰੌ ਤਤ੍ਰ ਵਾਯਵਃ ਸੁਮਨੋਹਰਾਃ ਵਵੁਃ ਪਾਟਲਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਕਦਮ੍ਬਾਰ੍ਜੁਨਗਨ੍ਧਿਨਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਹੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਟਲ, ਕਦੰਬ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਾਪ੍ਯਃ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮੌਘਕੇਸਰਾਰੁਣਮੂਰ੍ਤਯਃ ਅਭਵਂਸ੍ ਤਟਸਂਘੁष੍ਟਫਲਹਂਸਕਦਮ੍ਬਕਾਃ
ਝੀਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਗੁੱਝੜ ਤੇ ਲਾਲ ਕੇਸਰਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਹੋਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਥਾ ਕੁਰਬਕਾਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਕੁਸੁਮਾਪਾਣ੍ਡੁਮੂਰ੍ਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨਗਸ਼ृਙ੍ਗੇषੁ ਭ੍ਰਮਰਾਵਲਿਸੇਵਿਤਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਰਬਕ ਰੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਫਿਕੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਭੰਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਬਕੁਲਾਸ਼੍ ਚ ਨਿਤਮ੍ਬੇषੁ ਵਿਸ਼ਾਲੇषੁ ਮਹੀਭृਤਃ ਉਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ, ਬਕੁਲ ਰੁੱਖ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ।