ਯਥਾ ਦੀਪਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦੀਪ ਏਕਃ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ ਤਥਾ ਰੂਪਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ ਏਕਃ ਸਂਪ੍ਰਸੂਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦੀਵੇ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀਵੇ ਜਲਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਸ ਬੁਧ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤਦਾ ਭਵਤਿ ਕੇਵਲਃ ਏਕਤ੍ਵਪ੍ਰਲਯੇ ਚਾਸ੍ਯ ਬਹੁਤ੍ਵਂ ਚ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੱਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਇੱਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਜਗਤਿ ਭੂਤਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਰਮੇਯਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਗਸ਼੍ ਚ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼—ਚਲਦੀ ਜਾਂ ਅਡੋਲ—ਸਦਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਣਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਉਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਭਾਵਸ੍ਥਾ ਯਾ ਸਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਡਿਆ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਯੋਨਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਦ੍ਧਿ ਯੋ ऽਸੌ ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਃ ਲੋਕੇ ਚ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਯੋ ऽਸੌ ਦੈਵੇ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਚ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਃ ਪਿਤਾ ਦੇਵੋ ऽਪਿ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਆਤ੍ਮਨਾ ਸ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤਂ ਪੂਜਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ—ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਵਡਿਆ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ; ਉਹੀ ਅਸਲ ਸੱਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਹਿ ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ ਤਂ ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਹਿਨਃ ਤੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦੇਵਰ੍षੇ ਤੇਨੋਦ੍ਦਿष੍ਟਫਲਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਂ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਸ਼੍ ਚ ਨਾਨਾਮੂਰ੍ਤਿਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਜਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਦ੍ਯਂ ਗਤਿਸ਼੍ ਚੈषਾਂ ਦਦਾਤਿ ਸਃ
ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਿ-ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਮੰਜਿਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਹਿ ਸਰ੍ਵਗਤਸ਼੍ ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ ਚੈਵ ਕਥ੍ਯਤੇ ਏਵਂ ਮਤ੍ਵਾ ਯਥਾਜ੍ਞਾਨਂ ਪੂਜਯਾਮਿ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਮੈਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯੇ ਚ ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾ ਲੋਕ ਏਕਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਏਤਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਧਿਕਂ ਤੇषਾਂ ਯਦ੍ ਏਕਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਤ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੱਤ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ—ਉਹ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਗੁਹ੍ਯਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਸ੍ ਤਵ ਨਾਰਦ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਅਸ੍ਮਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਰ੍षੇ ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਇਹ ਗੁਪਤ ਭਾਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਸੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੁਰੈਰ੍ ਵਾ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਵਾਪਿ ਪੁਰਾਣੈਰ੍ ਵਰਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ, ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਵਡਿਆ ਦਾਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਭ ਉੱਚੀ ਸੱਤ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪੁਰਾਖ੍ਯਾਤਂ ਨਾਰਦਾਯ ਤੁ ਭਾਨੁਨਾ ਮਯਾਪਿ ਚ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਕਥਾ ਭਾਨੋਰ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਹੁਣ, ਵਡਿਆ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ, ਮੈਂ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਨਮ੍ ਆਖ੍ਯੇਯਂ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਨ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਾਦਿਤ੍ਯਭਕ੍ਤਾਯ ਇਦਂ ਦੇਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਵਡਿਆ ਜਨਮ ਵਾਲੇਓ; ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਨੀ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਯਸ਼੍ ਚੈਤਚ੍ ਛ੍ਰਾਵਯੇਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ਼੍ ਚੈਵ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ ਨਰਃ ਸ ਸਹਸ੍ਰਾਰ੍ਚਿषਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਮੁਚ੍ਯੇਤਾਰ੍ਤਸ੍ ਤਥਾ ਰੋਗਾਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵੇਮਾਮ੍ ਆਦਿਤਃ ਕਥਾਮ੍ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਰ੍ ਲਭਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਗਤਿਮ੍ ਇष੍ਟਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਜੋ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਰੋਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਮੰਜਿਲ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਲਭਤੇ ऽਧ੍ਵਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਯਃ ਪਠਤੇ ਮੁਨੇ ਯੋ ਯਂ ਕਾਮਯਤੇ ਕਾਮਂ ਸ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਜੋ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਤਤਂ ਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਰਵਿਃ ਸ ਚ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਿਯਮਕ ਤੇ ਸਰਵ-ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਮੂਲਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਾਜ੍ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸੂਰਜ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—all ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਮਤਾਂ ਚੈਵ ਤੇਜੋ ऽਯਂ ਸਾਰ੍ਵਲੌਕਿਕਮ੍
ਇਹ ਜੋ ਚਮਕ ਹੈ, ਇਹ ਰੁਦਰ, ਉਪੇਂਦਰ, ਮਹੇਂਦਰ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼ੋ ਦੇਵਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸੂਰ੍ਯ ਏਵ ਤ੍ਰਿਲੋਕਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਪਰਮਦੈਵਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਤੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੈਵੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਾਸ੍ਤਾਹੁਤਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਮ੍ ਉਪਤਿष੍ਠਤੇ ਆਦਿਤ੍ਯਾਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਵृष੍ਟਿਰ੍ ਵृष੍ਟੇਰ੍ ਅਨ੍ਨਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜੋ ਹਵਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਅਨ, ਤੇ ਅਨ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਚੈਵ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ ਭਾਵਾਭਾਵੌ ਹਿ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਃਸृਤੌ ਪੁਰਾ
ਸਭ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ ਤੁ ਧ੍ਯਾਨਿਨਾਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਏष ਮੋਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ऽਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਹੈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ; ਉਥੇ ਹੀ ਨਿਰਵਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਹੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਦਿਵਸਾ ਨਿਸ਼ਾ ਪਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ਮਾਸਾਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਸ਼੍ ਚੈਵ ऋਤਵਸ਼੍ ਚ ਯੁਗਾਨਿ ਚ
ਪਲ, ਮੁਹੂਰਤ, ਦਿਨ, ਰਾਤ, ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ, ਰੁੱਤਾਂ ਤੇ ਯੁਗ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਹਨ।
ਅਥਾਦਿਤ੍ਯਾਦ੍ ऋਤੇ ਹ੍ਯ੍ ਏषਾਂ ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕਾਲਾਦ੍ ऋਤੇ ਨ ਨਿਯਮੋ ਨਾਗ੍ਨੌ ਵਿਹਰਣਕ੍ਰਿਯਾ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਕੋਈ ਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅੱਗ ਦੀ ਕੋਈ ਕਿਰਿਆ।
ऋਤੂਨਾਮ੍ ਅਵਿਭਾਗਸ਼੍ ਚ ਤਤਃ ਪੁष੍ਪਫਲਂ ਕੁਤਃ ਕੁਤੋ ਵੈ ਸਸ੍ਯਨਿष੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ ਤृਣੌषਧਿਗਣਃ ਕੁਤਃ
ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੱਕਣ, ਘਾਹ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਅਭਾਵੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਣਾਂ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਦਿਵਿ ਚੇਹ ਚ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਵਿਸ਼ਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰਾਦ੍ ਵਾਰਿਤਸ੍ਕਰਾਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਇੱਥੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਤਪਤੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਿ ਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਰਿਧਿਂ ਧਤ੍ਤੇ ਵਾਰਿਣਾ ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਰਵਿਃ
ਵਰਖਾ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸੂਰਜ ਨਾ ਤਪਦਾ, ਨਾ ਸੁਕਾਉਂਦਾ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਹੱਦ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ; ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਸਨ੍ਤੇ ਕਪਿਲਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਕਾਞ੍ਚਨਸਂਨਿਭਃ ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਵਰ੍षਾਸੁ ਵਰ੍ਣੇਨ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਸ਼ਰਦਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਪੀਲ-ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ; ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ; ਤੇ ਸ਼ਰਦ ਵਿੱਚ ਪੀਲ-ਸਫੈਦ।