ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਂਧਾਯ ਮਨਃषष੍ਠਾਨਿ ਮੇਧਯਾ ਆਤ੍ਮਤृਪ੍ਤਃ ਸ ਏਵਾਸੀਦ੍ ਬਹੁਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ ਅਚਿਨ੍ਤਯਨ੍
ਮਨ ਤੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਚਰੇਭ੍ਯੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਯਦਾ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਤਦਾ ਚੈਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ, ਪਰਮ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਵੇਖ ਲਵੋਗੇ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਧੂਮਮ੍ ਇਵ ਪਾਵਕਮ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ ਮਨੀषਿਣਃ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਉਹ ਸਰਵ-ਆਤਮਾ, ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਪੁष੍ਪਫਲੋਪੇਤੋ ਬਹੁਸ਼ਾਖੋ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ ਆਤ੍ਮਨੋ ਨਾਭਿਜਾਨੀਤੇ ਕ੍ਵ ਮੇ ਪੁष੍ਪਂ ਕ੍ਵ ਮੇ ਫਲਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਤੇ ਬਹੁਤ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਹਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਖਾਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਕਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਕਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਫਲ ਹਨ—
ਏਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਨ ਜਾਨੀਤੇ ਕ੍ਵ ਗਮਿष੍ਯੇ ਕੁਤੋ ऽਨ੍ਵ੍ ਅਹਮ੍ ਅਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾਸ੍ਤਿ ਯਃ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ: 'ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ? ਮੈਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ?' ਇਸ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਦੀਪੇਨ ਦੀਪ੍ਤੇਨ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਥਾ ਯੂਯਂ ਵਿਰਾਗਾ ਭਵਤ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਗਿਆਨ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਹੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਅਸਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਓ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਤ੍ਵਚ ਇਵੋਰਗਾਃ ਪਰਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯੇਹਾਪ੍ਯ੍ ਅਚਿਨ੍ਤਾ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਖਾਲ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਸਰ੍ਵਤਃਸ੍ਰੋਤਸਂ ਘੋਰਾਂ ਨਦੀਂ ਲੋਕਪ੍ਰਵਾਹਿਣੀਮ੍ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਹਵਤੀਂ ਮਨਃਸਂਕਲ੍ਪਰੋਧਸਮ੍
ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਦਰਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਮਗਰਮੱਛ ਹਨ, ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਬਾਂਧ ਹੈ—
ਲੋਭਮੋਹਤृਣਚ੍ਛਨ੍ਨਾਂ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਸਰੀਸृਪਾਮ੍ ਸਤ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾਨृਤਕ੍ਸ਼ੋਭਾਂ ਕ੍ਰੋਧਪਙ੍ਕਾਂ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਮ੍
ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ ਦੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ, ਸਚਾਈ ਉਸ ਦਾ ਪਾਰ ਹੈ ਤੇ ਝੂਠ ਉਸ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਉਸ ਦੀ ਚੀਕੜ ਹੈ, ਇਹ ਦਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਭਵਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਾਂ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਸਮਾਕੁਲਾਮ੍ ਪ੍ਰਤਰਧ੍ਵਂ ਨਦੀਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਦੁਸ੍ਤਰਾਮ੍ ਅਕृਤਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਤੇਜ਼, ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਲਝੀ ਹੋਈ—ਇਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਾਬੂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਗਮਾਂ ਯੋਨਿਪਾਤਾਲਦੁਸ੍ਤਰਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਜਨ੍ਮੋਦ੍ਭਵਾਂ ਤਾਂ ਤੁ ਜਿਹ੍ਵਾਵਰ੍ਤਦੁਰਾਸਦਾਮ੍
ਜਿਹੜੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪੈਦائش ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਤੇ ਜੀਭ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਯਾਂ ਤਰਨ੍ਤਿ ਕृਤਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਧृਤਿਮਨ੍ਤੋ ਮਨੀषਿਣਃ ਤਾਂ ਤੀਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿਧੂਤਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਵਾਞ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਮਝ, ਢੀਠਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸੁੱਚੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮ੍ ਆਸ੍ਥਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ਉਤ੍ਤੀਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਸਂਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨ੍ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਵਿਕਲ੍ਮषਃ
ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਯਿष੍ਠਾਨੀਵ ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਅਕ੍ਰੁਧ੍ਯਨ੍ਨ੍ ਅਪ੍ਰਸੀਦਂਸ਼੍ ਚ ਨਨृਸ਼ਂਸਮਤਿਸ੍ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਿਰਦਈ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਾਪ੍ਯਯਮ੍ ਏਤਦ੍ ਧਿ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਮੇਨਿਰੇ ਬੁਧਾਃ
ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਵੇਖੋਗੇ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਮੁਨਯਃ ਸਤ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ਆਤ੍ਮਾਨੋ ਵ੍ਯਾਪਿਨੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਤਾਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਿਤਾਯਾਨੁਗਤਾਯ ਚ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਮਹਤ੍
ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ।
ਅਬ੍ਰਵਂ ਯਦ੍ ਅਹਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਆਤ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍ ਅਞ੍ਜਸਾ ਨੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨ ਪੁਮਾਨ੍ ਏਵਂ ਨ ਚੈਵੇਦਂ ਨਪੁਂਸਕਮ੍
ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਾਖੀ ਹੈ: ਇਹ ਨਾ ਮਹਿਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਪੁਰਖ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਪੁੰਸਕ।
ਅਦੁਃਖਮ੍ ਅਸੁਖਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਨੈਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪੁਮਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਭਵਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਨਾ ਸੁਖ, ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਾ ਪੁਰਖ ਤੇ ਨਾ ਮਹਿਲਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਮਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਥੈਤਾਨਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਕਥਿਤਾਨਿ ਮਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ; ਇਹ ਹਨ ਵੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹਨ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਦਯਾਨ੍ਵਿਤੇਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਿਤਂ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਯਦਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ਸੁਤਸ੍ਯੇਹ ਯਦ੍ ਉਕ੍ਤਮ੍ ਏਤਤ੍
ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਗੁਣ, ਦਇਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ, ਭਲਾਈ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸੇ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਪਿਤਾਮਹੇਨੋਕ੍ਤ ਉਪਾਯਾਨ੍ ਨਾਨੁਪਾਯਤਃ ਤਮ੍ ਉਪਾਯਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਹੇ ਮੁਨੇ
ਮੁਕਤੀ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਣੀਏ।
ਅਸ੍ਮਾਸੁ ਤਨ੍ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਨਿਪੁਣਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਯਦੁਪਾਯੇਨ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਮृਗਯਧ੍ਵਂ ਸਦਾਨਘਾਃ
ਸਾਡੇ ਵਿਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤੇਜ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਲਕੜੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤੋ?
ਘਟੋਪਕਰਣੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਘਟੋਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਨ ਸਾ ਮਤਾ ਏਵਂ ਧਰ੍ਮਾਦ੍ਯੁਪਾਯਾਰ੍ਥੇ ਨਾਨ੍ਯਧਰ੍ਮੇषੁ ਕਾਰਣਮ੍
ਘੜੇ ਦੀ ਸੋਚ ਘੜੇ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਲਈ, ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਯਃ ਪਨ੍ਥਾ ਨ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਸ਼੍ਚਿਮਮ੍ ਏਕਃ ਪਨ੍ਥਾ ਹਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਤਚ੍ ਛृਣੁਧ੍ਵਂ ਮਮਾਨਘਾਃ
ਜੋ ਰਸਤਾ ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤੋ।
ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਕ੍ਰੋਧਮ੍ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਮਂ ਸਂਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਨਾਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਸੇਵਨਾਦ੍ ਧੀਰੋ ਨਿਦ੍ਰਾਮ੍ ਉਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਤਿ
ਸਬਰ ਨਾਲ ਗੁੱਸਾ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਕੇ ਲੋਭ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਢੀਠ ਮਨੁੱਖ ਨੀਂਦ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ ਭਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਚ ਸਂਵਿਦਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਂ ਦ੍ਵੇषਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ; ਇੱਛਾ, ਨਫ਼ਰਤ ਤੇ ਲੋਭ ਨੂੰ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਰੋਕੋ।
ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਂ ਚੈਵ ਜ੍ਞਾਨਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ ਉਪਦ੍ਰਵਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਯੋਗੀ ਹਿਤਜੀਰ੍ਣਮਿਤਾਸ਼ਨਾਤ੍
ਸੱਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਤੇ ਸੁਸਤਪਨ ਦੂਰ ਕਰੇ; ਇੱਥੇ, ਯੋਗੀ ਚੰਗੀ ਤੇ ਠੀਕ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਉਤਪਾਤ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਭਂ ਮੋਹਂ ਚ ਸਂਤੋषਾਦ੍ ਵਿषਯਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਅਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾਦ੍ ਅਧਰ੍ਮਂ ਚ ਜਯੇਦ੍ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਲੋਭ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਪਹਚਾਨ ਨਾਲ, ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤੋ।
ਆਯਤ੍ਯਾ ਚ ਜਯੇਦ੍ ਆਸ਼ਾਂ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਸਙ੍ਗਵਰ੍ਜਨਾਤ੍ ਅਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਚ ਸ੍ਨੇਹਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਂ ਯੋਗੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ ਲਗਾਵਟ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਜਿੱਤੋ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।