ਇਤਿ ਗੁਹ੍ਯਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਸ੍ ਤਵ ਨਾਰਦ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਅਸ੍ਮਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਰ੍षੇ ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਇਹ ਗੁਪਤ ਭਾਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਸੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੁਰੈਰ੍ ਵਾ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਵਾਪਿ ਪੁਰਾਣੈਰ੍ ਵਰਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ, ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਵਡਿਆ ਦਾਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਭ ਉੱਚੀ ਸੱਤ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪੁਰਾਖ੍ਯਾਤਂ ਨਾਰਦਾਯ ਤੁ ਭਾਨੁਨਾ ਮਯਾਪਿ ਚ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਕਥਾ ਭਾਨੋਰ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਹੁਣ, ਵਡਿਆ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ, ਮੈਂ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਨਮ੍ ਆਖ੍ਯੇਯਂ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਨ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਾਦਿਤ੍ਯਭਕ੍ਤਾਯ ਇਦਂ ਦੇਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਵਡਿਆ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ; ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਨੀ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਯਸ਼੍ ਚੈਤਚ੍ ਛ੍ਰਾਵਯੇਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ਼੍ ਚੈਵ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ ਨਰਃ ਸ ਸਹਸ੍ਰਾਰ੍ਚਿषਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਮੁਚ੍ਯੇਤਾਰ੍ਤਸ੍ ਤਥਾ ਰੋਗਾਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵੇਮਾਮ੍ ਆਦਿਤਃ ਕਥਾਮ੍ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਰ੍ ਲਭਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਗਤਿਮ੍ ਇष੍ਟਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਜੋ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਰੋਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਮੰਜਿਲ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਲਭਤੇ ऽਧ੍ਵਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਯਃ ਪਠਤੇ ਮੁਨੇ ਯੋ ਯਂ ਕਾਮਯਤੇ ਕਾਮਂ ਸ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਜੋ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਤਤਂ ਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਰਵਿਃ ਸ ਚ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਿਯਮਕ ਤੇ ਸਰਵ-ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਮੂਲਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਾਜ੍ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸੂਰਜ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—all ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਮਤਾਂ ਚੈਵ ਤੇਜੋ ऽਯਂ ਸਾਰ੍ਵਲੌਕਿਕਮ੍
ਇਹ ਜੋ ਚਮਕ ਹੈ, ਇਹ ਰੁਦਰ, ਉਪੇਂਦਰ, ਮਹੇਂਦਰ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼ੋ ਦੇਵਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸੂਰ੍ਯ ਏਵ ਤ੍ਰਿਲੋਕਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਪਰਮਦੈਵਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਤੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੈਵੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਾਸ੍ਤਾਹੁਤਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਮ੍ ਉਪਤਿष੍ਠਤੇ ਆਦਿਤ੍ਯਾਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਵृष੍ਟਿਰ੍ ਵृष੍ਟੇਰ੍ ਅਨ੍ਨਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜੋ ਹਵਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਅਨ, ਤੇ ਅਨ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਚੈਵ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ ਭਾਵਾਭਾਵੌ ਹਿ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਃਸृਤੌ ਪੁਰਾ
ਸਭ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ ਤੁ ਧ੍ਯਾਨਿਨਾਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਏष ਮੋਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ऽਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਹੈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ; ਉਥੇ ਹੀ ਨਿਰਵਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਹੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਦਿਵਸਾ ਨਿਸ਼ਾ ਪਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ਮਾਸਾਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਸ਼੍ ਚੈਵ ऋਤਵਸ਼੍ ਚ ਯੁਗਾਨਿ ਚ
ਪਲ, ਮੁਹੂਰਤ, ਦਿਨ, ਰਾਤ, ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ, ਰੁੱਤਾਂ ਤੇ ਯੁਗ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਹਨ।
ਅਥਾਦਿਤ੍ਯਾਦ੍ ऋਤੇ ਹ੍ਯ੍ ਏषਾਂ ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕਾਲਾਦ੍ ऋਤੇ ਨ ਨਿਯਮੋ ਨਾਗ੍ਨੌ ਵਿਹਰਣਕ੍ਰਿਯਾ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਕੋਈ ਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅੱਗ ਦੀ ਕੋਈ ਕਿਰਿਆ।
ऋਤੂਨਾਮ੍ ਅਵਿਭਾਗਸ਼੍ ਚ ਤਤਃ ਪੁष੍ਪਫਲਂ ਕੁਤਃ ਕੁਤੋ ਵੈ ਸਸ੍ਯਨਿष੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ ਤृਣੌषਧਿਗਣਃ ਕੁਤਃ
ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੱਕਣ, ਘਾਹ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਅਭਾਵੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਣਾਂ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਦਿਵਿ ਚੇਹ ਚ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਵਿਸ਼ਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰਾਦ੍ ਵਾਰਿਤਸ੍ਕਰਾਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਇੱਥੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਤਪਤੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਿ ਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਰਿਧਿਂ ਧਤ੍ਤੇ ਵਾਰਿਣਾ ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਰਵਿਃ
ਵਰਖਾ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸੂਰਜ ਨਾ ਤਪਦਾ, ਨਾ ਸੁਕਾਉਂਦਾ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਹੱਦ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ; ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਸਨ੍ਤੇ ਕਪਿਲਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਕਾਞ੍ਚਨਸਂਨਿਭਃ ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਵਰ੍षਾਸੁ ਵਰ੍ਣੇਨ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਸ਼ਰਦਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਪੀਲ-ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ; ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ; ਤੇ ਸ਼ਰਦ ਵਿੱਚ ਪੀਲ-ਸਫੈਦ।
ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਤਾਮ੍ਰਵਰ੍ਣਾਭਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਲੋਹਿਤੋ ਰਵਿਃ ਇਤਿ ਵਰ੍ਣਾਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ऋਤੁਸਂਭਵਾਃ
ਹੇਮੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਦਾ, ਤੇ ਸੀਤ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੰਗ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ऋਤੁਸ੍ਵਭਾਵਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ ਚ ਸੂਰ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਸੁਭਿਕ੍ਸ਼ਕृਤ੍ ਅਥਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਮਾਨਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਦਵਿਜ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਮ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇਨ ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਸਵਿਤਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਮਿਹਿਰੋ ऽਰ੍ਕਃ ਪ੍ਰਭਾਕਰਃ
ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਆਦਿਤਯ, ਸਵਿਤਾ, ਸੂਰਜ, ਮਿਹਿਰ, ਅਰਕ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ,
ਮਾਰ੍ਤਣ੍ਡੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਭਾਨੁਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਰ੍ ਦਿਵਾਕਰਃ ਰਵਿਰ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਸ੍ ਤੇषਾਂ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਨਾਮਭਿਃ
ਮਾਰਤੰਡ, ਭਾਸਕਰ, ਭਾਨੁ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ, ਦਿਵਾਕਰ, ਤੇ ਰਵੀ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਮ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਧਾਤਾ ਭਗਃ ਪੂषਾ ਮਿਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੌ ਵਰੁਣੋ ऽਰ੍ਯਮਾ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ ਅਂਸ਼ੁਮਾਂਸ੍ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੁ, ਧਾਤਾ, ਭਗਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਰਯਮਾਨ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਤੇ ਪਰਜਨਯ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾਃ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇਨ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਹ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਮਾਸੈਰ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਪਤ ਹਨ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਸ੍ ਤਪਤਿ ਚੈਤ੍ਰੇ ਤੁ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਚਾਰ੍ਯਮਾ ਤਥਾ ਵਿਵਸ੍ਵਾਞ੍ ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਾਸੇ ਤੁ ਆषਾਢੇ ਚਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ ਸ੍ਮृਤਃ
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਆਰਯਮਾਨ, ਜੈਠ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੇ ਆਢ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਵਰੁਣਃ ਪ੍ਰੌष੍ਠਸਂਜ੍ਞਕੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਆਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਮਾਸਿ ਧਾਤਾ ਤਪਤਿ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ
ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਰਜਨਯ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੌਸ਼ਠਪਦ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ, ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਧਾਤਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਤਥਾ ਮਿਤ੍ਰਃ ਪੌषੇ ਪੂषਾ ਦਿਵਾਕਰਃ ਮਾਘੇ ਭਗਸ੍ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤਪਤਿ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਸ਼ਾ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਭਗਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਤਵਸ਼ਟਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤੈਰ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ ਵਿष੍ਣੂ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਸਦਾ ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਗੋਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤੈਸ਼੍ ਚ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ ਅਰ੍ਯਮਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਰਾਂ ਸੌ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਆਰਯਮਾਨ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।