ਮੇਰੁਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤੇ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤੇ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੌੜੀ ਚੋਟੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਰੁਤੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਾਨਾਪ੍ਰਸਵਨਾਕੁਲੇ ਨਾਨਾਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤੇ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਮਣੀਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਸ਼ਿਲਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਭੂषਿਤੇ ਨਾਨਾਮੁਨਿਜਨਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਸ਼੍ਰਮਸਮਨ੍ਵਿਤੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਸੀਨਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਂ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਮ੍ ਜਗਤ੍ਪਤਿਂ ਜਗਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਯਂ ਜਗਦਾਧਾਰਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਚਾਰ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗੈਃ ਮੁਨਿਸਿਦ੍ਧਾਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ ਚ ਵृਤਮ੍ ਅਨ੍ਯੈਰ੍ ਦਿਵਾਲਯੈਃ
ਉਹ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸੱਪ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਅਪਸਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦੇਵਂ ਕੇਚਿਦ੍ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਵਾਦ੍ਯਾਨਿ ਵਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕੇਚਿਨ੍ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਸਾਹਮਣੇ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਵਾਜਾ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਹੋਰ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੇ ਕਾਲੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਸਮਾਗਮੇ ਨਾਨਾਕੁਸੁਮਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨਿਲਸੇਵਿਤੇ
ਉਸ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਦੱਖਣੀ ਹਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ਭृਗ੍ਵਾਦ੍ਯਾਸ੍ ਤਂ ਤਦਾ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਮ੍ ਇਮਮ੍ ਅਰ੍ਥਮ੍ ऋषਿਵਰਾਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਭਗਵਞ੍ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਃ ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਂ ਮਹੀਤਲੇ ਵਕ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਵਿਰਲੇ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ।
ਤੇषਾਂ ਵਚਨਮ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਸ੍ ਤੇ ਯਥਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੁੱਛ ਲਿਆ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਦ੍ ਵੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਸਂਬਦ੍ਧਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਓ, ਸੁਣੋ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਸੁਭਾਵਕ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਰ੍ ਉਦਾਹृਤਾ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਭੂਮਿਸ਼੍ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਨਰਕਂ ਤਥਾ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਸਵਰਗ ਤੇ ਨਰਕ ਵੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षੇ ਨਰਃ ਪਾਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਫਲਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਅਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਓ, ਇਨਸਾਨ ਜੋ ਪਾਪ ਜਾਂ ਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਵਸ਼੍ਯ ਹੀ ਅਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦੋਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਕਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸੁਸਂਯਤਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਧਰ੍ਮਂ ਚਾਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੁषਃ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षੇ ਸੁਸਂਯਤਃ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਓ, ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਚੰਗਾ ਸੰਜਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ—ਚਾਰੇ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਂ ਕਰ੍ਮ ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਓ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਗਏ।
ਅਨ੍ਯੇ ऽਪਿ ਲੇਭਿਰੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਰੁषਾਃ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षੇ ਬੁਧਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਵੀਤਰਾਗਾ ਵਿਮਤ੍ਸਰਾਃ
ਹੋਰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਮਾਨੇਨ ਗਤਜ੍ਵਰਾਃ ਤੇ ऽਪਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षੇ ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਵਾਈ ਰਥਾਂ 'ਚ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵਾਸਂ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍ष ਆਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਸੁਰਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਫਲਦੇ ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਃ ਕਦਾ ਵਯਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; 'ਅਸੀਂ ਕਦੋਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵੇਖਾਂਗੇ?' ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ ਏਤਦ੍ ਭਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਦਮ੍ ਪਾਪਾਯ ਵਾ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭਾਰਤਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਰਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਨਾਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਹ ਪਾਪ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼੍ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਮਧ੍ਯਮਂ ਤਚ੍ ਚ ਗਮ੍ਯਤੇ ਨ ਖਲ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭੂਮੌ ਕਰ੍ਮ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਇਸ ਮੱਧ ਭੂਮੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਕਰਮ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਭਾਰਤਂ ਵਦ ਯਦਿ ਤੇ ऽਸ੍ਤਿ ਦਯਾਸ੍ਮਾਸੁ ਯਥਾਵਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਏਵ ਚ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇਕਰ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਡੀ ਦਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਭਾਰਤ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਰ੍षਮ੍ ਇਦਂ ਨਾਥ ਯੇ ਵਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ ਭੇਦਾਸ਼੍ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ੍ਯ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਾਥ, ਇਸ ਭੂਮੀ, ਇਸ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਨਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਨਵਭੇਦੇਨ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰਿਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ ਤੇ ਸਮਾਸ਼੍ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਦੇ ਨੌ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਹੋਏ; ਇਹ ਭਾਗ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਵੀਪਃ ਕਸ਼ੇਰੁਸ਼੍ ਚ ਤਾਮ੍ਰਵਰ੍ਣੋ ਗਭਸ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਨਾਗਦ੍ਵੀਪਸ੍ ਤਥਾ ਸੌਮ੍ਯੋ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਵਾਰੁਣਸ੍ ਤਥਾ
ਇੰਦਰਦੀਪ, ਕਸ਼ੇਰੂ, ਤਾਮਰਵਰਨ, ਗਭਸਤਿਮਾਨ, ਨਾਗਦੀਪ, ਸੌਮਯ, ਗਾਂਧਰਵ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਯਂ ਤੁ ਨਵਮਸ੍ ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵੀਪਃ ਸਾਗਰਸਂਵृਤਃ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਦ੍ਵੀਪੋ ऽਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੌਵਾਂ ਭਾਗ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਕਿਰਾਤਾ ਯਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਯਵਨਾਸ੍ ਤਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਰਾਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯਵਨ; ਅਤੇ ਅੰਤਾਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਹੋਏ।
ਇਜ੍ਯਾਯੁਦ੍ਧਵਣਿਜ੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਕृਤਪਾਵਨਾਃ ਤੇषਾਂ ਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰਸ਼੍ ਚ ਏਭਿਃ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ ਇष੍ਯਤੇ
ਪੂਜਾ, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਵਪਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਹੇਤੁਸ਼੍ ਚ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਂ ਚ ਵੈ ਤਥਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਲਯਃ ਸਹ੍ਯਃ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਪਰ੍ਵਤਃ
ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਮਹੇੰਦਰ, ਮਲਯ, ਸਹਿਆ, ਸ਼ੁਕਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਸਪ੍ਤੈਵਾਤ੍ਰ ਕੁਲਾਚਲਾਃ ਤੇषਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯੇ ਭੂਧਰਾ ਯੇ ਸਮੀਪਗਾਃ
ਵਿੰਧਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ — ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਹਨ।