ਮਨਃਪ੍ਰੀਤਿਕਰਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨਰਕਸ੍ ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ਨਰਕਸ੍ਵਰ੍ਗਸਂਜ੍ਞੇ ਵੈ ਪਾਪਪੁਣ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਸਵਰਗ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਰਕ ਇਸ ਦਾ ਉਲਟ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, 'ਨਰਕ' ਤੇ 'ਸਵਰਗ' ਦੇ ਨਾਮ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਵਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਏਕਮ੍ ਏਵ ਦੁਃਖਾਯ ਸੁਖਾਯੇਰ੍ष੍ਯੋਦਯਾਯ ਚ ਕੋਪਾਯ ਚ ਯਤਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਸ੍ਤੁ ਦੁਃਖਾਤ੍ਮਕਂ ਕੁਤਃ
ਇੱਕ ਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੁੱਖ, ਸੁੱਖ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਵਾਲੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤਦ੍ ਏਵ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਦੁਃਖਾਯ ਜਾਯਤੇ ਤਦ੍ ਏਵ ਕੋਪਾਲਯਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਯ ਚ ਜਾਯਤੇ
ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਚੀਜ਼, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਮਿਹਰ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੁਃਖਾਤ੍ਮਕਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨ ਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸੁਖਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਮਨਸਃ ਪਰਿਣਾਮੋ ऽਯਂ ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਵਿਚ ਨਾ ਦੁੱਖ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਨਾ ਸੁੱਖ ਵਾਲੀ; ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਹਨ, ਜੋ ਸੁੱਖ, ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਜ੍ਞਾਨਂ ਬਨ੍ਧਾਯ ਚੇष੍ਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨ ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪਰਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਅਗਿਆਨ ਬੰਧਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯੇ ਹਿ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਵਾਵਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍ ਏਵਮ੍ ਏਤਦ੍ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਭਵਤਾਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਭੁਵਃ
ਹੇ ਗਿਆਨੀਓ, ਗਿਆਨ ਹੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੋਹਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮੰਡਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਥੈਵ ਨਰਕਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਦ੍ਵੀਪਾ ਵਰ੍षਾਣਿ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਥ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਤਾਲਾਂ, ਨਰਕਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ, ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਕਥਿਤਂ ਭਵਤਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਸਕਲਂ ਤਥਾ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕਾਦਿਕਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਞ੍ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਹੇ ਵਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਭੁਵਰਲੋਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਤਥੈਵ ਗ੍ਰਹਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾਵਲ੍ ਲੋਮਹਰ੍षਣ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਡਭਾਗੀ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੇ ਮਾਪ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਐਸਾ ਹੀ ਸਮਝਾ ਦਿਓ।
ਰਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਰ੍ ਯਾਵਨ੍ ਮਯੂਖੈਰ੍ ਅਵਭਾਸ੍ਯਤੇ ਸਸਮੁਦ੍ਰਸਰਿਚ੍ਛੈਲਾ ਤਾਵਤੀ ਪृਥਿਵੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਾ ਪृਥਿਵੀ ਵਿਸ੍ਤਾਰਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾ ਨਭਸ੍ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਹਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਪਰਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਵਿਸਤਾਰ ਤੇ ਘੇਰਾ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਵਿਸਤਾਰ ਤੇ ਘੇਰਾ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਵੀ ਹੈ।
ਭੂਮੇਰ੍ ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਸੌਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਲਕ੍ਸ਼ੇ ਦਿਵਾਕਰਾਚ੍ ਚਾਪਿ ਮਣ੍ਡਲਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਮੰਡਲ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਚੰਦ ਦਾ ਮੰਡਲ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਨਿਸ਼ਾਕਰਾਤ੍ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮ੍ ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉਪਰ, ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਦੀ ਮੰਡਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਲਕ੍ਸ਼ੇ ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬੁਧੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲਾਤ੍ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਭਾਗੇ ਤੁ ਬੁਧਸ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਉਸ਼ਨਾ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਤਾਰੇ ਦੀ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਦੋ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਉਪਰ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਬੁਧ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਬੁਧ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸ਼ੁਕਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗਾਰਕੋ ऽਪਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਯੇਨ ਭੌਮਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤੋ ਦੇਵਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਮੰਗਲ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਦੋ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਉਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸੌਰਿਰ੍ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਲਕ੍ਸ਼ੇ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਮਣ੍ਡਲਂ ਤਸ੍ਮਾਲ੍ ਲਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਏਕਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਤੋਂ ਦੋ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਉਪਰ ਸ਼ਨੀ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਉਪਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੰਡਲ ਹੈ।
