ਅਭਕ੍ਤਮ੍ ਅਟਵੀਪ੍ਰਾਯਂ ਦਾਵਦਗ੍ਧਮਹੀਰੁਹਮ੍ ਪਨ੍ਥਾਨਂ ਤਸ੍ਕਰਾਕੀਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣਾਭਿਪਤੇਤ੍ ਤਥਾ
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੰਗਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਦਰੱਖਤ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਰਾਹ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਫਿਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਮਾਰ੍ਗਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਵ੍ਰਜਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣੋਪਰਮੇਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਾਦ੍ ਬਹੁਦੋषੋ ऽਪਿ ਸਂਮਤਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਖਾਮੀਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਕਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸ੍ਥੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਾਸੁ ਨਿਸ਼ਿਤਾਸੁ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਧਾਰਣਾ ਸਾ ਤੁ ਯੋਗਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗੇਯਮ੍ ਅਕृਤਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਯੋਗ ਦਾ ਰਾਹ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਉਸਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਚਲਣ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਔਖੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ।
ਵਿषਮਾ ਧਾਰਣਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵੈ ਨ ਸ਼ੁਭਾਂ ਗਤਿਮ੍ ਨੇਤृਹੀਨਾ ਯਥਾ ਨਾਵਃ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਤੁ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਧਾਰਨਾ ਔਖੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ; ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਮਲਾਹ ਦੇ ਨੌਕਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਮੰਜਿਲ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।
ਯਸ੍ ਤੁ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯੋਗਾਧੌ ਧਾਰਣਾਸੁ ਯਥਾਵਿਧਿ ਮਰਣਂ ਜਨ੍ਮਦੁਃਖਿਤ੍ਵਂ ਸੁਖਿਤ੍ਵਂ ਸ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯੋਗ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਧਾਰਨਾ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ, ਜਨਮ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਨਿਯਤਂ ਨਾਨਾਮੁਨਿਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ਪਰਂ ਯੋਗਸ੍ਯ ਪਨ੍ਥਾਨਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿषੁ
ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਯੋਗ ਦਾ ਉੱਚ ਰਾਹ ਪੱਕਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਂ ਹਿ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮ੍ ਈਸ਼ਂ ਵਰਦਂ ਚ ਵਿष੍ਣੁਮ੍ ਭਵਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਯਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਸੁਮਹਾਨੁਭਾਵਾਨ੍
ਉਹ ਉੱਚ ਰਾਹ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਦਾਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ, ਧਰਮ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤਮਸ਼੍ ਚ ਕष੍ਟਂ ਸੁਮਹਦ੍ ਰਜਸ਼੍ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਪਰਾਂ ਚ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚ ਦੇਵੀਂ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਂ ਤੇਜਸ਼੍ ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸੁਮਹਚ੍ ਚ ਧੈਰ੍ਯਮ੍
ਅੰਧਕਾਰ, ਵੱਡਾ, ਰਜਸ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵ, ਉੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਿੱਧੀ, ਦੇਵੀ ਜੋ ਵਰੁਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਤੇਜ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧੈਰਜ—
ਤਾਰਾਧਿਪਂ ਖੇ ਵਿਮਲਂ ਸੁਤਾਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਂਸ਼੍ ਚ ਦੇਵਾਨ੍ ਉਰਗਾਨ੍ ਪਿਤॄਂਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੈਲਾਂਸ਼੍ ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਨ੍ ਉਦਧੀਂਸ਼੍ ਚ ਵਾਚਲਾਨ੍ ਨਦੀਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਨਗਾਂਸ਼੍ ਚ ਨਾਗਾਨ੍
ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸੱਪ, ਪਿਤਰ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਆਪਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ—
ਸਾਧ੍ਯਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਯਕ੍ਸ਼ਗਣਾਨ੍ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਪੁਰੁषਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਨ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼ੇਤ ਯੋਗੀ ਨਚਿਰਾਦ੍ ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ
ਸਾਧਿਆ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਥਾ ਚ ਯਾ ਵਿਪ੍ਰਵਰਾਃ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾ ਦੈਵੇ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਮਤੌ ਸ਼ੁਭੇਯਮ੍ ਯੋਗਾਨ੍ ਸ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਅਨੁਭੂਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਤਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਜੋਗਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕ੍ਰਿਯੇਯਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਰ੍ਣਿਤਾ ਸ਼ਿष੍ਟਸਂਮਤਾ ਯੋਗਮਾਰ੍ਗੋ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸ਼ਿष੍ਯਾਯੇਹ ਹਿਤੈषਿਣਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋਗ ਦਾ ਰਸਤਾ ਇੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਂਖ੍ਯੇ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਾਨੀਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਧਿਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਯਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਵਿਦਿਤਂ ਹਿ ਤੇ