ऋषਿਭ੍ਯਸ੍ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ਮੇਢੀਭੂਤਃ ਸਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉਪਰ ਧ੍ਰੁਵ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਚੱਕਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਕਥਿਤਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਇਜ੍ਯਾਫਲਸ੍ਯ ਭੂਰ੍ ਏषਾ ਇਜ੍ਯਾ ਚਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ; ਇਹ ਧਰਤੀ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਨ ਇਥੇ ਹੀ ਸਥਾਪਤ ਹੈ।
ਧ੍ਰੁਵਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਹਰ੍ਲੋਕੋ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਕਲ੍ਪਵਾਸਿਨਃ ਏਕਯੋਜਨਕੋਟੀ ਤੁ ਮਹਰ੍ਲੋਕੋ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਉਪਰ ਮਹਰਲੋਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਲਪ ਭਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਮਹਰਲੋਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਯੌ ਤੁ ਜਨੋ ਲੋਕੋ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ ਸਨਨ੍ਦਨਾਦ੍ਯਾਃ ਕਥਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ ਚਾਮਲਚੇਤਸਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਮਿਲੀਅਨ ਯੋਜਨ ਉਪਰ ਜਨਲੋਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਨੰਦਨ ਆਦਿ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਂ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਜਨਲੋਕਾਤ੍ ਤਪਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਵੈਰਾਜਾ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦੇਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜਨਲੋਕ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਉਚਾ ਤਪੋਲੋਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਸਥਿਤ ਹਨ।
षਡ੍ਗੁਣੇਨ ਤਪੋਲੋਕਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਲੋਕੋ ਵਿਰਾਜਤੇ ਅਪੁਨਰ੍ਮਾਰਕਂ ਯਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਾਦਿਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਤਪੋਲੋਕ ਤੋਂ ਛੇ ਗੁਣਾ ਉਚਾ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਿੱਧ ਤੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦਗਮ੍ਯਂ ਤੁ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀਮਯਮ੍ ਸ ਭੂਰ੍ਲੋਕਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੋ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ऽਸ੍ਯ ਮਯੋਦਿਤਃ
ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਭੂਲੋਕ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਯਤ੍ ਤੁ ਸਿਦ੍ਧਾਦਿਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕਸ੍ ਤੁ ਸੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਿੱਧ ਤੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੁਵਰਲੋਕ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਦੂਜਾ ਲੋਕ ਹੈ।
ਧ੍ਰੁਵਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਯਤ੍ ਤੁ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਃ ਸੋ ऽਪਿ ਕਥਿਤੋ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਾਨਚਿਨ੍ਤਕੈਃ
ਧ੍ਰੁਵ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੌਦਾਂ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ, ਉਹ ਸਵਰਲੋਕ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਕृਤਕਂ ਵਿਪ੍ਰੈਸ਼੍ ਚ ਪਰਿਪਠ੍ਯਤੇ ਜਨਸ੍ ਤਪਸ੍ ਤਥਾ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਚਾਕृਤਕਂ ਤ੍ਰਯਮ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਜਨਲੋਕ, ਤਪੋਲੋਕ ਤੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਅਬਨਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृਤਕਾਕृਤਕੋ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਰ੍ਲੋਕ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਯੋ ऽਨ੍ਤਂ ਨ ਚ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਅਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਰਲੋਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇਹ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਏਤੇ ਸਪ੍ਤ ਮਹਾਲੋਕਾ ਮਯਾ ਵਃ ਕਥਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪਾਤਾਲਾਨਿ ਚ ਸਪ੍ਤੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਯੈष ਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਵੀ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਅਣ੍ਡਕਟਾਹੇਨ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ੍ ਤਥਾ ਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਯ ਯਥਾ ਬੀਜਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵੈ ਸਮਾਵृਤਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਪਾਸੇ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਖੋਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਠੇ ਦਾ ਬੀਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰੇਣ ਪਯਸਾ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ ਚਾਣ੍ਡਂ ਚ ਤਦ੍ ਵृਤਮ੍ ਸ ਚਾਮ੍ਬੁਪਰਿਵਾਰੋ ऽਸੌ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਵੇष੍ਟਿਤੋ ਬਹਿਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਅੰਡਾ ਦਸ ਇਕਾਈਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਰਤ ਬਾਹਰੋਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।