ਹੁਣ ਸਾਂਖਿਆ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸੋ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ਵਿਹਿਤਂ ਯਤਿਭਿਰ੍ ਵृਦ੍ਧੈਃ ਕਪਿਲਾਦਿਭਿਰ੍ ਈਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਯਤੀ, ਕਪਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਵਿਭ੍ਰਮਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਗੁਣਾਸ਼੍ ਚ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਹਵੋ ਦੋषਹਾਨਿਸ਼੍ ਚ ਕੇਵਲਾ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁਣ ਹਨ, ਤੇ ਕੇਵਲ ਦੋਸ਼ ਤੇ ਘਾਟ ਵੀ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਾਯ ਸਦੋषਾਨ੍ ਵਿषਯਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਮਾਨੁषਾਨ੍ ਦੁਰ੍ਜਯਾਨ੍ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਨ੍ ਪੈਸ਼ਾਚਾਨ੍ ਵਿषਯਾਂਸ੍ ਤਥਾ
ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋ, ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ, ਤੇ ਪੈਸ਼ਾਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਵਿषਯਾਨ੍ ਔਰਗਾਞ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਿषਯਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਪਿਤॄਣਾਂ ਵਿषਯਾਞ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਚਰਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।
ਸੁਪਰ੍ਣਵਿषਯਾਞ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿषਯਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਮਹਰ੍षਿਵਿषਯਾਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਰਾਜਰ੍षਿਵਿषਯਾਂਸ੍ ਤਥਾ
ਸੁਪਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਆਸੁਰਾਨ੍ ਵਿषਯਾਞ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂਸ੍ ਤਥੈਵ ਚ ਦੇਵਰ੍षਿਵਿषਯਾਞ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯੋਗਾਨਾਮ੍ ਅਪਿ ਵੈ ਪਰਾਨ੍
ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋਗਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਵਿषਯਾਂਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿषਯਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਆਯੁषਸ਼੍ ਚ ਪਰਂ ਕਾਲਂ ਲੋਕੈਰ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਤੇ ਆਯੁ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਮੇਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਖਸ੍ਯ ਚ ਪਰਂ ਕਾਲਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲੇ ਚ ਯਦ੍ ਦੁਃਖਂ ਪਤਤਾਂ ਵਿषਯੈषਿਣਾਮ੍
ਸੁਖ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਜੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੇ ਪਤਤਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ ਤਥੈਵ ਨਰਕੇषੁ ਯਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚ ਗੁਣਾਞ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੋषਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ ਚ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣਾ, ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤੇ ਸੁਰਗ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਵੇਦਵਾਦੇ ਚ ਯੇ ਦੋषਾ ਗੁਣਾ ਯੇ ਚਾਪਿ ਵੈਦਿਕਾਃ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗੇ ਚ ਯੇ ਦੋषਾ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗੇ ਚ ਯੇ ਗੁਣਾਃ
ਵੇਦ ਦੇ ਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਗੁਣ ਵੀ ਵੈਦਿਕ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗੁਣ ਹਨ।
ਸਾਂਖ੍ਯਜ੍ਞਾਨੇ ਚ ਯੇ ਦੋषਾਂਸ੍ ਤਥੈਵ ਚ ਗੁਣਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਜੋ ਨਵਗੁਣਂ ਤਥਾ
ਸਾਂਖਿਆ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਗੁਣ ਵੀ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ; ਸਤਤਵ ਦੇ ਦਸ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਜਸ ਦੇ ਨੌਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਤਮਸ਼੍ ਚਾष੍ਟਗੁਣਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਸਪ੍ਤਗੁਣਾਂ ਤਥਾ षਡ੍ਗੁਣਂ ਚ ਨਭੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਮਸ਼੍ ਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਮਹਤ੍
ਤਮਸ ਦੇ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸੱਤ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇ ਤਮਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਚ ਰਜੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚੈਕਗੁਣਂ ਪੁਨਃ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਲਯਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤੁ
ਰਜਸ ਦੇ ਦੋ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਤਤਵ ਦੇ ਇਕ ਗੁਣ ਨੂੰ ਫਿਰ, ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ।
ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਕਾਰਣੈਰ੍ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਭਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਇਵ ਨਭਃ ਪਰਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਭ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੁਖਮ ਹੈ।
ਰੂਪੇਣ ਦृष੍ਟਿਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਘ੍ਰਾਣਂ ਗਨ੍ਧਗੁਣੇਨ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਤਥਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਰਸਗੁਣੇਨ ਚ
ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਘਰਾਨਾ ਸੁਗੰਧ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ, ਕੰਨ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਕੜਦਾ ਹੈ, ਜੀਭ ਰਸ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ।
ਤ੍ਵਚਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਾਯੁਂ ਚੈਵ ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ਮੋਹਂ ਤਮਸਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਲੋਭਂ ਮੋਹੇषੁ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਛੂਹਣ ਨੂੰ ਸਮਝੋ, ਹਵਾ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੋਹ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਲਾਲਚ ਜੋ ਮੋਹ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਂ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਬਲੇ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਕੋष੍ਠੇ ਸਕ੍ਤਂ ਤਥਾਨਲਮ੍ ਅਪ੍ਸੁ ਦੇਵੀਂ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਮ੍ ਆਪਸ੍ ਤੇਜਸਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅੱਗ ਵੀ ਅੰਦਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।